Tài sản mã hóa có bị kê biên, tạm giữ để thi hành án không?

Trang này dựa trên các điều VietnamBit đã chép từ Công báo: Điều 3, 37, 39, 49, 66 đến 83, 115, 116. Nghị định hướng dẫn của Chính phủ về phong tỏa, định giá, bán tài sản số thì chúng tôi mới đọc bản đăng trên cổng thông tin địa phương, chưa thấy trên Công báo, nên trang chỉ dẫn một câu của bản này và chưa nêu chi tiết thủ tục.

Bị phong tỏa, kê biên theo đường nào?

Có hai đường chính, mỗi đường một văn bản và một người quyết định. Chỉ Luật Thi hành án dân sự nêu chữ “tài sản số”.

Tình huống	Căn cứ	Ai quyết định	Có nêu tài sản số không
Thi hành bản án, quyết định về tiền, tài sản (nợ, bồi thường, chia tài sản)	Luật 106/2025 Điều 66 đến 83	Chấp hành viên; tạm hoãn xuất cảnh do Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự	Có (Điều 67, 82, 83)
Vụ án hình sự	Bộ luật Tố tụng hình sự Điều 128, 129, 130	Người có thẩm quyền theo Điều 113 khoản 1, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa	Không. Điều 128 (kê biên) không giới hạn loại tài sản; Điều 129 (phong tỏa) nói tài khoản tại tổ chức tín dụng, Kho bạc Nhà nước

Luật Phòng, chống rửa tiền không phải đường thứ ba. Luật này buộc đối tượng báo cáo “thực hiện quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc phong tỏa tài khoản, niêm phong, phong tỏa hoặc tạm giữ tài sản” theo quy định của pháp luật, và câu chữ không nói ai được ra quyết định (Điều 45). Từ 01/12/2026, tổ chức được cấp phép cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa là đối tượng báo cáo (Luật 23/2026/QH16).

Cách đọc của VietnamBit: quyền ra quyết định nằm ở luật khác như Luật Thi hành án dân sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, nên với sàn đây là nghĩa vụ thực hiện, không phải một thủ tục phong tỏa riêng.

Trưng dụng là chuyện khác: Nhà nước dùng có thời hạn vì quốc phòng, an ninh, có bồi thường, không gắn với nghĩa vụ hay vi phạm. Dự thảo đưa tài sản số vào diện trưng dụng được phân tích ở trang tài sản số có bị trưng dụng không.

Tài sản mã hóa có phải là tài sản để thi hành án không?

Có. Luật Công nghiệp công nghệ số định nghĩa tài sản số là “tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự”. Định nghĩa này có hiệu lực từ 01/01/2026 (Luật 71/2025/QH15 Điều 46).

Một số bài viết cũ cho rằng tiền ảo chưa được công nhận là tài sản nên khó thi hành án. Nhận định đó viết trước khi có Luật 71/2025 và Nghị quyết 05. Nghị quyết 05 xếp tài sản mã hóa vào tài sản số (Điều 3 khoản 2).

Luật 106/2025 liệt kê tài sản không được kê biên, gồm các nhóm như: tài sản cấm lưu thông, lương thực, thuốc, đồ thờ cúng, công cụ lao động cần thiết, đồ dùng sinh hoạt cần thiết (Điều 79). Tài sản số không có trong danh sách này. Khoản 4 còn dẫn sang các tài sản khác do pháp luật quy định; trong các văn bản VietnamBit đã đối chiếu, chúng tôi chưa thấy văn bản nào xếp tài sản số vào nhóm này.

Tài sản mã hóa có là tài sản theo Bộ luật Dân sự không được phân tích ở trang tiền ảo có phải là tài sản không.

Luật thi hành án nói gì về tài sản số?

Luật 106/2025 nêu “tài sản số” ở bốn bước: xác minh, phong tỏa tài khoản, thẩm định giá và bán. Hai bước sau dẫn sang “quy định của pháp luật”, tức luật này không tự nói cách làm.

Bước	Luật 106/2025 viết gì	Căn cứ
Xác minh	Chấp hành viên có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xác định “số cổ phần, phần vốn góp, tài sản số và các tài sản đặc thù khác của người phải thi hành án”	Điều 37 khoản 4 điểm c
Phong tỏa	Bên đang quản lý tài khoản phong tỏa “tiền, tài sản số, tài sản khác trong tài khoản” theo quy định của Chính phủ. Không xác định được giá trị thì phong tỏa toàn bộ	Điều 67 khoản 2
Kê biên	Chấp hành viên kê biên tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản người thứ ba đang giữ trong các trường hợp luật nêu	Điều 78 khoản 1
Thẩm định giá	Tài sản số định giá “theo quy định của pháp luật”, tách khỏi thủ tục thuê doanh nghiệp thẩm định giá ở điểm a	Điều 82 khoản 1 điểm c
Bán	Tài sản số bán “theo quy định của pháp luật”, tách khỏi thủ tục đấu giá ở điểm a	Điều 83 khoản 2 điểm c

Luật còn nêu tài sản số trong tài khoản là một ngoại lệ của quy tắc ủy thác thi hành án giữa các địa phương (Điều 49 khoản 1 điểm a). Chúng tôi chưa thấy điều nào trong các điều đã chép nói riêng tài sản mã hóa, ví hay khóa riêng.

Ai quyết định, có được báo trước không?

Chấp hành viên quyết định phong tỏa, tạm giữ, kê biên, và không phải báo trước khi áp dụng biện pháp bảo đảm. Luật ghi Chấp hành viên, Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự “không phải thông báo trước cho đương sự” (Điều 66 khoản 2).

• Phong tỏa tài khoản, tạm ngừng giao dịch, tạm giữ tài sản: Chấp hành viên tự mình hoặc theo yêu cầu bằng văn bản của đương sự, áp dụng ngay (Điều 66 khoản 2).
• Trường hợp gấp: Chấp hành viên lập biên bản yêu cầu bên quản lý tài khoản phong tỏa, ra quyết định trong 24 giờ và gửi Viện kiểm sát (Điều 67 khoản 4).
• Kê biên: Chấp hành viên ra quyết định (Điều 78 khoản 1). Cưỡng chế đặt ra khi người phải thi hành án có điều kiện mà không tự nguyện thi hành (Điều 72 khoản 1).
• Tạm hoãn xuất cảnh: Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự (Điều 66 khoản 2).

Người yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm phải chịu trách nhiệm về yêu cầu của mình, yêu cầu sai mà gây thiệt hại thì phải bồi thường (Điều 66 khoản 3).

Từ phong tỏa đến bán diễn ra thế nào?

Luật 106/2025 đi theo thứ tự: biện pháp bảo đảm, cưỡng chế, kê biên, định giá, bán. Các mốc thời gian dưới đây là của thủ tục chung. Với tài sản số, bước định giá và bán theo văn bản khác.

1. Biện pháp bảo đảm (Điều 66 khoản 1): phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ; tạm ngừng giao dịch; tạm giữ tài sản, giấy tờ; tạm hoãn xuất cảnh. Mục đích luật ghi là ngăn tẩu tán, hủy hoại tài sản, trốn tránh thi hành án.
2. Chuyển sang cưỡng chế (Điều 66 khoản 4): trong 10 ngày kể từ ngày có đủ căn cứ cưỡng chế.
3. Kê biên (Điều 78, 80): có quyết định và biên bản kê biên.
4. Định giá (Điều 82): thủ tục chung là thuê doanh nghiệp thẩm định giá trong 05 ngày làm việc; tài sản số theo quy định của pháp luật (khoản 1 điểm c).
5. Bán (Điều 83): thủ tục chung là đấu giá; tài sản số theo quy định của pháp luật (khoản 2 điểm c).

Vì chưa xác định được giá trị tài sản trong tài khoản, câu chữ của khoản này buộc phong tỏa toàn bộ tài khoản. Nếu giá trị đã xác định được và lớn hơn 200.000.000 đồng, luật không bắt phong tỏa toàn bộ, nhưng cũng không nói quy đổi theo giá nào.

Tài sản trên sàn được cấp phép bị phong tỏa thế nào?

Theo cách đọc của VietnamBit, sàn được cấp phép là bên “đang quản lý tài khoản”, phải phong tỏa ngay khi nhận quyết định của Chấp hành viên. Cụm từ này nằm ở Luật 106/2025, nhưng trong các điều đã chép, luật không nêu tên sàn tài sản mã hóa (Điều 67).

Chỗ dựa cho cách đọc này là nghị định hướng dẫn về phong tỏa, theo bản đăng trên cổng thông tin địa phương, chưa có trên Công báo. Bản này kể bên đang quản lý tài khoản gồm cả “doanh nghiệp công nghệ số và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác đang quản lý tài khoản, tiền gửi và tài sản số, tài sản khác trong tài khoản của người phải thi hành án” (Điều 43 khoản 1 của bản này).

Câu đó cũng không gọi tên sàn. Sàn được cấp phép mở tài khoản và lưu ký tài sản mã hóa cho khách (Nghị quyết 05 Điều 7 khoản 1), nên khớp cụm cuối theo cách đọc của VietnamBit.

Bên quản lý tài khoản phải thực hiện ngay quyết định, yêu cầu phong tỏa của Chấp hành viên (Điều 67 khoản 5). Không thực hiện mà dẫn đến tẩu tán tài sản thì bên đó bị xử lý theo quy định của pháp luật, gây thiệt hại thì phải bồi thường.

Sàn được Bộ Tài chính cấp phép phải lưu trên máy chủ tại Việt Nam tối thiểu 10 năm lịch sử giao dịch, thông tin mở tài khoản và tài khoản ngân hàng liên kết (Nghị quyết 05 Điều 15 khoản 2 điểm l). Tính đến 31/10/2026, chưa sàn nào được cấp phép.

Ví tự quản và sàn nước ngoài thì sao?

Trong các điều đã chép của Luật 106/2025, chúng tôi chưa thấy quy định riêng cho ví tự quản, khóa riêng hay sàn ở nước ngoài. Chưa có cách làm cụ thể không có nghĩa tài sản đó nằm ngoài nghĩa vụ thi hành án. Chuyển tài sản sang ví tự quản hay sàn nước ngoài để né thi hành án cũng không làm mất nghĩa vụ (mục dưới).

• Kê biên áp cho tài sản nói chung. Điều 78 khoản 1 nói “tài sản của người phải thi hành án”, không giới hạn nơi giữ. Điều 79 không loại trừ tài sản số.
• Phong tỏa cần một bên quản lý tài khoản. Điều 67 gửi quyết định cho “cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lý tài khoản”. Theo cách đọc của VietnamBit, ví tự quản không có bên nào như vậy ngoài chủ ví, và luật không nói cách làm cho trường hợp này.
• Thiết bị là đồ vật. Điều 69 cho tạm giữ tài sản, giấy tờ liên quan đến việc thi hành án. Luật không nói tạm giữ ví cứng, điện thoại có kèm việc kiểm soát tài sản mã hóa trong ví hay không.
• Sàn ở nước ngoài. Trong các điều đã chép, chúng tôi chưa thấy quy định cách gửi quyết định phong tỏa cho tổ chức ở nước ngoài. Chúng tôi chưa đối chiếu các điều ước tương trợ tư pháp cho câu hỏi này.

Cách đọc của VietnamBit: dấu vết giao dịch trên chuỗi và chứng từ ngân hàng có thể giúp xác định một người có tài sản mã hóa. Trang ly hôn chia tài sản mã hóa thế nào phân tích cách chứng minh tài sản tồn tại trong một vụ dân sự khác.

Chuyển tài sản đi để tránh thi hành án thì sao?

Giao dịch nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu. Làm trái quyết định phong tỏa, tạm ngừng giao dịch có thể bị xử lý theo pháp luật.

• Giao dịch tẩu tán: Chấp hành viên thông báo để người được thi hành án yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu. Sau 15 ngày mà người đó không yêu cầu thì Chấp hành viên tự yêu cầu (Điều 39 khoản 4 điểm a, b).
• Đang bị tạm ngừng giao dịch: người phải thi hành án không được chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp hay giao dịch khác với tài sản đó. Làm trái mà tài sản bị tẩu tán thì “bị xử lý theo quy định của pháp luật, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường” (Điều 68 khoản 4).

Luật 106/2025 cũng cho người phải thi hành án vài quyền hợp pháp:

• Tự nguyện đề nghị kê biên một tài sản cụ thể đủ để thi hành án và chi phí, nếu không gây trở ngại cho việc thi hành án (Điều 72 khoản 3 điểm d).
• Yêu cầu thẩm định giá lại một lần trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận thông báo kết quả lần đầu, người yêu cầu chịu chi phí (Điều 82 khoản 2 điểm c).
• Nộp đủ tiền thi hành án và chi phí trước khi mở cuộc đấu giá 01 ngày làm việc để nhận lại tài sản (Điều 83 khoản 4).

Trong vụ án hình sự thì khác gì?

Căn cứ là Bộ luật Tố tụng hình sự, và các điều về kê biên, phong tỏa đều không nhắc tài sản số.

Kê biên tài sản và phong tỏa tài khoản là biện pháp cưỡng chế mà cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng “có thể áp dụng” để bảo đảm hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án (Điều 126).

“Kê biên tài sản chỉ áp dụng đối với bị can, bị cáo về tội mà Bộ luật Hình sự quy định hình phạt tiền hoặc có thể bị tịch thu tài sản hoặc để bảo đảm bồi thường thiệt hại” (Điều 128 khoản 1). Câu chữ không giới hạn loại tài sản.

Khoản 3: “Chỉ kê biên phần tài sản tương ứng với mức có thể bị phạt tiền, bị tịch thu hoặc phải bồi thường thiệt hại.” Tài sản bị kê biên được giao chủ tài sản, người quản lý hợp pháp hoặc người thân thích bảo quản. Người được giao bảo quản mà “có hành vi tiêu dùng, chuyển nhượng, đánh tráo, cất giấu, hủy hoại tài sản bị kê biên thì phải chịu trách nhiệm hình sự”.

Khoản 4 buộc biên bản ghi rõ “tên và tình trạng từng tài sản bị kê biên”, có mặt đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã “nơi có tài sản bị kê biên”. Điều 128 không nói cách kê biên tài sản mã hóa trong tài khoản ở sàn hay trong ví tự quản.

“Phong tỏa tài khoản chỉ áp dụng đối với người bị buộc tội về tội mà Bộ luật Hình sự quy định hình phạt tiền, bị tịch thu tài sản hoặc để bảo đảm bồi thường thiệt hại khi có căn cứ xác định người đó có tài khoản tại tổ chức tín dụng hoặc Kho bạc Nhà nước” (Điều 129 khoản 1).

Câu tiếp theo áp cho tài khoản của người khác “nếu có căn cứ cho rằng số tiền trong tài khoản đó liên quan đến hành vi phạm tội của người bị buộc tội”. Khoản 4 giao quyết định phong tỏa “cho tổ chức tín dụng hoặc Kho bạc Nhà nước đang quản lý tài khoản của người bị buộc tội”.

Kê biên, phong tỏa phải được hủy bỏ khi đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án, bị cáo được tuyên không có tội, hoặc bị cáo không bị phạt tiền, tịch thu tài sản và bồi thường thiệt hại (Điều 130). Chúng tôi chưa đối chiếu các điều về thu giữ, tạm giữ đồ vật, vật chứng cho câu hỏi này.

Bộ Công an từng đề xuất (dự thảo lấy ý kiến, 4/2026) đưa tài sản số vào căn cứ tịch thu trong dự án Bộ luật Hình sự sửa đổi, nội dung có ở trang tài sản số có bị trưng dụng không. Tài sản mã hóa liên quan đến rửa tiền có ở trang rửa tiền bằng tiền ảo.

Về xử phạt hành chính, Nghị định 284/2026/NĐ-CP cho tịch thu tang vật, phương tiện với hành vi “thực hiện hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép” (Điều 7 khoản 4 điểm a, khoản 5 điểm b).

Với người giao dịch ngoài tổ chức được cấp phép, nghị định này không có hình thức tịch thu (Điều 9).

Những chỗ luật chưa nói rõ

• Cách phong tỏa tài sản số trong tài khoản: Điều 67 khoản 2 giao cho Chính phủ quy định. Bản nghị định hướng dẫn chúng tôi đọc chưa có trên Công báo, nên trang chưa nêu chi tiết.
• Giá dùng để định giá và cách bán: Điều 82, 83 dẫn sang “quy định của pháp luật”, không nêu văn bản cụ thể. Chúng tôi chưa đối chiếu văn bản hướng dẫn điểm này, nên chưa nói được giá lấy ở sàn nào, vào thời điểm nào.
• Ví tự quản, khóa riêng, sàn nước ngoài: chúng tôi chưa thấy điều nào trong các điều đã chép nói riêng.
• Mốc nộp tiền trước khi mở cuộc đấu giá ở Điều 83 khoản 4 khi tài sản số không bán qua đấu giá.
• Phong tỏa trong tố tụng hình sự với tài khoản ở sàn: Điều 129 Bộ luật Tố tụng hình sự chỉ nêu tổ chức tín dụng và Kho bạc Nhà nước.
• Kê biên tài sản mã hóa trong vụ án hình sự: Điều 128 không giới hạn loại tài sản nhưng không nói cách làm.

Tài khoản ngân hàng bị phong tỏa vì mua bán USDT là tình huống khác, có ở trang tài khoản ngân hàng bị phong tỏa vì giao dịch USDT.

Tài sản của khách khi sàn phá sản có ở trang sàn phá sản thì tài sản người dùng ra sao. Được công an mời làm việc thì đọc trang bị công an mời làm việc vì giao dịch USDT.

Mốc áp dụng của từng văn bản

• Luật Thi hành án dân sự 106/2025/QH15: hiệu lực từ 01/7/2026, thay Luật Thi hành án dân sự 26/2008 (Điều 115 khoản 3). Việc thi hành án chưa xong trước ngày đó tiếp tục theo luật mới, bước đã làm theo luật cũ thì không phải làm lại (Điều 116 khoản 3, 4).
• Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15, định nghĩa tài sản số: hiệu lực từ 01/01/2026.
• Luật 23/2026/QH16 bổ sung “Dịch vụ tài sản mã hóa” vào khoản 1 Điều 4 Luật Phòng, chống rửa tiền, điều về đối tượng báo cáo: hiệu lực từ 01/12/2026.