Lừa đảo lấy lại tiền bị lừa: chiêu lừa lần hai

“Dịch vụ lấy lại tiền bị lừa” quảng cáo trên mạng, dù tự xưng công an, Cục An ninh mạng, công ty luật hay “hacker mũ trắng”, là chiêu lừa lần hai nhắm vào người vừa mất tiền. Bộ Công an khẳng định không “phối hợp, ủy quyền cho bất cứ đơn vị nào để hướng dẫn, nhận hồ sơ” các vụ lừa đảo qua mạng xã hội (Báo Lào Cai, 17/4/2024), và từ năm 2024 đến tháng 8/2026 công an Hà Nội, Bắc Giang, Lai Châu, Quảng Ngãi, Đà Nẵng đều cảnh báo lại cùng thủ đoạn. Kênh chính thức là báo ngân hàng và tố giác với cơ quan công an, đều không mất phí, và không ai bảo đảm được việc lấy lại tiền.

Bài này mô tả kịch bản lừa “lấy lại tiền” theo từng bước, các vai kẻ gian hay đóng, những cảnh báo chính thức có ngày cụ thể, và việc cần làm nếu bạn đã lỡ trả phí. Nếu bạn vừa bị lừa lần đầu và chưa biết bắt đầu từ đâu, đọc trước bài bị lừa tiền ảo có lấy lại được không.

Lừa đảo “lấy lại tiền” là gì?

Là kiểu lừa nhắm vào chính người đã bị lừa: kẻ gian hứa thu hồi số tiền đã mất, rồi thu thêm tiền của nạn nhân dưới tên phí hồ sơ, phí xác minh, phí thu hồi. Công an TP Hà Nội mô tả các đối tượng “đánh vào tâm lý những người từng bị lừa đảo mong muốn lấy lại số tiền đã mất” (Tạp chí Luật sư Việt Nam, 13/4/2025). Công an TP Đà Nẵng gọi đây là “lừa đảo lần hai” (CafeF dẫn Thời báo Ngân hàng, 31/8/2026).

Người bị lừa tài sản mã hóa là mục tiêu đặc biệt, vì họ thường không biết giao dịch trên chuỗi khối vận hành ra sao và dễ tin lời “truy vết ví”, “hack lại tài khoản kẻ lừa”. Công an tỉnh Lai Châu (17/10/2024) cảnh báo các trang web, fanpage hứa “hỗ trợ các nạn nhân bị lừa đảo qua mạng lấy lại tiền” ngay trong bài về lừa đảo giao dịch tiền ảo, và khuyến cáo không liên hệ với dịch vụ nào như vậy.

Kịch bản lừa lấy lại tiền diễn ra thế nào?

Sáu bước, gần như giống nhau trong mọi cảnh báo: săn nạn nhân, dựng uy tín, hứa không thu phí trước, chuyển sang nhắn riêng, đòi phí tăng dần, cắt liên lạc.

Bước	Kẻ gian làm gì	Cơ quan mô tả
1. Săn nạn nhân	Tìm người đăng bài cầu cứu, bình luận kể bị lừa; hoặc chạy quảng cáo “thu hồi tiền lừa đảo”	Công an tỉnh Quảng Ngãi (5/2026); Bộ Công an (4/2024)
2. Dựng uy tín	Lập fanpage, web mạo danh đơn vị Bộ Công an, Cục An ninh mạng, học viện công an, công ty luật; cắt ghép phát biểu của luật sư, cán bộ công an; dùng tài khoản ảo bình luận khen	Công an tỉnh Bắc Giang (4/2025); Cục An toàn thông tin (4/2024)
3. Hứa hẹn	“Chỉ thu tiền sau khi người dân đã lấy lại tiền lừa đảo”	Bộ Công an (4/2024); Công an tỉnh Bắc Giang (4/2025)
4. Kéo sang nhắn riêng	Đề nghị cài Zalo, Telegram để “làm hồ sơ”, xin thông tin cá nhân, thông tin vụ việc, tài khoản ngân hàng	Công an tỉnh Bắc Giang (4/2025); Công an tỉnh Quảng Ngãi (5/2026)
5. Đòi phí	“Phí xử lý hồ sơ”, “phí xác minh”, “phí thu hồi tiền”; hoặc bắt “làm nhiệm vụ để rút tiền treo trên hệ thống”, rồi báo tài khoản ngân hàng lỗi, không cho rút về, đòi chuyển số lớn hơn	Công an tỉnh Quảng Ngãi (5/2026); Công an TP Hà Nội (1/2024)
6. Biến mất	Nhận đủ tiền thì chặn liên lạc	Công an tỉnh Quảng Ngãi (5/2026)

Tháng ghi trong bảng là tháng báo chí đưa tin; ngày và tờ báo cụ thể ở bảng cảnh báo bên dưới. Bước 3 là chỗ nhiều người mắc nhất: lời hứa “không thành công không lấy tiền” nghe an toàn, nhưng ngay sau đó luôn có một khoản “bắt buộc” phải trả trước để hồ sơ chạy được. Bước 5 cũng là nơi lừa lần hai nhập vào kịch bản làm nhiệm vụ nạp tiền: nạn nhân được hướng dẫn “làm nhiệm vụ” để rút khoản tiền đang “treo”, và càng làm càng phải nạp thêm.

Kẻ lừa thường đóng vai ai?

Năm vai hay gặp: cơ quan công an, luật sư hoặc công ty luật, “hacker mũ trắng”, đơn vị thu hồi tài sản, và nhân viên của chính cái sàn đã lừa bạn. Mỗi vai có một câu chào quen thuộc:

Vai	Câu hay gặp	Sự thật
Công an, Cục An ninh mạng, học viện công an	“Chúng tôi đã lần ra tài khoản lừa đảo, cần anh chị nộp phí để làm thủ tục hoàn tiền”	Công an “không yêu cầu người dân chuyển tiền để phục vụ công tác tiếp nhận, xử lý vụ việc” (Công an tỉnh Quảng Ngãi) và không làm việc qua tài khoản mạng xã hội không rõ danh tính
Luật sư, công ty luật	“Văn phòng chúng tôi chuyên thu hồi tiền lừa đảo, cam kết thành công”	Luật sư không có quyền phong tỏa tài khoản, thu giữ tài sản. Kẻ gian còn mạo danh luật sư thật bằng ảnh, giấy tờ giả
“Hacker mũ trắng”, chuyên gia công nghệ	“Tôi truy vết được ví, hack ngược lại lấy tiền về trong 48 giờ”	Giao dịch đã xác nhận trên chuỗi khối không đảo ngược được. Đề nghị đưa cụm từ khôi phục ví, mật khẩu, OTP là để lấy nốt tài sản còn lại
Đơn vị “thu hồi tài sản”, “hỗ trợ nạn nhân”	“Tên anh chị có trong danh sách nạn nhân được hoàn tiền”	FBI (8/2025) nêu đúng dấu hiệu này trong các vụ công ty luật giả nhắm vào nạn nhân tài sản mã hóa
Nhân viên “sàn” cũ	“Tài khoản của anh chị vẫn còn, nộp phí kích hoạt để rút”	Đây là phần tiếp theo của vụ lừa ban đầu. Xem sàn không cho rút tiền

Thủ đoạn này không riêng Việt Nam. Trung tâm khiếu nại tội phạm Internet của FBI (IC3) ghi nhận từ tháng 2/2023 đến tháng 2/2024 nạn nhân lừa đảo tài sản mã hóa bị các “công ty luật” giả lừa tiếp, báo thiệt hại “over $9.9 million” (trên 9,9 triệu USD), và nhắc: “Law enforcement does not charge victims a fee for investigating crimes” (cơ quan thực thi pháp luật không thu phí của nạn nhân để điều tra) (FBI IC3, 24/6/2024).

Cơ quan nào đã cảnh báo lừa đảo hỗ trợ lấy lại tiền?

Ít nhất tám cảnh báo của cơ quan nhà nước từ năm 2024 đến tháng 8/2026, phần lớn được biết qua báo chí đưa tin. Vietnambit đã mở lại từng bài ngày 27/10/2026; cột ngày là ngày đăng của nơi đăng:

Ngày đăng	Cơ quan (nơi đăng)	Nội dung chính
29/1/2024	Công an TP Hà Nội (theo VTV, Cổng thông tin tỉnh Hà Tĩnh đăng lại)	Facebook giả Học viện Cảnh sát nhân dân hướng dẫn “đóng phí để hỗ trợ hoặc làm nhiệm vụ để rút tiền treo trên hệ thống”
17/4/2024	Bộ Công an (Báo Lào Cai đưa tin)	Mạo danh đơn vị Bộ Công an, công ty luật; hứa chỉ thu tiền sau khi lấy được; Bộ Công an không ủy quyền đơn vị nào nhận hồ sơ qua mạng xã hội
26/4/2024	Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông (theo báo Thị trường Tài chính Tiền tệ)	Mạo danh Học viện An ninh nhân dân, Cao đẳng Cảnh sát nhân dân; dùng “hàng loạt tài khoản ảo để bình luận”
17/10/2024	Công an tỉnh Lai Châu (trang chính thức)	Trong bài cảnh báo lừa đảo mua bán tiền ảo: web, fanpage hứa giúp nạn nhân lừa đảo qua mạng lấy lại tiền là trang giả mạo
13/4/2025	Công an TP Hà Nội (theo Tạp chí Luật sư Việt Nam)	Facebook giả Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao
23/4/2025	Công an tỉnh Bắc Giang (theo Tạp chí Luật sư Việt Nam)	Mạo danh Bộ Công an, Cục An ninh mạng, công ty luật; cắt ghép phát biểu; đòi tiền “làm thủ tục, hồ sơ”
14/5/2026	Công an tỉnh Quảng Ngãi (theo báo Đời sống & Pháp luật, CafeF đăng lại)	Đòi “phí xử lý hồ sơ”, “phí xác minh”, “phí thu hồi tiền”; công an không thu tiền để xử lý vụ việc
31/8/2026	Công an TP Đà Nẵng (theo Thời báo Ngân hàng, CafeF đăng lại)	Đòi “đóng một khoản phí trước” hoặc thông tin tài khoản để “xác minh, mở khóa hay hoàn tiền”

Các cảnh báo trên dùng chung một lời khuyên: không liên hệ, không chuyển tiền cho các trang, tài khoản tự xưng hỗ trợ lấy lại tiền, và đến thẳng cơ quan công an để trình báo. Thủ đoạn mạo danh cơ quan nhà nước nói chung (công an, viện kiểm sát, cơ quan thuế) với người có tài sản mã hóa có bài riêng: giả danh công an, cơ quan thuế lừa người có tiền ảo.

Dấu hiệu nhận ra “dịch vụ lấy lại tiền” là lừa đảo

Chỉ cần gặp một trong các dấu hiệu dưới đây là đủ để dừng lại:

• Họ tự tìm đến bạn qua bình luận, tin nhắn riêng, cuộc gọi lạ, sau khi bạn đăng bài kể bị lừa.
• Đòi bất kỳ khoản tiền nào trước: phí hồ sơ, phí xác minh, phí luật sư, phí “mở khóa ví”, “thuế thu hồi”, tiền cọc.
• Hứa chắc chắn lấy lại được, hoặc cam kết thời gian (“trong 48 giờ”, “trong tuần này”).
• Gửi ảnh thẻ ngành, giấy tờ có con dấu, “quyết định hoàn tiền” qua Zalo, Telegram. Giấy tờ gửi qua mạng hoàn toàn có thể bị làm giả.
• Biết rõ số tiền và ngày bạn chuyển cho kẻ lừa lần đầu. FBI (8/2025) nêu đây là một dấu hiệu cảnh báo. Thông tin này có thể đến từ chính nhóm đã lừa bạn hoặc từ bài bạn đăng.
• Đề nghị cài ứng dụng lạ, chia sẻ màn hình, cung cấp mã OTP, mật khẩu, cụm từ khôi phục ví “để kiểm tra”.
• Bảo bạn “làm nhiệm vụ”, nạp thêm để kích hoạt rút khoản tiền đang “treo”.
• Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, hoặc trả bằng USDT, thẻ cào.
• Từ chối gặp trực tiếp tại trụ sở, chỉ làm việc qua mạng.

TUYỆT ĐỐI KHÔNG đưa cụm từ khôi phục ví cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng công an: ai có cụm từ này là chuyển được toàn bộ tài sản trong ví.

Lừa đảo có lấy lại tiền được không?

Có thể, nhưng không có gì bảo đảm, và phải đi qua ngân hàng, cơ quan điều tra hoặc tòa án, không qua “dịch vụ” nhận thuê. Tiền chuyển qua ngân hàng có cơ hội được tra soát, tạm giữ nếu báo sớm; tài sản mã hóa đã chuyển ra ví của kẻ lừa thì khó hơn nhiều, vì chỉ bị giữ lại khi nằm ở nơi có thể phong tỏa theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Trong vụ án hình sự, lệnh phong tỏa tài khoản do người có thẩm quyền của cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án ra (Bộ luật Tố tụng hình sự Điều 129 khoản 2), không thuộc công ty luật hay cá nhân nhận thuê nào.

Bảng khả năng chặn, thu hồi theo từng cách chuyển tiền và việc cần làm trong 24 giờ đầu có ở bài bị lừa tiền ảo có lấy lại được không. Các kiểu lừa tài sản mã hóa khác, và vì sao loại này khó lấy lại, xem các kiểu lừa đảo tài sản mã hóa phổ biến.

Kênh thật để lấy lại tiền bị lừa

Hai kênh, đều không mất phí: báo ngân hàng nơi bạn đã chuyển tiền, và tố giác với cơ quan công an.

1. Ngân hàng. Gọi tổng đài in trên thẻ hoặc trong ứng dụng ngân hàng của bạn (tự tra, không gọi số người lạ gửi), đề nghị tra soát giao dịch đã chuyển cho kẻ lừa.
2. Tố giác. Đến Công an cấp xã, Đồn Công an hoặc cơ quan điều tra Công an tỉnh, gửi đơn qua bưu điện, hoặc gửi trên ứng dụng VNeID. Bộ luật Tố tụng hình sự Điều 144 cho phép tố giác “bằng lời hoặc bằng văn bản”; Điều 145 khoản 1 quy định cơ quan có trách nhiệm “không được từ chối tiếp nhận tố giác”. Từng bước, mẫu đơn và giấy tờ cần mang theo ở bài tố giác lừa đảo tiền ảo.
3. Theo dõi đúng kênh. Cơ quan giải quyết phải thông báo kết quả cho người tố giác (Điều 145 khoản 4). Muốn hỏi tiến độ, đến hoặc gọi số trực ban của chính cơ quan đã nhận đơn, tra trên cổng thông tin của công an tỉnh. Ai tự liên hệ bạn “báo kết quả” qua mạng xã hội rồi đòi phí là kẻ lừa.

Luật sư thật có thể giúp bạn soạn đơn, chuẩn bị bằng chứng, theo dõi vụ việc. Trước khi thuê, hỏi tên, số thẻ luật sư, đoàn luật sư nơi họ hành nghề, rồi tự liên hệ đoàn luật sư đó qua số bạn tự tra để xác minh. Một luật sư không thể cam kết kết quả thay cơ quan điều tra.

Đã trả tiền cho “dịch vụ lấy lại tiền” thì làm gì?

Dừng ngay, coi đây là một vụ lừa mới và trình báo luôn cả hai lần. Theo thứ tự:

1. Không chuyển thêm. Kể cả khi họ dọa “hồ sơ sẽ bị hủy, mất hết tiền” nếu không nộp nốt. Công an TP Đà Nẵng khuyến cáo “tuyệt đối không chuyển thêm tiền” (theo Thời báo Ngân hàng ngày 31/8/2026).
2. Giữ bằng chứng. Chụp lại fanpage, trang web, tên tài khoản Zalo, Telegram, số điện thoại, giấy tờ họ gửi, chứng từ chuyển khoản. Không xóa cuộc trò chuyện, kể cả khi đã bị chặn.
3. Báo ngân hàng. Đề nghị tra soát các lần chuyển cho “dịch vụ lấy lại tiền”, khóa thẻ, đổi mật khẩu nếu đã đưa thông tin tài khoản.
4. Bảo vệ phần còn lại. Đã lộ OTP, mật khẩu thì đổi ngay; đã lộ cụm từ khôi phục ví thì chuyển tài sản còn lại sang ví mới tạo; gỡ ứng dụng lạ đã cài. Hướng dẫn bảo vệ ví và tài khoản ở bài bảo mật ví và tài khoản sàn.
5. Tố giác cả hai lần bị lừa. Ghi trong đơn lần lừa đầu, lần lừa “lấy lại tiền”, kèm bằng chứng của từng lần. Nếu đã nộp đơn cho lần đầu, mang bằng chứng mới đến bổ sung cho chính cơ quan đó.
6. Báo người thân. Các cảnh báo đều đề nghị người dân chia sẻ thủ đoạn này cho gia đình, bạn bè, nhất là người lớn tuổi.

Kẻ lừa “lấy lại tiền” bị xử lý thế nào?

Họ đang chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn gian dối, nên có thể bị truy cứu theo Điều 174 Bộ luật Hình sự như vụ lừa ban đầu. Điều 174 khoản 1 áp dụng khi chiếm đoạt từ 2.000.000 đồng (hoặc dưới mức đó trong một số trường hợp), mức cao nhất ở khoản 4 là tù 12–20 năm hoặc tù chung thân khi chiếm đoạt từ 500.000.000 đồng. Hành vi dùng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản mà không thuộc Điều 173, 174 có thể xét theo Điều 290. Ngưỡng khởi tố và các ngoại lệ dưới 2 triệu đồng có ở bài tố giác lừa đảo tiền ảo. Thời hiệu truy cứu và cách quy tài sản mã hóa ra tiền có ở trang mức phạt lừa đảo tiền ảo.

Mỗi khoản phí bạn đã trả là một phần thiệt hại; cơ quan điều tra xác định tổng số tiền bị chiếm đoạt dựa trên chứng từ. Đó là lý do nên giữ chứng từ của từng lần chuyển, dù nhỏ.