Luật Công nghiệp công nghệ số 2025: phần tài sản số

Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15 chủ yếu nói về công nghiệp công nghệ số, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Phần liên quan tới tài sản mã hóa chỉ là Chương V, gồm 3 điều (46, 47, 48), nhưng đó là 3 điều nền: lần đầu một đạo luật của Quốc hội gọi tài sản số là tài sản theo Bộ luật Dân sự. Mọi văn bản sau đó về thuế, thị trường đều dựa trên định nghĩa này. Văn bản đăng Công báo số 965+966 ngày 24/7/2025; trích dẫn dưới đây đọc từ bản Công báo.

Văn bản này quy định gì

• Tài sản số là tài sản theo Bộ luật Dân sự, ở dạng dữ liệu số (Điều 46).
• Ba loại tài sản số: tài sản ảo (theo mục đích trao đổi, đầu tư), tài sản mã hóa (theo công nghệ xác thực), tài sản số khác (Điều 47 khoản 2).
• Loại trừ: tài sản ảo và tài sản mã hóa không bao gồm chứng khoán, các dạng số của tiền pháp định, tài sản tài chính khác.
• Giao Chính phủ quy định thẩm quyền, nội dung quản lý, điều kiện kinh doanh dịch vụ tài sản mã hóa và phân loại “tài sản số khác” (Điều 48).
• Hiệu lực 01/01/2026 (Điều 50 khoản 1).

Cấu trúc luật và phần tài sản số nằm ở đâu?

Luật có 6 chương, 51 điều; “tài sản số” chỉ xuất hiện ở Chương V.

Chương	Nội dung	Liên quan tài sản mã hóa
I (Điều 1 đến 12)	Quy định chung, chính sách, hành vi bị nghiêm cấm	Điều 1 đưa tài sản số vào phạm vi điều chỉnh
II (Điều 13 đến 35)	Phát triển công nghiệp công nghệ số	Không
III (Điều 36 đến 40)	Công nghiệp bán dẫn	Không
IV (Điều 41 đến 45)	Trí tuệ nhân tạo	Không
V (Điều 46 đến 48)	Tài sản số	Có
VI (Điều 49 đến 51)	Điều khoản thi hành	Hiệu lực, nguyên tắc áp dụng

Điều 12 (hành vi bị nghiêm cấm) không nhắc tài sản số; khoản 3 cấm chung việc “Sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật”.

Điều 46: tài sản số là gì?

“Tài sản số là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử.”

Câu này có hai vế. Vế đầu nối với Bộ luật Dân sự 2015, nơi Điều 105 định nghĩa tài sản là “vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản”. Vế sau mô tả hình thức (dữ liệu số) và công nghệ. Hệ quả cho người nắm giữ: tài sản số được bảo vệ như tài sản, có thể là di sản thừa kế, tài sản chung vợ chồng, xem tiền ảo có phải là tài sản không. Luật không nói tài sản số thuộc loại nào trong bốn loại ở Điều 105.

Nghị quyết 05/2025/NQ-CP Điều 3 khoản 1 dùng đúng câu chữ này từ 09/9/2025, trước khi Luật 71 có hiệu lực.

Điều 47: tài sản ảo, tài sản mã hóa khác nhau thế nào?

Tài sản ảo được định nghĩa theo mục đích, tài sản mã hóa theo công nghệ; cả hai cùng loại trừ ba nhóm.

Loại	Tiêu chí	Ví dụ thường gặp	Loại trừ
Tài sản ảo (điểm a)	“có thể được dùng cho mục đích trao đổi hoặc đầu tư”	Luật không nêu ví dụ	Chứng khoán, dạng số của tiền pháp định, tài sản tài chính khác
Tài sản mã hóa (điểm b)	Xác thực bằng “công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số có chức năng tương tự” khi tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao	Luật không nêu ví dụ; về kỹ thuật, BTC, ETH khớp mô tả	Như trên
Tài sản số khác (điểm c)	Phần còn lại	Do Chính phủ phân loại (Điều 48 khoản 2)	Không nêu

Khoản 1 Điều 47 cho phép phân loại theo “mục đích sử dụng”, “công nghệ” hoặc “tiêu chí khác”. Luật không nói một tài sản có thể vừa là tài sản ảo vừa là tài sản mã hóa hay không. Phân tích từng khái niệm và trường hợp Bitcoin, USDT ở trang tài sản mã hóa là gì theo pháp luật.

Điều 48: ai quản lý tài sản số?

Luật liệt kê 6 nội dung quản lý và giao Chính phủ quy định chi tiết. Khoản 1 gồm: tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao, xác lập quyền sở hữu; quyền, nghĩa vụ các bên; an toàn, an ninh mạng, phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố; thanh tra, xử lý vi phạm; “Điều kiện kinh doanh đối với cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa”; nội dung khác.

Phần việc giao cho Chính phủ ở khoản 2 hiện được làm bằng Nghị quyết 05/2025/NQ-CP (thí điểm thị trường, điều kiện cấp phép) và Nghị định 284/2026/NĐ-CP (xử phạt). Phòng, chống rửa tiền được bổ sung bằng Luật 23/2026/QH16 (hiệu lực 01/12/2026), đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào đối tượng báo cáo.

Điều 49 đến 51: hiệu lực và áp dụng

Hiệu lực 01/01/2026; riêng Điều 11, 28, 29 hiệu lực từ 01/7/2025 (Điều 50 khoản 1, 2). Ba điều sớm hơn nói về tài chính và ưu đãi cho công nghiệp công nghệ số, không liên quan tài sản số.

Điều 50 khoản 3 đặt nguyên tắc: khi Luật này và luật, nghị quyết khác của Quốc hội quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng Luật này (trừ trường hợp văn bản khác ưu đãi hơn). Điều 49 sửa một số luật liên quan, như thêm khoản miễn thuế TNCN cho tiền lương của nhân lực công nghệ số chất lượng cao vào Luật Thuế TNCN cũ; không có sửa đổi nào về thuế tài sản số.

Luật 71 liên quan gì đến thuế tài sản mã hóa?

Thuế dùng lại định nghĩa của Luật 71. Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 đánh thuế “Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số” 0,1% trên giá chuyển nhượng; Nghị định 253/2026/NĐ-CP Điều 16 khoản 4 giải thích tài sản số “bao gồm tài sản ảo, tài sản mã hóa và các tài sản số khác theo quy định của pháp luật về công nghiệp công nghệ số”. Ví dụ: bán tài sản mã hóa được 100.000.000 đồng thì thuế là 100.000 đồng. Chi tiết ở trang Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15.

Điều gì chưa rõ

1. “Tài sản số khác” gồm những gì: Chính phủ chưa có văn bản phân loại tính đến 26/10/2026 (Vietnambit chưa tìm thấy).
2. Stablecoin có phải “dạng số của tiền pháp định” không: luật không định nghĩa cụm này.
3. Tài sản số là vật hay quyền tài sản theo Bộ luật Dân sự: luật không nói, ảnh hưởng tới cách áp các quy định về chiếm hữu, đăng ký.
4. Điều kiện kinh doanh dịch vụ tài sản mã hóa khi hết thí điểm theo Nghị quyết 05: luật giao Chính phủ, chưa có văn bản ngoài khung thí điểm.

Danh sách đầy đủ văn bản về tài sản mã hóa ở trang luật tiền ảo Việt Nam.