Thông tư 27/2025/TT-NHNN: ngưỡng 500 triệu và 1.000 USD

Thông tư 27/2025/TT-NHNN là văn bản Ngân hàng Nhà nước dùng để biến các nghĩa vụ chung của Luật Phòng, chống rửa tiền 14/2022/QH15 thành con số, mẫu biểu và giờ nộp cụ thể. Người đọc thường gặp nó qua hai con số trên báo: 500 triệu đồng và 1.000 USD.

Văn bản áp cho đối tượng báo cáo (tổ chức phải nhận biết khách hàng và báo cáo giao dịch theo luật), chủ yếu là ngân hàng và tổ chức tài chính. Người gửi tiền không phải tự nộp báo cáo giao dịch nào theo Thông tư 27; riêng việc khai hải quan khi mang tài sản qua cửa khẩu có ở Điều 11.

Thông tin văn bản

Mục	Nội dung
Số hiệu	27/2025/TT-NHNN
Cơ quan ban hành	Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (KT. Thống đốc, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng ký)
Ngày ban hành	15/9/2025, đăng Công báo số 1413 + 1414 ngày 30/9/2025
Hiệu lực	01/11/2025; quy định nội bộ, quy trình quản lý rủi ro phải cập nhật xong từ 01/01/2026
Thay thế	Thông tư 09/2023/TT-NHNN
Sửa đổi	Nghị quyết 66.23/2026/NQ-CP sửa Điều 4, áp từ 24/7/2026 đến hết 28/02/2027

Quy định về phần mềm quét danh sách khách hàng có hiệu lực muộn hơn, từ 01/01/2026 (Điều 13 khoản 3). Tính đến 31/10/2026, VietnamBit chưa thấy thông tư nào sửa đổi hay thay thế Thông tư 27 trên Công báo.

Văn bản này quy định gì

Thông tư 27 quy định cách đánh giá rủi ro rửa tiền, cách báo cáo giao dịch, và mức khai hải quan với một số tài sản. Theo phạm vi điều chỉnh (Điều 1), văn bản gồm các mảng:

• Tiêu chí, phương pháp đánh giá rủi ro rửa tiền của đối tượng báo cáo.
• Quy trình quản lý rủi ro và phân loại khách hàng theo mức rủi ro.
• Quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền (AML, các biện pháp ngăn tiền phạm tội được hợp thức hóa).
• Chế độ báo cáo giao dịch có giá trị lớn, giao dịch đáng ngờ, giao dịch chuyển tiền điện tử.
• Hình thức và thời hạn báo cáo bằng dữ liệu điện tử.
• Mức giá trị và giấy tờ phải xuất trình cho hải quan cửa khẩu khi mang ngoại tệ tiền mặt, kim khí quý, đá quý, công cụ chuyển nhượng.

Đối tượng áp dụng gồm tổ chức tài chính, tổ chức và cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính có liên quan, và những ai có giao dịch với họ (Điều 2).

Các mức báo cáo và hạn nộp

Có ba loại báo cáo giao dịch, mỗi loại một mức tiền và một hạn nộp riêng. Bảng dưới gộp mức tiền ở Thông tư 27, Quyết định 11/2023/QĐ-TTg và hạn nộp ở Thông tư 27 và Luật Phòng, chống rửa tiền.

Loại báo cáo	Mức phải báo cáo	Văn bản đặt mức	Hạn nộp
Giao dịch giá trị lớn (tiền mặt)	Từ 400 triệu đồng trong một ngày	Quyết định 11/2023/QĐ-TTg	Trước 16 giờ ngày làm việc tiếp theo
Chuyển tiền điện tử trong nước	Từ 500 triệu đồng	Thông tư 27, Điều 9	Trước 16 giờ ngày làm việc tiếp theo
Chuyển tiền điện tử quốc tế	Từ 1.000 USD	Thông tư 27, Điều 9	Trước 16 giờ ngày làm việc tiếp theo
Giao dịch đáng ngờ	Mọi mức tiền	Thông tư 27, Điều 7	03 ngày làm việc (Luật, Điều 37)

Bảng đối chiếu văn bản ngày 31/10/2026. Hạn “trước 16 giờ” áp khi báo cáo bằng dữ liệu điện tử (Thông tư 27 Điều 10 khoản 2).

Mức 400 triệu đồng chỉ tính giao dịch bằng tiền mặt hoặc ngoại tệ tiền mặt, một hoặc nhiều lần trong một ngày (Luật Phòng, chống rửa tiền Điều 3 khoản 3). Chuyển khoản không cộng vào mức này. Cách cộng dồn và các con số cũ hay bị nhầm (300 triệu đồng, Thông tư 09/2023) có ở trang giao dịch bao nhiêu tiền thì ngân hàng phải báo cáo.

Ví dụ tính hạn nộp

Một khách chuyển 600 triệu đồng sang ngân hàng khác trong nước vào thứ Sáu 06/11/2026. Cả ngân hàng chuyển và ngân hàng nhận đều ở Việt Nam, nên đây là giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước, vượt mức 500 triệu đồng.

• Ngày làm việc tiếp theo ngay sau thứ Sáu là thứ Hai 09/11/2026 (thứ Bảy, Chủ nhật là ngày nghỉ cuối tuần).
• Hạn gửi báo cáo: trước 16 giờ ngày 09/11/2026.

Theo cách đọc của chúng tôi, nếu thứ Hai đó trùng ngày nghỉ lễ thì hạn lùi tiếp sang ngày làm việc kế tiếp, đúng câu thứ hai của Điều 10 khoản 2.

Điều 6: báo cáo giao dịch giá trị lớn

Ngân hàng báo cáo cả giao dịch tiền mặt qua máy ATM, máy nộp rút tự động. Thông tư ghi rõ phần này “bao gồm cả giao dịch tiền mặt được thực hiện qua máy nộp, rút tiền tự động hoặc máy giao dịch tự động”.

Báo cáo gửi Cục Phòng, chống rửa tiền (đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, xem Cục Phòng, chống rửa tiền thuộc cơ quan nào) bằng dữ liệu điện tử. Chỉ khi chưa kết nối được hệ thống thì mới gửi bản giấy theo Phụ lục II.

Khách nộp ngoại tệ tiền mặt lớn để mua đồng Việt Nam, hoặc nộp đồng Việt Nam tiền mặt lớn để mua ngoại tệ tiền mặt, thì ngân hàng chỉ báo cáo một giao dịch nộp tiền mặt, không báo cáo hai lần.

Điều 7: báo cáo giao dịch đáng ngờ

Báo cáo đáng ngờ không phụ thuộc số tiền, cũng không phụ thuộc giao dịch đã xong hay chưa. Đây là loại báo cáo duy nhất trong ba loại không có ngưỡng; khái niệm và dấu hiệu nằm ở trang giao dịch đáng ngờ là gì.

Thông tư 27 thêm mấy điểm Luật không nói cụ thể:

• Đối tượng báo cáo phải tự rà soát dấu hiệu, kể cả dấu hiệu do Cục Phòng, chống rửa tiền và cơ quan có thẩm quyền thông báo.
• Khi không thể hoàn tất thủ tục nhận biết khách hàng (KYC, xác minh danh tính khách) và có nghi ngờ, đối tượng báo cáo xem xét báo cáo giao dịch đáng ngờ.
• Cục Phòng, chống rửa tiền xác nhận đã nhận báo cáo trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ (Điều 7 khoản 3).
• Mẫu báo cáo ở Phụ lục III chỉ dùng để gửi Cục, không dùng để gửi cơ quan khác.

Hạn nộp nằm ở Luật, không ở Thông tư: 03 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh giao dịch, hoặc 01 ngày làm việc kể từ ngày phát hiện. Nếu giao dịch khách yêu cầu có dấu hiệu tội phạm, hạn là 24 giờ kể từ khi phát hiện (Luật Phòng, chống rửa tiền Điều 37 khoản 2, 3).

Điều 8, 9: giao dịch chuyển tiền điện tử

Chuyển tiền điện tử là lệnh chuyển tiền đi qua các tổ chức tài chính; Thông tư chia thành trong nước và quốc tế. Tổ chức tham gia giao dịch có ba vai: tổ chức khởi tạo (nhận lệnh từ người chuyển), tổ chức trung gian (chuyển tiếp lệnh), tổ chức thụ hưởng (trả tiền cho người nhận), theo Điều 8 khoản 1.

• Trong nước: mọi tổ chức tài chính tham gia đều ở Việt Nam. Báo cáo từ 500.000.000 đồng trở lên hoặc ngoại tệ tương đương.
• Quốc tế: có ít nhất một tổ chức tài chính ở ngoài Việt Nam. Báo cáo từ 1.000 USD trở lên hoặc ngoại tệ khác tương đương.

Báo cáo tối thiểu gồm thông tin của ngân hàng hai đầu, thông tin người chuyển và người nhận, số tiền, loại tiền, lý do và ngày giao dịch (Điều 9 khoản 3). Ngân hàng được ghi bằng tên giao dịch và địa chỉ trụ sở chính, hoặc mã ngân hàng với chuyển tiền trong nước, mã SWIFT (mã định danh ngân hàng trong chuyển tiền quốc tế) với chuyển tiền quốc tế.

Với chuyển tiền quốc tế, một số thông tin định danh (ngày sinh, số căn cước, số hộ chiếu, mã số doanh nghiệp) không bắt buộc với người nhận ở nước ngoài khi tiền đi ra, và với người chuyển ở nước ngoài khi tiền về Việt Nam.

Lệnh chuyển tiền thiếu hoặc sai thông tin thì ngân hàng trung gian và ngân hàng nhận có thể từ chối, tạm dừng, kiểm soát sau giao dịch hoặc xem xét báo cáo đáng ngờ (Điều 8 khoản 3, 4). Thông tin trên điện chuyển tiền phải giữ nguyên suốt chuỗi giao dịch.

Điều 10: hình thức báo cáo và sửa báo cáo

Báo cáo gửi bằng dữ liệu điện tử theo định dạng của Cục Phòng, chống rửa tiền; sai hay thiếu thì có hạn sửa riêng. Các mốc ở Điều 10 khoản 3:

• Tự phát hiện gửi thiếu: gửi văn bản giải trình và báo cáo bổ sung trong 01 ngày làm việc sau khi Cục xác nhận bằng văn bản.
• Tự phát hiện dữ liệu sai: giải trình, chỉnh sửa và gửi lại trong 01 ngày làm việc kể từ ngày phát hiện.
• Cục thông báo thiếu hoặc sai: gửi lại chậm nhất 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận thông báo.

Từ 01/01/2026, tổ chức được chuyển tiền điện tử phải có phần mềm quét, lọc khách hàng theo danh sách đen, danh sách cảnh báo của Ngân hàng Nhà nước và danh sách người có ảnh hưởng chính trị (Điều 10 khoản 1 điểm b). Mỗi đối tượng báo cáo cũng phải đăng ký bằng văn bản người phụ trách báo cáo điện tử với Cục.

Điều 3: đánh giá rủi ro rửa tiền của tổ chức

Mỗi đối tượng báo cáo tự chấm điểm rủi ro rửa tiền của mình mỗi năm, theo thang 1 đến 5. Điểm càng thấp thì rủi ro càng thấp.

Điểm cuối là trung bình cộng của hai điểm thành phần (Điều 3 khoản 4):

• Nguy cơ rửa tiền: từ môi trường kinh doanh (ngành, quốc gia hoạt động) và từ hoạt động kinh doanh (khách hàng, sản phẩm, cách phân phối).
• Mức phù hợp của chính sách nội bộ: quy định đủ chưa, thực hiện có hiệu quả không.

Kết quả chia năm mức: thấp, trung bình thấp, trung bình, trung bình cao, cao. Kỳ số liệu là năm dương lịch; báo cáo đánh giá phải hoàn thành chậm nhất ngày 31/3 năm sau, gửi Ngân hàng Nhà nước và bộ quản lý ngành theo mẫu Phụ lục I (Điều 3 khoản 5, 7).

Điều 4: phân loại khách hàng, đang đọc theo Nghị quyết 66.23

Từ 24/7/2026, khách hàng phải được xếp mức rủi ro trong tối đa 10 ngày làm việc, và mỗi mức có tần suất cập nhật tối thiểu. Nghị quyết 66.23/2026/NQ-CP của Chính phủ (cơ chế đặc thù về phòng, chống rửa tiền) sửa năm chỗ trong điều này (Nghị quyết Điều 2 khoản 6).

Mức rủi ro khách hàng	Bản gốc Thông tư 27	Từ 24/7/2026 (Nghị quyết 66.23)
Thấp	Được giảm tần suất cập nhật	Cập nhật tối thiểu 5 năm/lần
Trung bình	Áp biện pháp nhận biết theo Luật, Nghị định	Như cũ, thêm cập nhật tối thiểu 2 năm/lần
Cao	Tăng tần suất cập nhật	Cập nhật tối thiểu 1 năm/lần

Ở cả ba mức, ngoài kỳ hạn trên, thông tin còn phải cập nhật khi có rủi ro mới hoặc khi biết thông tin khách hàng thay đổi.

Thời điểm phân loại cũng được thêm vào: “ngay hoặc không quá 10 ngày làm việc kể từ thời điểm nhận biết khách hàng”. Ba yếu tố để xếp loại giữ nguyên: khách hàng, sản phẩm dịch vụ khách dùng, vị trí địa lý nơi khách cư trú hoặc đặt trụ sở.

Nghị quyết còn thêm điểm d vào khoản 2 Điều 4: có nghi ngờ rửa tiền, tài trợ khủng bố, hoặc trùng kịch bản rủi ro cao do đối tượng báo cáo tự xác định thì “phải áp dụng các biện pháp nhận biết khách hàng tăng cường”.

Biện pháp với khách hàng rủi ro cao

Phần này (Điều 4 khoản 5) không bị Nghị quyết 66.23 sửa, trừ điểm e về tần suất. Với khách hàng cá nhân rủi ro cao, ngân hàng phải thu thập tối thiểu:

• Mức thu nhập trung bình hằng tháng trong ít nhất 06 tháng gần nhất.
• Thông tin liên lạc nơi làm việc hoặc nơi có thu nhập chính (nếu có).
• Thông tin về nguồn tiền hoặc nguồn tài sản trong giao dịch.

Thiết lập hay duy trì quan hệ với khách rủi ro cao cần cấp quản lý cao hơn ít nhất một cấp so với cấp duyệt khách rủi ro trung bình. Giao dịch của khách bị giám sát tăng cường, có chọn mẫu kiểm tra. Toàn bộ nhóm biện pháp này có ở trang nhận biết khách hàng tăng cường là gì, còn cách chuẩn bị giấy tờ có ở trang chứng minh nguồn tiền từ tiền ảo.

Phần sửa đổi có hiệu lực tới khi nào?

Phần sửa đổi này áp tới hết 28/02/2027, hoặc hết sớm hơn nếu thông tư sửa Thông tư 27 có hiệu lực trước 01/3/2027. Nghị quyết có hiệu lực “từ ngày 24 tháng 7 năm 2026 đến hết ngày 28 tháng 02 năm 2027” (Điều 3 khoản 1).

Nghị quyết cũng tính trước trường hợp Ngân hàng Nhà nước ban hành “Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 27/2025/TT-NHNN” có hiệu lực trước 01/3/2027. Khi đó, phần Nghị quyết có nội dung đã được thông tư mới sửa sẽ chấm dứt hiệu lực từ ngày thông tư mới có hiệu lực (Điều 3 khoản 2).

Trong thời gian Nghị quyết còn hiệu lực, chỗ nào Nghị quyết khác văn bản khác thì làm theo Nghị quyết (Điều 3 khoản 3). Tính đến 31/10/2026, chúng tôi chưa thấy thông tư sửa Thông tư 27 được đăng Công báo.

Thông tư 27 và sàn tài sản mã hóa từ 01/12/2026

Phần thân bản ban hành Thông tư 27 không nhắc tài sản mã hóa; theo cách đọc của chúng tôi, sàn được cấp phép chịu Thông tư với tư cách tổ chức tài chính. VietnamBit dò toàn bộ tệp Công báo số 1413 + 1414 (75 trang, gồm thân Thông tư và phần phụ lục đăng trong số đó) ngày 31/10/2026: không có chữ “tài sản mã hóa”, “tài sản ảo”, “tiền ảo” hay “tài sản số”. Phần phụ lục đăng tiếp ở Công báo số 1415 + 1416 chúng tôi chưa dò.

Sợi dây nối nằm ở luật khác. Luật 23/2026/QH16, hiệu lực 01/12/2026, thêm “Dịch vụ tài sản mã hóa” vào danh sách hoạt động của tổ chức tài chính được cấp giấy phép là đối tượng báo cáo của Luật Phòng, chống rửa tiền. Thông tư 27 áp cho “Tổ chức tài chính” (Điều 2 khoản 1).

Theo cách đọc của chúng tôi, từ 01/12/2026, tổ chức được cấp phép cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải làm các phần Thông tư viết chung cho mọi đối tượng báo cáo:

• Tự đánh giá rủi ro rửa tiền hằng năm (Điều 3).
• Phân loại khách hàng theo rủi ro và áp tần suất cập nhật như bảng trên (Điều 4).
• Báo cáo giao dịch tiền mặt từ 400 triệu đồng và báo cáo giao dịch đáng ngờ ở mọi mức (Điều 6, 7).

Tính đến 31/10/2026, chưa sàn nào được cấp phép.

Văn bản không trả lời mấy câu sau:

1. Chuyển tài sản mã hóa có tính là “chuyển tiền điện tử” không. Điều 8, 9 mô tả lệnh chuyển tiền giữa các tổ chức tài chính, mức tính bằng đồng và đô la Mỹ. Thông tư không nói mức 500 triệu đồng hay 1.000 USD có áp cho lượt chuyển tài sản mã hóa giữa các ví hay giữa các sàn.
2. Sàn dùng mẫu báo cáo đáng ngờ nào. Phụ lục III có 7 mẫu, đặt tên theo tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán, bảo hiểm nhân thọ, chứng khoán, bất động sản, trò chơi có thưởng. Mẫu 07 dành cho ngành nghề phi tài chính khác “và tổ chức khác”; Thông tư không nói sàn tài sản mã hóa dùng mẫu này.
3. Dấu hiệu đáng ngờ riêng của tài sản mã hóa không nằm ở Thông tư 27 mà ở Điều 33a do Luật 23/2026 bổ sung, ví dụ chia nhỏ giao dịch tài sản mã hóa để né mức báo cáo.

Còn tiền đồng bạn chuyển từ ngân hàng vào tài khoản của sàn, hay rút về, vẫn là chuyển tiền giữa hai ngân hàng. Theo cách đọc của chúng tôi, ngân hàng áp mức 500 triệu đồng như với mọi lệnh chuyển tiền trong nước khác.

Điều 11: mức khai hải quan khi xuất nhập cảnh

Mức phải khai hải quan cửa khẩu với kim khí quý (trừ vàng), đá quý và công cụ chuyển nhượng là 400 triệu đồng. Kim khí quý gồm bạc, bạch kim và đồ làm từ chúng; đá quý gồm kim cương, ruby, saphia, ê-mơ-rốt (Điều 11 khoản 1, 2).

Khi xuất cảnh mang theo kim khí quý, đá quý ở mức này, cá nhân xuất trình hóa đơn của doanh nghiệp được phép kinh doanh, hoặc giấy tờ khác chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Mức với ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt và vàng theo quy định riêng của Ngân hàng Nhà nước, không ghi trong Thông tư 27.