Thông tư 17/2024/TT-NHNN: mở tài khoản và sinh trắc học

Mỗi lần nạp hay rút tiền đồng ở một sàn tài sản mã hóa được cấp phép, tiền đi qua tài khoản thanh toán của bạn ở ngân hàng. Thông tư 17/2024/TT-NHNN là văn bản đặt luật chơi cho tài khoản đó: cần giấy tờ gì để mở, khi nào phải quét sinh trắc học (dữ liệu đặc điểm sinh học như khuôn mặt, dùng để nhận diện), khi nào ngân hàng được tạm dừng, từ chối lệnh, phong tỏa hoặc đóng tài khoản.

Thông tư 17 và Thông tư 25 sửa đổi nó không nhắc tài sản mã hóa. Phần nối với sàn ở cuối trang là cách đọc của VietnamBit và được ghi rõ là suy luận.

Thông tin văn bản

Mục	Nội dung
Số hiệu	17/2024/TT-NHNN
Cơ quan ban hành	Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (KT. Thống đốc, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng ký)
Ngày ban hành	28/6/2024, đăng Công báo số 791 + 792 ngày 15/7/2024
Hiệu lực	01/7/2024; một số điều áp dụng muộn hơn (bảng dưới)
Thay thế	Thông tư 23/2014/TT-NHNN và hai thông tư sửa đổi 02/2019, 16/2020
Sửa đổi	Thông tư 25/2025/TT-NHNN (ký 31/8/2025, Công báo số 1349 + 1350 ngày 19/9/2025)

Thông tư 17 hướng dẫn phần tài khoản thanh toán của Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt. Mức phạt khi vi phạm không nằm ở Thông tư mà ở Nghị định 340/2025/NĐ-CP.

Áp dụng từ ngày nào

Thông tư 17 còn hiệu lực, nhưng các phần áp dụng theo nhiều mốc từ 2024 tới 2026. Ngày 07/11/2026, VietnamBit tìm trên web chưa thấy văn bản nào khác sửa Thông tư 17 sau Thông tư 25/2025.

Mốc	Nội dung bắt đầu áp dụng	Căn cứ
01/7/2024	Phần chung của Thông tư 17	TT 17 Điều 23 k1
01/10/2024	Hồ sơ, thủ tục mở tài khoản, mở trên ứng dụng, quản lý rủi ro	TT 17 Điều 23 k2
01/01/2025	Sinh trắc học trước khi rút tiền, chuyển khoản online (tài khoản cá nhân); tạm dừng khi giấy tờ hết hạn	TT 17 Điều 23 k3
01/7/2025	Sinh trắc học với tài khoản của tổ chức	TT 17 Điều 23 k4
31/8/2025	Phần lớn Thông tư 25 (giấy tờ, ngoại lệ sinh trắc, mở trên ứng dụng)	TT 25 Điều 15 k1
01/12/2025	Gặp mặt và đối chiếu sinh trắc khi mở tại quầy; bộ tiêu chí tài khoản nghi ngờ mới	TT 25 Điều 15 k3
01/01/2026	Hạn cập nhật hồ sơ của tài khoản mở trước 01/10/2024	TT 17 Điều 24
01/3/2026	Tên tài khoản đặt theo họ tên trên giấy tờ tùy thân	TT 25 Điều 15 k2

Bảng đối chiếu bản Công báo ngày 07/11/2026. Với tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt, một số mốc lùi lại: 01/7/2025 cho tài khoản cá nhân, 01/01/2026 cho tài khoản tổ chức (TT 17 Điều 23 khoản 5).

Văn bản này quy định gì

Thông tư 17 quy định việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán của tổ chức, cá nhân tại ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Văn bản cũng áp cho tài khoản mở tại Ngân hàng Nhà nước (Điều 1, 2). Các mảng chính:

• Ba hình thức tài khoản: của cá nhân, của tổ chức, tài khoản chung từ hai chủ thể trở lên (Điều 3).
• Ai được mở, hồ sơ, thỏa thuận mở tài khoản, thủ tục tại quầy và trên ứng dụng (Điều 11 đến 16).
• Điều kiện để rút tiền, chuyển khoản; phong tỏa và đóng tài khoản (Điều 6, 17, 18).
• Quản lý rủi ro của ngân hàng, quyền và nghĩa vụ hai bên (Điều 19 đến 21).

Tài khoản ngoại tệ, tài khoản đồng Việt Nam của người không cư trú và người nước ngoài cư trú còn phải theo pháp luật quản lý ngoại hối (Điều 1 khoản 2).

Ai được mở tài khoản và cần giấy tờ gì

Người từ đủ 15 tuổi, không bị hạn chế hay mất năng lực hành vi dân sự, tự mở được tài khoản thanh toán. Người chưa đủ 15 tuổi, người bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự mở qua người đại diện theo pháp luật; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi mở qua người giám hộ (Điều 11 khoản 1).

Giấy tờ tùy thân theo bản đã được Thông tư 25 sửa (Điều 12 khoản 2):

• Công dân Việt Nam: thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước hoặc căn cước điện tử; người dưới 14 tuổi chưa có thẻ căn cước dùng giấy khai sinh.
• Người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch: giấy chứng nhận căn cước.
• Người nước ngoài: hộ chiếu hoặc giấy tờ nhân thân do nước ngoài cấp, người cư trú tại Việt Nam thêm thị thực hoặc giấy tờ thay thị thực; hoặc danh tính điện tử.

Ngân hàng được đòi thêm giấy tờ ngoài danh sách trên nhưng phải thông báo, hướng dẫn cụ thể cho khách. Giấy tờ trong hồ sơ phải còn hiệu lực suốt thời gian dùng tài khoản (Điều 12 khoản 5, khoản 6 điểm d).

Tuổi mở tài khoản sàn là câu hỏi riêng, có ở trang chưa đủ 18 tuổi có được mở tài khoản sàn không.

Mở tài khoản tại quầy và trên ứng dụng

Cả hai cách đều phải đối chiếu sinh trắc học của chủ tài khoản; mở tại quầy còn phải gặp mặt trực tiếp. Dữ liệu gốc để đối chiếu thường là chip trên thẻ căn cước hoặc tài khoản định danh điện tử. Tài khoản định danh điện tử ở đây là tài khoản do Hệ thống định danh và xác thực điện tử của Bộ Công an tạo lập, người dân dùng qua ứng dụng VNeID.

Điểm	Mở tại quầy	Mở trên ứng dụng
Gặp mặt	Bắt buộc gặp chủ tài khoản hoặc người đại diện (từ 01/12/2025)	Không gặp mặt
Sinh trắc học	Đối chiếu với chip căn cước, VNeID, hoặc ảnh trên giấy tờ nếu thẻ không có chip	Đối chiếu với chip căn cước hoặc VNeID
Cảnh báo	Ngân hàng phải giải thích hành vi bị cấm (áp cho mọi tài khoản)	Phải hiện cảnh báo hành vi bị cấm, xác nhận khách đã đọc
Không được mở theo cách này	Thông tư không loại trừ riêng	Tài khoản chung; người phải mở qua người đại diện, người giám hộ

Căn cứ: Thông tư 17 Điều 15, 16 và 21 (bản đã được Thông tư 25 sửa).

Thông tư 25 bỏ hai nhóm khỏi danh sách không được mở trên ứng dụng: tài khoản ngoại tệ và người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi. Từ 31/8/2025, hai nhóm này không còn bị Thông tư loại trừ, còn ngân hàng có mở cho họ trên ứng dụng hay không là quy định nội bộ của từng ngân hàng.

Từ 01/12/2025, với tài khoản mở tại quầy, khi bạn đăng ký dùng ứng dụng ngân hàng, ngân hàng phải kiểm tra số điện thoại: người đứng tên thuê bao phải trùng thông tin trên giấy tờ tùy thân của bạn (Điều 15 khoản 2 điểm đ, sửa bởi Thông tư 25). Nếu sim đứng tên người thân, bước kiểm tra này sẽ không khớp.

Sinh trắc học trước khi rút tiền, chuyển khoản online

Từ 01/01/2025, tài khoản cá nhân chỉ được rút tiền và thanh toán điện tử khi giấy tờ tùy thân và sinh trắc học đã đối chiếu khớp. Với tài khoản tổ chức, mốc là 01/7/2025 (Điều 23 khoản 3, 4).

Thông tư cho đối chiếu với một trong bốn nguồn dữ liệu:

• Chip trên thẻ căn cước hoặc tài khoản định danh điện tử của chính người đó.
• Dữ liệu lấy khi gặp mặt trực tiếp, với người nước ngoài không dùng danh tính điện tử và người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch.
• Dữ liệu sinh trắc ngân hàng đã thu thập trước đó và đã kiểm tra khớp với chip hoặc tài khoản định danh điện tử.
• Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, khi thẻ căn cước công dân không có chip.

Thông tư 25 thêm bốn trường hợp không phải đối chiếu (Điều 17 khoản 5 điểm e):

1. Rút tiền bằng thẻ vật lý tại ATM.
2. Ngân hàng trích nợ theo thỏa thuận trước với bạn, ví dụ thu nợ vay, phí định kỳ.
3. Một số tổ chức như cơ quan nhà nước, tổ chức tín dụng, tổ chức niêm yết.
4. Nhà đầu tư nước ngoài mở tài khoản cho hoạt động đầu tư gián tiếp theo Điều 15a.

Thông tư 17 không đặt ngưỡng số tiền cho từng lần chuyển. Hình thức xác nhận từng loại giao dịch điện tử theo quy định riêng của Ngân hàng Nhà nước về an toàn, bảo mật dịch vụ trực tuyến trong ngành ngân hàng (Điều 17 khoản 5 điểm d, sửa bởi Thông tư 25).

Khi nào ngân hàng tạm dừng, từ chối, phong tỏa hay đóng tài khoản

Ngân hàng có quyền tạm dừng hoặc từ chối giao dịch trong các trường hợp Thông tư liệt kê, và phải báo lý do khi phong tỏa. Bảng gom các tình huống người dùng hay gặp:

Tình huống	Ngân hàng làm gì	Căn cứ
Giấy tờ tùy thân sắp hết hạn	Báo trước tối thiểu 30 ngày; hết hạn thì tạm dừng thanh toán, rút tiền	TT 17 Điều 19 k3
Có giao dịch nhưng không liên lạc được với bạn	Xếp vào dấu hiệu nghi ngờ; có thể từ chối, tạm dừng rút tiền, giao dịch điện tử	Điều 19 k1 b, c, sửa bởi TT 25
Số lượng, giá trị, tần suất giao dịch không phù hợp thông tin bạn khai (gồm nghề nghiệp, chức vụ)	Xếp vào dấu hiệu nghi ngờ trong bộ tiêu chí của ngân hàng	Điều 19 k1 b, sửa bởi TT 25
Không cung cấp thông tin nhận biết khách hàng ngân hàng yêu cầu	Có thể từ chối lệnh thanh toán	Điều 21 k1 b (vii)
Tên có trong danh sách đen hoặc danh sách nghi ngờ lừa đảo	Xác minh lại, áp biện pháp chống rửa tiền	Điều 19 k4 c
Có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền	Phong tỏa, báo lý do và phạm vi (trừ khi cơ quan yêu cầu không báo)	Điều 6; NĐ 52 Điều 11

“Không phù hợp với thông tin nhận biết khách hàng” nghĩa là ngân hàng so dòng tiền với hồ sơ bạn khai, gồm cả nhận biết khách hàng (KYC, xác minh danh tính và thông tin khách). Mỗi ngân hàng tự đặt bộ tiêu chí cụ thể; Thông tư chỉ quy định các dấu hiệu tối thiểu.

Nghị định 52 cho phép phong tỏa theo bốn căn cứ: thỏa thuận trước hoặc yêu cầu của chủ tài khoản, yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, ghi Có nhầm (tiền bị chuyển nhầm vào tài khoản), yêu cầu của một chủ tài khoản chung (Nghị định 52 Điều 11 khoản 1).

Thỏa thuận mở tài khoản bạn ký phải ghi các trường hợp phong tỏa, gồm khi có “dấu hiệu bất thường” hoặc có cơ sở nghi ngờ gian lận (Thông tư 17 Điều 13 khoản 1 điểm g). Cách xử lý khi bị phong tỏa vì mua bán USDT (stablecoin, đồng mã hóa neo giá 1 đô la Mỹ) có ở trang tài khoản ngân hàng bị phong tỏa vì giao dịch USDT.

Tài khoản bị đóng theo Nghị định 52 và thỏa thuận mở tài khoản. Một trường hợp đóng là chủ tài khoản làm hành vi bị cấm như cho thuê, cho mượn tài khoản hoặc dùng tài khoản để lừa đảo, kinh doanh trái pháp luật (Nghị định 52 Điều 12 khoản 1 điểm d).

Chủ tài khoản phải làm gì

Chủ tài khoản phải khai thông tin đúng, cập nhật kịp thời, báo ngân hàng khi nghi tài khoản bị lợi dụng. Các nghĩa vụ ở Điều 20 khoản 2:

• Có đủ tiền trên tài khoản cho lệnh đã lập.
• Báo ngay cho ngân hàng khi thấy sai sót, nhầm lẫn hoặc nghi tài khoản bị lợi dụng.
• Hoàn trả, hoặc phối hợp hoàn trả, tiền bị chuyển nhầm vào tài khoản; cách làm an toàn có ở trang lừa đảo chuyển nhầm tiền nhờ trả lại bằng USDT.
• Cung cấp, cập nhật thông tin đầy đủ, chính xác; tự chịu rủi ro khi cung cấp sai hoặc chậm.
• Không làm các hành vi bị cấm ở Nghị định 52 Điều 8.

Mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán là hành vi bị cấm ở Nghị định 52.

Khi chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, cá nhân có thể bị phạt 100–150 triệu đồng nếu liên quan từ 01 đến dưới 10 tài khoản, 150–200 triệu đồng nếu từ 10 tài khoản trở lên; tổ chức gấp đôi (Nghị định 340 Điều 30 khoản 5, 6; mức tổ chức theo nguyên tắc chung của Nghị định). Ví dụ cho thuê 3 tài khoản: cá nhân có thể bị phạt 100–150 triệu đồng, tổ chức 200–300 triệu đồng (100–150 triệu × 2).

Rủi ro hình sự và các lời mời thuê tài khoản có ở trang cho thuê tài khoản ngân hàng nhận USDT bị phạt thế nào.

Thông tư 17 và tiền đồng ở sàn tài sản mã hóa

Thông tư 17 không nhắc sàn tài sản mã hóa; theo cách đọc của chúng tôi, tiền đồng nạp rút ở sàn vẫn đi qua tài khoản do Thông tư điều chỉnh. Cách đọc này dựa trên ba điểm của Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa.

VietnamBit dò toàn bộ tệp Công báo của Thông tư 17 và Thông tư 25 ngày 07/11/2026: không có cụm “tài sản mã hóa”, “tiền ảo” hay “tài sản số”. Chữ “mã hóa” chỉ xuất hiện trong cụm “bộ phận lưu trữ thông tin được mã hóa” của thẻ căn cước.

• Thanh toán bằng tiền đồng. Nghị quyết 05 yêu cầu việc chào bán, phát hành, giao dịch, thanh toán tài sản mã hóa “phải được thực hiện bằng Đồng Việt Nam” (Điều 4 khoản 7). Theo cách đọc của chúng tôi, khi nạp tiền vào sàn bạn lập lệnh chuyển khoản từ tài khoản của mình, nên phải qua bước đối chiếu sinh trắc học như các giao dịch thanh toán điện tử khác. Khi rút tiền từ sàn, tiền chuyển vào tài khoản của bạn; điều kiện sinh trắc ở Điều 17 áp cho tiền rút ra và thanh toán đi từ tài khoản.
• Nhà đầu tư nước ngoài. Họ phải mở 01 tài khoản thanh toán bằng tiền đồng gọi là tài khoản chuyên dùng; phần Nghị quyết không quy định thì theo pháp luật về mở và sử dụng tài khoản thanh toán (Điều 13 khoản 1, 3). Theo chúng tôi, văn bản hiện hành về việc này là Thông tư 17. Thông tư 25 có Điều 15a riêng cho đầu tư gián tiếp, nhưng không nói mua bán tài sản mã hóa có thuộc đầu tư gián tiếp hay không.
• Tài khoản của chính sàn. Khi tài khoản ngân hàng của sàn bị phong tỏa theo yêu cầu cơ quan có thẩm quyền, hoặc ngân hàng phát hiện dấu hiệu gian lận, sàn phải công bố trong 24 giờ (Nghị quyết 05 Điều 15 khoản 3 điểm b).

Từ bộ tiêu chí ở Điều 19, chúng tôi suy ra một điểm thực tế: nạp rút số tiền lớn, dày đặc so với nghề nghiệp đã khai có thể khiến ngân hàng xác minh lại. Khai và cập nhật nghề nghiệp, chức vụ đúng thực tế cũng nằm trong nghĩa vụ của chủ tài khoản ở mục trên. Thông tư không nói giao dịch với sàn được cấp phép bị xem xét khác giao dịch thông thường.

Tính đến 07/11/2026, chưa sàn nào được cấp phép. Theo cách đọc của chúng tôi, mua bán USDT qua P2P (người mua, người bán chuyển khoản trực tiếp cho nhau) dễ chạm các dấu hiệu nghi ngờ ở bảng trên, vì tiền đến từ nhiều người lạ.

Thông tư 17 không nói gì

Vài câu hỏi hay gặp mà văn bản không trả lời:

1. Phong tỏa kéo dài bao lâu. Thông tư dẫn sang Nghị định 52 Điều 11, nơi nêu căn cứ phong tỏa, chấm dứt phong tỏa và trách nhiệm bồi thường khi phong tỏa trái pháp luật, không đặt thời hạn chung.
2. Ngưỡng tiền phải xác thực khi chuyển khoản. Thông tư 17 không đặt ngưỡng, chỉ dẫn sang quy định riêng của Ngân hàng Nhà nước về an toàn, bảo mật dịch vụ trực tuyến.
3. Mức phạt. Thông tư không có điều phạt; mức phạt nằm ở Nghị định 340/2025.
4. Tài sản mã hóa. Văn bản không nhắc tài sản mã hóa, không nói ngân hàng được hay không được nhận chuyển khoản tới sàn. Mọi điểm nối ở mục trên là suy luận.