Bị hại vụ án tiền ảo được trả lại tiền khi nào, chia thế nào?

Sau mỗi vụ án tiền ảo lớn, câu người đã trình báo hỏi nhiều nhất là bao giờ nhận lại tiền. Với vụ AntEx, Công an TP Hà Nội nói sẽ xác minh số tiền và “xem xét trả lại cho các bị hại khi đủ cơ sở pháp lý” (Đại biểu Nhân dân, 03/4/2026). “Đủ cơ sở pháp lý” gồm những điều kiện dưới đây. Nếu bạn vừa bị lừa, việc cần làm trong 24 giờ đầu có ở bài bị lừa tiền ảo phải làm gì.

Có mấy đường để bị hại nhận lại tiền?

Có hai đường chính: trả lại trước khi xét xử theo Nghị quyết 164, và trả theo bản án qua cơ quan thi hành án dân sự. Đường thứ nhất là cơ chế thí điểm, phạm vi hẹp. Đường thứ hai áp dụng cho mọi vụ án.

	Trả trước khi xét xử	Trả theo bản án
Căn cứ	Nghị quyết 164/2024/QH15, Thông tư liên tịch 01/2025	Bộ luật Hình sự, Luật Thi hành án dân sự 106/2025
Áp dụng cho	Vụ thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương theo dõi, chỉ đạo	Mọi vụ có bản án tuyên trả lại tiền hoặc bồi thường
Tiền lấy từ đâu	Tiền đã thu giữ, tạm giữ, phong tỏa	Tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản đã kê biên
Ai quyết định	Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc tòa án, tùy giai đoạn	Cơ quan thi hành án dân sự
Bị hại cần làm gì	Gửi văn bản đề nghị trong hạn thông báo	Theo dõi quyết định thi hành án; phần không được thi hành chủ động thì làm đơn yêu cầu trong 05 năm

Cập nhật đến 07/11/2026.

Ngoài hai đường này, trong lúc điều tra, truy tố, xét xử, cơ quan tố tụng có quyền trả lại ngay vật chứng cho chủ sở hữu nếu xét thấy không ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án và thi hành án (Bộ luật Tố tụng hình sự Điều 106 khoản 3 điểm b). Điều khoản này nói về vật chứng đã xác định được chủ, không nói chia tiền theo tỷ lệ cho nhiều bị hại.

Bị hại là người trực tiếp bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản do tội phạm gây ra (Bộ luật Tố tụng hình sự Điều 62 khoản 1). Bộ luật Hình sự buộc người phạm tội “phải trả lại tài sản đã chiếm đoạt cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp” và bồi thường thiệt hại vật chất đã được xác định.

Tiền, tài sản bị chiếm đoạt không bị tịch thu sung công mà được trả lại cho chủ sở hữu (Bộ luật Hình sự Điều 47 khoản 2).

Phần bồi thường được giải quyết cùng vụ án hình sự; nếu chưa đủ điều kiện chứng minh và không ảnh hưởng vụ án, tòa có thể tách ra giải quyết theo thủ tục dân sự (Bộ luật Tố tụng hình sự Điều 30).

Bị hại được trả lại tiền khi nào?

Phần lớn là sau khi bản án có hiệu lực, nên thường mất nhiều tháng, vụ lớn có thể hơn một năm kể từ khi khởi tố. Bảng dưới là thời hạn luật định cho vụ lừa đảo từ 500 triệu đồng trở lên (tội phạm đặc biệt nghiêm trọng), loại vụ tiền ảo hay gặp.

Giai đoạn	Thời hạn theo luật	Tiền có thể về tay bị hại chưa?
Tố giác, xác minh	20 ngày; vụ phức tạp tới 02 tháng, gia hạn thêm tối đa 02 tháng	Chỉ ở vụ thuộc Nghị quyết 164, khi đủ điều kiện
Điều tra	04 tháng; gia hạn tối đa 3 lần, mỗi lần 04 tháng; có thể thêm 1 lần 04 tháng	Như trên
Truy tố	30 ngày từ khi Viện kiểm sát nhận hồ sơ, kết luận điều tra; gia hạn tối đa 30 ngày	Như trên
Chuẩn bị xét xử sơ thẩm	03 tháng từ ngày thụ lý, gia hạn không quá 30 ngày	Như trên; bản án sơ thẩm tuyên trả lại, bồi thường
Kháng cáo	15 ngày từ ngày tuyên án sơ thẩm	Chờ bản án có hiệu lực
Thi hành án	Ra quyết định trong 05 ngày làm việc, thanh toán trong 10 ngày từ khi thu được tiền (Luật 106/2025 Điều 33, 54)	Có, trong phạm vi tiền thu được

Thời hạn tố tụng lấy theo Bộ luật Tố tụng hình sự (Văn bản hợp nhất 172/2026, Điều 147, 172, 240, 277, 333). Bảng chưa tính các lần trả hồ sơ điều tra bổ sung, tạm đình chỉ hay xét xử phúc thẩm. Cột cuối cũng chưa tính trường hợp trả ngay vật chứng cho chủ sở hữu nêu ở mục trên.

Vụ AntEx cho thấy nhịp thực tế: khởi tố ngày 10/10/2025, kết luận điều tra tháng 10/2026, và tính đến 27/10/2026 chúng tôi chưa thấy cáo trạng hay lịch xét xử. Quy trình tố giác và thời hạn trả lời có ở bài tố giác lừa đảo tiền ảo.

Khi nào được trả tiền trước khi xét xử?

Khi vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương theo dõi, đã xác định rõ thiệt hại từng người, và các bên có văn bản đề nghị. Nghị quyết 164/2024/QH15 cho thí điểm trả lại tiền đã thu giữ, tạm giữ, phong tỏa cho bị hại ngay trong lúc giải quyết nguồn tin, điều tra, truy tố, xét xử, không phải chờ bản án (Điều 3 khoản 1).

Phạm vi rất hẹp: chỉ “vụ việc, vụ án hình sự thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo”. Đây là một số vụ tham nhũng, kinh tế lớn được đưa vào diện theo dõi riêng. Chúng tôi chưa thấy thông báo nào đưa một vụ lừa đảo tài sản mã hóa vào diện này (tìm trên báo chính thống ngày 07/11/2026). Với phần lớn vụ tiền ảo, đường trả theo Nghị quyết 164 vì vậy chưa mở.

Trong phạm vi đó, cơ quan tố tụng chỉ xem xét trả khi đủ bốn điều kiện (Thông tư liên tịch 01/2025 Điều 4 khoản 1):

• Đã xác định rõ chủ sở hữu số tiền đã thu giữ, tạm giữ, phong tỏa.
• Đã xác định rõ bị hại, tổng thiệt hại và số tiền thiệt hại của từng bị hại.
• Có văn bản đề nghị của bị hại hoặc người đại diện.
• Có văn bản đề nghị trả lại của bị can, bị cáo hoặc người khác là chủ sở hữu số tiền.

Điều kiện cuối nghĩa là bị can cũng phải đồng ý bằng văn bản. Thiếu một điều kiện, tiền tiếp tục bị giữ và chờ bản án. Theo báo cáo của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, trong 45.531 tỷ đồng áp dụng biện pháp bảo đảm, thu hồi ở các vụ Ban Chỉ đạo theo dõi, gần 4.000 tỷ đồng là theo Nghị quyết 164 (Báo Chính phủ, 09/12/2025). Con số này không tách riêng phần đã trả cho bị hại.

Các bước, theo Thông tư liên tịch 01/2025 Điều 4 khoản 3 (bản tóm lược của Báo Luật sư Việt Nam, 05/3/2025):

1. Cơ quan tố tụng thu thập chứng cứ, rồi thông báo cho bị hại, bị can để họ gửi văn bản đề nghị. Vụ nhiều bị hại thì thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, nêu rõ hạn gửi.
2. Trong 15 ngày làm việc từ khi hết hạn thông báo, các cơ quan tố tụng họp để thống nhất.
3. Trong 05 ngày làm việc sau cuộc họp, người có thẩm quyền ra quyết định trả lại tiền; không thống nhất thì báo bằng văn bản, nêu lý do.
4. Trong 05 ngày làm việc, quyết định được gửi Viện kiểm sát, ngân hàng, Kho bạc Nhà nước và giao cho bị hại, bị can.
5. Ngân hàng, Kho bạc Nhà nước nhận quyết định thì phải trả tiền ngay cho bị hại hoặc người đại diện.

Chưa đủ điều kiện trả, chủ sở hữu số tiền có thể đề nghị gửi tiền có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm trên 50% vốn điều lệ để chờ xử lý (Nghị quyết 164 Điều 3 khoản 1 điểm b).

Tiền thu giữ không đủ thì chia thế nào?

Chia theo tỷ lệ: mỗi bị hại nhận cùng một phần trăm thiệt hại của mình. Cách tính khi trả trước xét xử (Thông tư liên tịch 01/2025 Điều 4 khoản 2):

• Số tiền đem chia = tổng tiền thu giữ, tạm giữ, phong tỏa − án phí, lệ phí tạm tính − các khoản ưu tiên khác theo luật thi hành án dân sự.
• Nếu số tiền đem chia bằng hoặc lớn hơn tổng thiệt hại, mọi bị hại được trả đủ.
• Nếu nhỏ hơn: tỷ lệ = số tiền đem chia ÷ tổng thiệt hại; mỗi bị hại nhận = thiệt hại của mình × tỷ lệ.
• Tiền thu giữ là ngoại tệ thì đổi ra tiền đồng theo tỷ giá lúc chi trả.

Bị hại	Thiệt hại	Nhận theo tỷ lệ 39%	Còn thiếu
A	200 triệu đồng	78 triệu đồng	122 triệu đồng
B	1,5 tỷ đồng	585 triệu đồng	915 triệu đồng
C	50 triệu đồng	19,5 triệu đồng	30,5 triệu đồng

Phần còn thiếu không mất: tòa xét trong bản án, rồi đi tiếp qua thi hành án nếu người phải trả còn tài sản. Người chưa trình báo thì chưa có “số tiền bị thiệt hại đối với từng bị hại”, điều kiện bắt buộc để được tính. Ở vụ AntEx, Bộ Công an cho biết khoảng 30.000 nhà đầu tư đã mua token. Kết luận điều tra chỉ ghi 46 nhà đầu tư có đơn, số tiền tạm tính khoảng 67 tỷ đồng (Tuổi Trẻ, Báo Lào Cai đăng lại 14/10/2026).

Sau bản án, tiền thu được thanh toán theo thứ tự ở Luật Thi hành án dân sự 106/2025 Điều 54. Sau khi trừ chi phí thi hành án và một số khoản thuế, phí liên quan, tiền đi lần lượt cho:

1. Tiền cấp dưỡng, tiền lương, tiền bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tổn thất tinh thần.
2. Án phí, lệ phí tòa án.
3. Tiền phạt, khoản truy thu sung quỹ nhà nước.
4. Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế.
5. Các khoản phải thi hành án khác theo bản án.

Trong cùng một hàng có nhiều người được thi hành án thì chia theo tỷ lệ số tiền mỗi người được thi hành án (Điều 54 khoản 2 điểm a). Theo câu chữ, bồi thường thiệt hại về tài sản không nằm ở hàng 1, nên VietnamBit đọc là thuộc hàng 5, sau án phí và tiền phạt. Cơ quan thi hành án dân sự là nơi áp dụng cụ thể cho từng vụ.

Ngoại lệ: tài sản mà bản án tuyên kê biên để bảo đảm một nghĩa vụ cụ thể thì tiền bán tài sản đó được ưu tiên trả cho nghĩa vụ ấy, sau chi phí thi hành án, thuế, phí liên quan và án phí của bản án đó (Điều 54 khoản 3).

Coin, USDT bị thu giữ có được trả lại bằng coin không?

Chúng tôi chưa thấy văn bản nào quy định trả lại cho bị hại bằng coin. Chúng tôi đã dò đến 07/11/2026 trong Nghị quyết 164, Thông tư liên tịch 01/2025 (bản tóm lược), Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Thi hành án dân sự 106/2025.

Khoản 1 Điều 3 Nghị quyết 164 chỉ nói “tiền”, và Thông tư liên tịch 01/2025 hướng dẫn chi trả bằng tiền đồng, kể cả khi tiền thu giữ là ngoại tệ. Các khoản về nộp tiền bảo đảm, bán tài sản liệt kê bất động sản, giấy tờ có giá, chứng khoán, trang thiết bị, không nhắc tài sản số.

Ở khâu thi hành án, Luật Thi hành án dân sự 106/2025 gọi tên tài sản số khi phong tỏa tài khoản, thẩm định giá và bán tài sản kê biên, nhưng dẫn sang “quy định của pháp luật” cho cách định giá, cách bán (Điều 67, 82, 83). Theo cách luật đang viết, tài sản số bị kê biên được định giá, bán, rồi tiền bán mới đem thanh toán. Chi tiết ở trang tài sản mã hóa có bị kê biên không.

Thiệt hại vì thế thường được quy ra tiền đồng. Ví dụ, thông báo tìm bị hại vụ Kittyrun (Bộ Công an, 15/9/2025) ghi số bị chiếm đoạt là 589.135 USDT (stablecoin neo giá 1 USD, xem USDT), khoảng 15,3 tỷ đồng, theo điều tra ban đầu. Cách quy đổi khi tính ngưỡng truy cứu có ở trang lừa đảo tiền ảo bị phạt thế nào.

Luật có thể đổi. Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) đưa cơ chế của Nghị quyết 164 vào luật và “bổ sung quy định về xử lý tài sản số” (Báo Luật sư Việt Nam, 26/9/2026). Quốc hội thảo luận dự thảo ngày 27/10/2026, trong đó có nội dung “xử lý sớm vật chứng, tài sản”. Tính đến 07/11/2026, chúng tôi chưa thấy bản đã được thông qua.

Cần làm gì để được tính phần tiền của mình?

Trình báo, chứng minh số thiệt hại, và gửi đề nghị đúng hạn khi cơ quan tố tụng thông báo.

1. Trình báo để có tên trong danh sách bị hại. Mẫu đơn và nơi nộp có ở bài tố giác lừa đảo tiền ảo.
2. Giữ bằng chứng thiệt hại: sao kê chuyển khoản, TxID (mã giao dịch trên blockchain), địa chỉ ví, ảnh chụp số dư, tin nhắn mời chào.
3. Theo dõi thông báo tìm bị hại trên cổng Bộ Công an, báo chí, trang của công an tỉnh đang thụ lý. Vụ nhiều bị hại thường được thông báo theo cách này, như vụ Kittyrun.
4. Gửi văn bản đề nghị trả lại tiền trong hạn, nếu vụ thuộc Nghị quyết 164 và cơ quan tố tụng đã thông báo.
5. Đề nghị mức bồi thường ở giai đoạn xét xử; đây là quyền của bị hại (Bộ luật Tố tụng hình sự Điều 62 khoản 2 điểm g).
6. Đọc phần quyết định của bản án. Phần tuyên “trả lại tiền, tài sản” cho bạn thì cơ quan thi hành án dân sự tự ra quyết định thi hành (Luật Thi hành án dân sự Điều 33 khoản 2 điểm b). Phần còn lại, bạn có quyền yêu cầu thi hành án trong 05 năm kể từ ngày bản án có hiệu lực (Điều 34 khoản 2).

Chưa rõ bản án tuyên theo dạng nào thì hỏi cơ quan thi hành án dân sự nơi bản án được chuyển đến. Bị lừa trên sàn nước ngoài, cơ quan Việt Nam có thu giữ được tài sản ở đó không, xem trang giao dịch sàn nước ngoài có bị tịch thu tài sản không.

Người phải trả không còn tài sản thì sao?

Bạn chưa mất quyền đòi: Chấp hành viên phải định kỳ xác minh lại, và bạn có quyền yêu cầu thi hành tiếp khi người đó có tài sản. Chấp hành viên là người được Nhà nước giao thi hành bản án. Khi người phải thi hành án không có thu nhập, tài sản, cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định về việc chưa có điều kiện thi hành án (Luật Thi hành án dân sự Điều 38 khoản 1).

Sau đó, theo Điều 38:

• Chấp hành viên xác minh lại ít nhất 06 tháng một lần; người đang chấp hành án tù còn từ 02 năm trở lên thì ít nhất 01 năm một lần.
• Tên, địa chỉ, nghĩa vụ của người chưa có điều kiện thi hành được đăng trên cổng thông tin điện tử về thi hành án dân sự.
• Bạn báo thông tin tài sản mới thì Chấp hành viên phải xác minh trong 10 ngày.
• Hết 02 năm không có thông tin mới, cơ quan thi hành án gửi lại yêu cầu cho bạn. Bạn vẫn có quyền yêu cầu thi hành trở lại khi người đó có điều kiện, lần này không tính thời hiệu (Điều 34 khoản 2).

Cảnh giác lời mời “nhận lại tiền” qua người trung gian

Không bước nào trong quy trình trên yêu cầu bị hại chuyển trước tiền vào tài khoản cá nhân. Tiền đi từ ngân hàng, Kho bạc Nhà nước hoặc cơ quan thi hành án dân sự tới bị hại.

Sau các vụ lớn, nhóm tự xưng công an, công ty luật hay “hacker” thường xuất hiện, nhận đưa tên vào danh sách bị hại hoặc “giải ngân” có thu phí. Bộ Công an đã cảnh báo thủ đoạn mạo danh công an, công ty luật để “lấy lại tiền bị lừa” (Báo Lào Cai, 17/4/2024). Dấu hiệu nhận biết ở bài lừa đảo lấy lại tiền bị lừa.

Mốc áp dụng của từng văn bản

• Nghị quyết 164/2024/QH15: Quốc hội thông qua ngày 28/11/2024, hiệu lực từ 01/01/2025, thực hiện trong 03 năm trừ khi Quốc hội quyết định khác. Không áp dụng cho vụ đã có quyết định xử lý hoặc bản án có hiệu lực trước ngày 01/01/2025. Biện pháp đang làm dở khi nghị quyết hết hiệu lực thì tiếp tục đến khi có quyết định hủy bỏ hoặc bản án (Điều 4).
• Thông tư liên tịch 01/2025/TTLT-VKSNDTC-BCA-TANDTC-BQP: ban hành ngày 26/02/2025, hiệu lực từ 01/3/2025.
• Luật Thi hành án dân sự 106/2025/QH15: hiệu lực từ 01/7/2026, thay Luật Thi hành án dân sự 2008.
• Bộ luật Tố tụng hình sự: trang dẫn Văn bản hợp nhất 172/2026/VBHN-LQ-VPQH ngày 01/10/2026. Bộ luật Hình sự: Văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH ngày 05/9/2025.