Tiền ảo có phải là tài sản không? Thừa kế, ly hôn

Có. Từ 01/01/2026, Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15 gọi tài sản số là “tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự” và xếp tài sản mã hóa (thứ người ta quen gọi là tiền ảo, coin, crypto) vào nhóm tài sản số. Nghĩa là về nguyên tắc, tiền ảo có thể để lại thừa kế, có thể là tài sản chung của vợ chồng và được chia khi ly hôn. Luật chưa có quy định riêng về cách định giá, chứng minh hay buộc giao khóa ví, nên tranh chấp thực tế vẫn khó. Trang này không tư vấn vụ việc cụ thể.

Tài sản số theo Bộ luật Dân sự là gì?

Bộ luật Dân sự 2015 không nhắc tài sản số, tài sản mã hóa hay tiền ảo; cầu nối là Luật 71/2025/QH15, qua hai điều.

• Điều 46: “Tài sản số là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử.”
• Điều 47 khoản 2: tài sản số gồm tài sản ảo (dùng cho mục đích trao đổi hoặc đầu tư), tài sản mã hóa (xác thực bằng công nghệ mã hóa) và tài sản số khác. Cả hai loại đầu không bao gồm chứng khoán, các dạng số của tiền pháp định, tài sản tài chính khác.

Bộ luật Dân sự 2015 Điều 105 liệt kê tài sản gồm “vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản”. Luật 71 không nói tài sản số thuộc loại nào trong bốn loại đó; văn bản chưa quy định rõ. Vì vậy câu “tài sản số là quyền tài sản” chỉ là một cách hiểu, không phải câu chữ của luật: quyền tài sản theo Điều 115 là “quyền trị giá được bằng tiền”, còn việc xếp tài sản số vào vật hay quyền tài sản chưa có văn bản nào quyết định. Định nghĩa đầy đủ và cách phân biệt các khái niệm ở trang tài sản mã hóa là gì theo pháp luật và văn bản Luật Công nghiệp công nghệ số 2025.

Vì sao nhiều nơi vẫn viết tiền ảo “chưa được công nhận là tài sản”?

Vì phần lớn bài đó viết trước 01/01/2026, khi chưa có văn bản quy phạm nào định nghĩa. Các văn bản trước đó, như Quyết định 1255/QĐ-TTg năm 2017 (đề án hoàn thiện khung pháp lý) và Chỉ thị 10/CT-TTg năm 2018 (xử lý rủi ro thanh toán, lừa đảo), là văn bản chỉ đạo, không phải văn bản quy phạm định nghĩa tiền ảo (xem lịch sử tiền ảo tại Việt Nam).

Tiền ảo có được để lại thừa kế không?

Theo câu chữ, có: di sản là “tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác” (Bộ luật Dân sự Điều 612), và tài sản mã hóa là tài sản. Bộ luật không có điều riêng cho tài sản mã hóa, nên việc chia theo di chúc hay theo pháp luật áp dụng như tài sản khác. Thủ tục và cách chuẩn bị ở trang thừa kế tài sản mã hóa.

Khó khăn nằm ở kỹ thuật, không ở luật:

Tài sản để ở đâu	Người thừa kế cần gì để nhận	Văn bản có hướng dẫn không
Ví tự quản (MetaMask, ví lạnh…)	Cụm từ khôi phục hoặc khóa riêng tư. Không có thì không ai, kể cả tòa án, chuyển được tài sản	Không
Tài khoản trên sàn nước ngoài	Thủ tục theo điều khoản của sàn đó; sàn không chịu pháp luật Việt Nam về thủ tục này	Không
Tài khoản tại tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép	Sàn quản lý tài khoản đứng tên chủ tài khoản, có dữ liệu từng giao dịch (Thông tư 41/2026/TT-BTC Điều 5 khoản 2)	Nghị quyết 05/2025/NQ-CP chưa quy định thủ tục thừa kế tài khoản

Ví tự quản là ví mà chỉ người giữ cụm từ khôi phục kiểm soát được (giải thích ở ví crypto là gì). Một bản di chúc chỉ ghi “để lại số bitcoin của tôi” mà không có cách truy cập thì không thực hiện được trên thực tế. Ngược lại, chép cụm từ khôi phục vào giấy tờ nhiều người đọc được là cách dễ mất tài sản nhất. Văn bản pháp luật không hướng dẫn cách cân bằng hai rủi ro này.

Ly hôn có chia tiền ảo không?

Có, theo nguyên tắc chung của Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Ba điều liên quan:

• Điều 33 khoản 1: tài sản chung gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, sản xuất, kinh doanh và “thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân”. Tài sản mã hóa mua bằng thu nhập chung trong thời kỳ hôn nhân rơi vào khoản này theo câu chữ.
• Điều 33 khoản 3: không chứng minh được là tài sản riêng thì “được coi là tài sản chung”. Điều 43 khoản 2: tài sản hình thành từ tài sản riêng vẫn là tài sản riêng.
• Điều 59 khoản 2, 3: tài sản chung “được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố” như hoàn cảnh, công sức đóng góp, lỗi; chia bằng hiện vật, không chia được thì chia theo giá trị.

Điểm khó nhất là chứng minh tài sản tồn tại. Ví tự quản không đứng tên ai, nên bên muốn chia phải chỉ ra được dấu vết (chuyển khoản mua, lịch sử giao dịch, địa chỉ ví). Vietnambit chưa tìm được bản án đã công bố của tòa án Việt Nam về chia tài sản mã hóa khi ly hôn hoặc thừa kế tính đến 26/10/2026, nên không nêu ví dụ bản án.

Những chỗ luật chưa nói rõ

Bốn điểm, trang này không suy diễn:

1. Tài sản số là “vật” hay “quyền tài sản” theo Bộ luật Dân sự Điều 105.
2. Cách định giá tài sản mã hóa khi chia thừa kế, chia tài sản vợ chồng (giá ngày nào, nguồn nào).
3. Cơ chế buộc một bên tiết lộ hoặc giao khóa ví.
4. Thuế khi nhận thừa kế: Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 Điều 3 khoản 9 không liệt kê tài sản số trong nhóm thừa kế, quà tặng chịu thuế, và không có quy định riêng. Khi người thừa kế bán ra thì áp thuế 0,1% giá bán, xem thuế tài sản mã hóa 0,1% tính thế nào.

Tiền ảo là tài sản không có nghĩa là được dùng làm tiền. Phần này ở trang tiền ảo có phải là tiền không; toàn bộ văn bản liên quan ở trang luật tiền ảo Việt Nam.