Một năm thí điểm thị trường tài sản mã hóa đã làm được gì?

Ngày 09/9/2026, thí điểm thị trường tài sản mã hóa tròn một năm. Trong năm đó đã có văn bản về thuế, kế toán, xử phạt và chống rửa tiền. Tính đến 31/10/2026, chưa sàn nào được cấp phép.

Thí điểm ở đây là cách Chính phủ cho một thị trường mới chạy thử trong thời hạn có giới hạn, theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Nghị quyết có hiệu lực từ 09/9/2025, thời gian thí điểm 5 năm (Điều 18). Bài này chỉ xét năm đầu, từ 9/2025 đến 9/2026, cộng các mốc đã có tới cuối tháng 10/2026. Lịch sử dài hơn, từ năm 2014, ở trang lịch sử tiền ảo tại Việt Nam.

Đây là đối chiếu văn bản của Ban biên tập VietnamBit. Bài không chấm điểm cơ quan quản lý, không đoán hồ sơ nào được cấp phép hay khi nào.

Dòng thời gian một năm thí điểm

Mười bốn mốc đã diễn ra từ 9/2025 đến 10/2026, mỗi mốc ghi nguồn đã đọc. Mốc nào chỉ có qua báo thì cột nguồn ghi tên báo.

Ngày	Mốc	Nguồn
09/9/2025	Nghị quyết 05/2025/NQ-CP có hiệu lực: thí điểm 5 năm, tối đa 5 tổ chức, giao dịch bằng đồng Việt Nam	Toàn văn trên Cổng TTĐT Chính phủ
21/10/2025	Bộ trưởng Bộ Tài chính ký Quyết định 3552/QĐ-BTC thành lập Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa	Theo báo Đại biểu Nhân dân, 10/12/2025
01/01/2026	Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15 có hiệu lực, xếp tài sản mã hóa là một loại tài sản số	Công báo số 965 + 966
20/01/2026	Quyết định 96/QĐ-BTC công bố 3 thủ tục (cấp, điều chỉnh, thu hồi giấy phép); bắt đầu nhận hồ sơ	Theo Báo Điện tử Chính phủ, 20/01/2026
03/02/2026	Bộ Tài chính đã nhận 7 hồ sơ, đang tổng hợp trước khi lấy ý kiến Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước	Theo Thời báo Tài chính Việt Nam
04/3/2026	Thông tư 15/2026/TT-BTC về kế toán tài sản mã hóa cho tổ chức có hiệu lực	Cơ sở dữ liệu văn bản Chính phủ
19/3/2026	Trong 7 hồ sơ, Bộ Tài chính đánh giá 5 hồ sơ hợp lệ, gửi lấy ý kiến Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước	Theo VietNamNet dẫn công văn
27/3 và 06/4/2026	Thông tư 32/2026/TT-BTC (thuế suất) và Thông tư 41/2026/TT-BTC (khấu trừ, kê khai)	Thông tư 41: Công báo; Thông tư 32: bản đăng lại
4–6/5/2026	Bộ Tài chính gửi văn bản vòng 1 (xác nhận phần hồ sơ đầu đã đủ, hợp lệ) cho 5 hồ sơ, đề nghị nộp tiếp danh sách cổ đông, vốn, cơ sở vật chất, an toàn thông tin	Theo VnEconomy, 6/5/2026
01/7/2026	Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 có hiệu lực: chuyển nhượng tài sản số chịu 0,1% giá chuyển nhượng	Công báo số 37
01/9/2026	Nghị định 284/2026/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa có hiệu lực	Công báo số 449
22/9/2026	Luật 23/2026/QH16 đăng Công báo (thông qua 24/8/2026, hiệu lực 01/12/2026)	Công báo số 519
22–23/10/2026	CAEX, SCEX, TCEX công bố được Cục An ninh mạng (Bộ Công an) thẩm định hồ sơ đề xuất cấp độ 4	Doanh nghiệp tự công bố; CafeF 23/10/2026
30/10/2026	FATF (tổ chức đặt chuẩn chống rửa tiền) vẫn để Việt Nam trong danh sách giám sát tăng cường, hẹn mốc tháng 2/2027	fatf-gafi.org
chưa có	Giấy phép đầu tiên do Bộ Tài chính cấp	Lịch cấp phép
chưa có	Hết mốc 6 tháng tính từ giấy phép đầu tiên	Nghị quyết 05 Điều 7 khoản 2

Hai dòng cuối tự cập nhật theo dữ liệu của trang, hiện “chưa có” khi chưa có giấy phép nào. Ngày ở dòng 4–6/5/2026 là theo hai nguồn: TCEX tự công bố văn bản vòng 1 của mình là Công văn 5547/BTC-UBCK ngày 4/5/2026, còn VnEconomy đưa tin ngày 6/5/2026.

Năm hồ sơ hợp lệ, theo báo dẫn công văn của Bộ Tài chính, là VIXEX, SCEX (tên cũ Lộc Phát Việt Nam), CAEX, TCEX và Công ty Cổ phần Tài sản số Việt Nam. Đây là danh sách người nộp hồ sơ theo báo tháng 3/2026, không phải danh sách sàn được cấp phép. Tính đến 31/10/2026, chưa sàn nào được cấp phép. Tiến độ từng hồ sơ ở lịch cấp phép.

Nghị quyết 05 giao việc gì, và việc nào đã thấy làm?

Điều 17 Nghị quyết 05 giao việc cho Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an. Bảng dưới đặt từng việc cạnh văn bản hoặc tin đã thấy, theo cách đọc của VietnamBit.

Việc được giao	Đã thấy	Chưa thấy
Bộ Tài chính trình nghị định xử phạt (khoản 1 điểm a)	Nghị định 284/2026, hiệu lực 01/9/2026
Bộ Tài chính hướng dẫn thuế (điểm d)	Thông tư 32, 41/2026; từ 01/7/2026 có Luật 109 và Nghị định 253/2026
Bộ Tài chính chọn tối đa 5 tổ chức (điểm đ)	5 hồ sơ hợp lệ, qua vòng 1 (5/2026). Tính đến 31/10/2026, chưa sàn nào được cấp phép
Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng 6 tháng một lần (điểm e)		Bản báo cáo công khai
Ngân hàng Nhà nước trình bổ sung đối tượng báo cáo chống rửa tiền, trong trường hợp cần thiết (khoản 2)	Luật 23/2026 thêm “dịch vụ tài sản mã hóa”, hiệu lực 01/12/2026	Hướng dẫn riêng cho báo cáo của sàn
Bộ Công an thẩm định an ninh mạng (khoản 3)	Thẩm định cấp độ 4 cho 3 hồ sơ (10/2026, theo doanh nghiệp công bố)
Bộ Công an nghiên cứu quy định hình sự riêng, nếu cần thiết (khoản 3)		Văn bản sửa Bộ luật Hình sự cho tài sản mã hóa

Ô “chưa thấy” nghĩa là chúng tôi chưa tìm được văn bản hoặc tin chính thức trong phạm vi đã tìm (ghi ở mục dưới), không có nghĩa là việc đó chưa làm.

Phần đã xong trong năm đầu

Thuế, kế toán, xử phạt và chống rửa tiền đều đã có văn bản trong năm đầu. Đây là phần thấy rõ nhất, tóm tắt từng mảng dưới đây.

• Thuế. Từ 01/7/2026, mỗi lần chuyển nhượng tài sản số chịu thuế thu nhập cá nhân 0,1% giá chuyển nhượng, lãi hay lỗ đều tính (Luật 109/2025/QH15 Điều 19 khoản 2). Cách tính có ví dụ ở trang thuế tài sản mã hóa 0,1% tính thế nào.
• Kế toán. Thông tư 15/2026/TT-BTC hướng dẫn kế toán cho tổ chức tham gia thị trường, áp dụng từ năm tài chính 2026.
• Xử phạt. Nghị định 284/2026/NĐ-CP quy định mức phạt hành chính, gồm cung cấp và quảng cáo dịch vụ khi chưa được cấp phép. Mức theo từng hành vi ở bảng mức phạt.
• Chống rửa tiền. Luật 23/2026/QH16 đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào danh sách đối tượng báo cáo và thêm Điều 33a về dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực này, hiệu lực 01/12/2026.

Chống rửa tiền là các biện pháp ngăn tiền bất hợp pháp được hợp thức hóa, khái niệm đầy đủ ở trang rửa tiền là gì.

Phần cấp phép đang ở đâu?

Năm hồ sơ hợp lệ nhận văn bản vòng 1 từ tháng 5/2026; tính đến 31/10/2026, chưa sàn nào được cấp phép. Nghị quyết 05 chia việc xét hồ sơ làm hai bước.

Bước đầu, Bộ Tài chính xét các tài liệu về đơn đề nghị, đăng ký doanh nghiệp, nhân sự, quy trình (Điều 9 khoản 1, 2, 5, 6). Bước sau, tổ chức nộp danh sách cổ đông, cơ sở vật chất, văn bản thẩm định cấp độ 4 của Bộ Công an và tài liệu chứng minh vốn góp (khoản 3, 4, 7, 8). Hạn cho bước sau là 12 tháng kể từ văn bản vòng 1 (Điều 10 khoản 3).

Cấp độ 4 là mức an toàn hệ thống thông tin do Bộ Công an thẩm định, một tài liệu bắt buộc trong hồ sơ. Tính đến 31/10/2026, 3 trong 5 hồ sơ đã công bố qua bước thẩm định này. Qua cấp độ 4 chưa phải là có giấy phép, cách đọc các tin này ở trang đọc tin cấp phép sàn tài sản mã hóa.

Ngày 13/10/2026, đại diện Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết hạn chót của các hồ sơ là khoảng tháng 5/2027 (CafeF dẫn VTV). Các mốc từng được nêu trên báo trong năm qua và kết quả từng mốc có ở trang khi nào có sàn tài sản mã hóa đầu tiên.

Mốc 6 tháng đã bắt đầu tính chưa?

Mốc 6 tháng chỉ bắt đầu khi có giấy phép đầu tiên. Sau mốc này, nhà đầu tư trong nước giao dịch ngoài tổ chức được cấp phép có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự (Nghị quyết 05 Điều 7 khoản 2).

Ngày giấy phép đầu tiên và ngày hết mốc nằm ở hai dòng cuối của dòng thời gian. Với cá nhân, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự (Nghị quyết 05 Điều 7 khoản 2); mức phạt hành chính là 15–25 triệu đồng (Nghị định 284 Điều 9 khoản 1, Điều 4 khoản 2). Cách tính mốc có ở trang mốc 6 tháng tính từ khi nào.

Phần chúng tôi chưa thấy

Ba việc chưa thấy công bố: báo cáo định kỳ, quy định hình sự riêng, hướng dẫn chế độ báo cáo cho sàn. Phạm vi đã tìm ghi cuối mục.

• Báo cáo 6 tháng cho Thủ tướng. Nghị quyết 05 giao Bộ Tài chính báo cáo định kỳ 6 tháng. Chúng tôi chưa thấy bản báo cáo nào được đăng toàn văn, cũng chưa thấy báo cáo sơ kết một năm.
• Quy định hình sự riêng. Nghị quyết giao Bộ Công an nghiên cứu khi cần thiết. Chúng tôi chưa thấy văn bản sửa Bộ luật Hình sự bổ sung tội riêng về tài sản mã hóa.
• Hướng dẫn báo cáo cho sàn. Luật 23/2026 có hiệu lực 01/12/2026. Chúng tôi chưa thấy nghị định, thông tư hướng dẫn riêng cho dịch vụ tài sản mã hóa về báo cáo giao dịch đáng ngờ (báo cáo gửi Ngân hàng Nhà nước khi nghi tài sản do phạm tội mà có).

Phạm vi tìm: các văn bản trong thư mục pháp lý của VietnamBit (bản Công báo, Cổng TTĐT Chính phủ đã tải) và một lượt tìm ngày 31/10/2026 trên baochinhphu.vn, mof.gov.vn, ssc.gov.vn (chưa duyệt hết từng chuyên mục của mof.gov.vn, ssc.gov.vn). Một văn bản chưa đăng công khai thì bài này không thấy được.

FATF nói gì về phần tài sản ảo?

Ngày 30/10/2026, FATF vẫn để Việt Nam trong danh sách giám sát tăng cường, và quản lý tài sản ảo là một trong 10 việc còn phải làm. FATF là tổ chức liên chính phủ đặt chuẩn quốc tế về chống rửa tiền, giới thiệu đầy đủ ở trang FATF là gì.

Danh sách giám sát tăng cường còn gọi là danh sách xám. Việc số 4 FATF nêu là quản lý tài sản ảo và nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (doanh nghiệp làm dịch vụ tài sản ảo cho người khác). FATF viết mọi hạn đã hết từ tháng 5/2025 và chờ thấy cải thiện cụ thể vào tháng 2/2027.

Theo đối chiếu của VietnamBit, Nghị quyết 05, Nghị định 284 và Luật 23/2026 là phần văn bản trong nước gắn với việc số 4; FATF không nêu tên văn bản nào. Đối chiếu từng việc ở trang kế hoạch hành động FATF của Việt Nam.

Người dùng nên đọc năm đầu thí điểm thế nào?

Phần luật đã rõ hơn trước nhiều, phần sàn được cấp phép thì vẫn theo dữ liệu từng ngày. Ba điều đã chắc theo văn bản:

• Từ 01/7/2026, cá nhân chuyển nhượng tài sản số chịu thuế thu nhập cá nhân 0,1% giá chuyển nhượng mỗi lần (Luật 109/2025/QH15 Điều 19 khoản 2, Điều 27 khoản 2).
• Chỉ tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép mới được cung cấp dịch vụ và quảng cáo dịch vụ tài sản mã hóa (Nghị quyết 05 Điều 4 khoản 4).
• Mốc 6 tháng chưa tính khi chưa có giấy phép đầu tiên.

Tin “sàn đã được cấp phép” chỉ đáng tin khi nêu được số giấy phép, ngày cấp và dẫn về trang của Bộ Tài chính. Tình trạng mới nhất cập nhật ở lịch cấp phép.