Lưu lịch sử giao dịch tài sản mã hóa: giữ gì, giữ bao lâu?

Giữ đủ chuỗi từ tiền vào tới tiền ra: lịch sử lệnh, lịch sử nạp rút kèm mã giao dịch (TXID), địa chỉ ví, chứng từ ngân hàng, tờ khai và chứng từ nộp thuế, chứng từ khấu trừ thuế do sàn được cấp phép cấp. Chúng tôi chưa thấy văn bản nào đặt riêng thời hạn lưu chứng từ cho cá nhân đầu tư tài sản mã hóa.

Phạm vi đã đọc: Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Thông tư 89/2026/TT-BTC, Thông tư 41/2026/TT-BTC, Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Thay vào đó, Luật Quản lý thuế có các mốc 05 năm và 10 năm cho khai bổ sung, xử phạt và truy nộp, cho thấy chứng từ của bạn còn có thể cần đến trong bao lâu.

Cần giữ những gì?

Bảy loại, mỗi loại trả lời một câu hỏi mà cơ quan thuế, ngân hàng hay sàn có thể hỏi.

Loại	Lấy ở đâu	Dùng để
Lịch sử lệnh mua bán (ngày giờ, cặp, số lượng, giá, phí)	Phần lịch sử giao dịch hoặc xuất báo cáo của sàn	Tính giá chuyển nhượng từng lần bán
Lịch sử nạp, rút tài sản mã hóa	Phần lịch sử nạp rút của sàn	Nối tài sản giữa các sàn, ví
Mã giao dịch (TXID), địa chỉ ví	Sàn, ví tự quản, trình khám phá khối	Chứng minh trên chuỗi, không phụ thuộc sàn
Chứng từ ngân hàng (sao kê, ủy nhiệm chi)	Ngân hàng	Chứng minh tiền ban đầu và tiền về
Tờ khai 04/NNG-TNCN và chứng từ nộp thuế	Cổng thuế điện tử, ngân hàng	Chứng minh đã khai, nộp khi tự khai
Chứng từ khấu trừ thuế Mẫu 01/CTKT-TSMH	Sàn được cấp phép cấp theo năm	Chứng minh thuế đã bị khấu trừ
Giá quy đổi bạn dùng khi bán lấy USDT, kèm nguồn giá	Tự ghi	Giải thích con số giá chuyển nhượng

Căn cứ của hai dòng thuế: tờ khai 04/NNG-TNCN cho cá nhân tự khai thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số (Thông tư 89/2026/TT-BTC Điều 22 khoản 8, Phụ lục I điểm 7.8). Sàn được cấp phép cấp chứng từ khấu trừ “theo Mẫu số 01/CTKT-TSMH” theo năm bằng phương thức điện tử (Thông tư 41/2026/TT-BTC Điều 5 khoản 3).

Dòng cuối cần vì chúng tôi chưa thấy văn bản nào nói rõ tỷ giá quy đổi khi bán tài sản mã hóa lấy USDT. Cách nhìn của văn bản về USDT có ở trang mua bán USDT có phải đóng thuế không.

Giữ bao lâu?

Không có con số riêng cho cá nhân, nhưng Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 có bốn mốc cho biết chứng từ còn có thể bị hỏi đến khi nào.

Mốc	Văn bản nói gì	Căn cứ
05 năm	Được khai bổ sung hồ sơ có sai sót trong 05 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ đó	Điều 12 khoản 5
02 năm	Thời hiệu xử phạt vi phạm thủ tục thuế, như nộp tờ khai trễ	Điều 44 khoản 7
05 năm	Thời hiệu xử phạt trốn thuế chưa đến mức hình sự, khai sai dẫn đến thiếu thuế	Điều 44 khoản 7
10 năm	Quá thời hiệu xử phạt vẫn phải nộp đủ thuế thiếu, tiền chậm nộp trong 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện vi phạm; không đăng ký thuế thì cho toàn bộ thời gian trở về trước	Điều 44 khoản 8

Điều 44 khoản 8 viết: người nộp thuế “vẫn phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, số tiền thuế trốn … tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trong thời hạn 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm”. Muốn có chứng từ cho mọi khoảng thời gian cơ quan thuế còn có thể yêu cầu nộp đủ thuế, mốc dài nhất trong luật là 10 năm, và dài hơn nếu chưa đăng ký thuế.

Về ghi chép, Luật Quản lý thuế Điều 37 khoản 2 điểm đ buộc người nộp thuế “ghi chép, ghi nhận chính xác, trung thực, đầy đủ những hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế, khấu trừ thuế và giao dịch phải kê khai thông tin về thuế”. Điều này không ghi số năm phải giữ.

Ví dụ: một lần bán tự khai thì chứng từ cần đến khi nào?

Bán ngày 14/7/2026 trên một nơi không khấu trừ thuế, bạn tự khai; hạn khai là 24/7/2026 và được khai bổ sung đến 24/7/2031.

• Hạn nộp tờ khai: chậm nhất ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày phát sinh nghĩa vụ thuế (Nghị định 252/2026/NĐ-CP Điều 10 khoản 1). Ngày tiếp theo là 15/7 (ngày thứ 1), ngày thứ 10 là 24/7/2026, thứ Sáu.
• Khai bổ sung: trong 05 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ, tức tới 24/7/2031 (Luật Quản lý thuế Điều 12 khoản 5). Luật chỉ cho khai bổ sung trong các trường hợp liệt kê ở khoản này, như trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra.
• Nếu bị phát hiện khai thiếu: thời hiệu xử phạt 05 năm (Điều 44 khoản 7); quá thời hiệu vẫn phải nộp đủ thuế thiếu trong 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện (khoản 8).

Các ngày trên do VietnamBit đếm theo câu chữ văn bản. Đếm hạn cho ngày bán của bạn bằng công cụ tính hạn khai thuế. Thời điểm bắt đầu tính thời hiệu xử phạt theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính (Điều 44 khoản 7), nên bài không đếm ngày cụ thể cho mốc này.

Sàn được cấp phép lưu gì thay bạn?

Sàn được cấp phép phải lưu trên máy chủ tại Việt Nam tối thiểu 10 năm lịch sử giao dịch và thông tin tài khoản của nhà đầu tư. Nghị quyết 05 Điều 15 khoản 2 điểm l liệt kê: “lịch sử giao dịch, thông tin về người khởi tạo, người thụ hưởng (tối thiểu tên, địa chỉ, địa chỉ ví)”, lịch sử địa chỉ IP, thông tin thiết bị truy cập, thông tin mở tài khoản, tài khoản ngân hàng liên kết.

Về thuế, sàn phải lưu giữ đầy đủ dữ liệu giao dịch “theo từng giao dịch” cùng tài liệu xác định số thuế khấu trừ, và cấp chứng từ khấu trừ theo năm cho bạn (Thông tư 41/2026/TT-BTC Điều 5 khoản 2, 3). Không lưu trên máy chủ tại Việt Nam đúng thời hạn ở điểm l, sàn có thể bị phạt 100–150 triệu đồng (Nghị định 284/2026/NĐ-CP Điều 8 khoản 6 điểm đ).

Nghĩa vụ này đặt lên sàn, không thay cho việc bạn giữ bản của mình. Bạn vẫn cần chứng từ trong tay khi ngân hàng, công chứng hay cơ quan thuế hỏi.

Sàn nước ngoài thì sao?

Sàn nước ngoài không chịu các nghĩa vụ lưu trữ của Nghị quyết 05 với bạn, nên tải lịch sử về trước khi đóng tài khoản hoặc chuyển hết tài sản đi. Mất quyền vào tài khoản có thể đồng nghĩa mất lịch sử lệnh. Các bước chuyển tài sản về có ở trang chuyển về sàn trong nước.

Cách làm chung, không theo giao diện sàn nào:

1. Vào phần lịch sử giao dịch hoặc xuất báo cáo của sàn, chọn từng năm, tải cả lịch sử lệnh và lịch sử nạp rút.
2. Ưu tiên tệp bảng tính (CSV, XLSX); kèm bản PDF nếu sàn có.
3. Kiểm tệp mở được, đủ cột ngày giờ, số lượng, giá, phí, TXID.
4. Lưu ở hai nơi tách biệt, đặt tên theo sàn và năm.

Giao dịch trên chuỗi vẫn tra được bằng TXID và địa chỉ ví sau khi rời sàn. Lịch sử lệnh mua bán bên trong sàn thì không. Lập bảng tài sản trước khi chuyển có ở bài kiểm kê tài sản mã hóa trước khi chuyển về sàn trong nước.

Lịch sử giao dịch dùng vào việc gì?

Bốn việc hay gặp nhất: tự khai thuế, chứng minh nguồn tiền, khiếu nại sàn và chia tài sản.

• Tự khai thuế: bán ở nơi không ai khấu trừ thì khai theo từng lần phát sinh, cần giá chuyển nhượng từng lần. Thủ tục ở trang kê khai thuế tài sản mã hóa.
• Chứng minh nguồn tiền: khi ngân hàng, công chứng hỏi tiền bán tài sản mã hóa từ đâu ra. Danh sách theo từng mắt xích ở trang chứng minh nguồn tiền từ tiền ảo.
• Khiếu nại: lệnh sai, nạp không về, sàn tính phí sai. Kênh khiếu nại ở trang khiếu nại sàn tài sản mã hóa ở đâu.
• Thừa kế, chia tài sản: người nhà cần biết tài sản ở đâu, giá trị bao nhiêu. Phần thừa kế có ở trang thừa kế tài sản mã hóa.

Doanh nghiệp giữ tài liệu khác cá nhân thế nào?

Doanh nghiệp có thời hạn cụ thể vì là đơn vị kế toán theo Luật Kế toán. Luật Kế toán 88/2015/QH13 (Văn bản hợp nhất 41/VBHN-VPQH, Công báo số 172 ngày 31/3/2026) áp dụng cho các đối tượng ở Điều 2, gồm doanh nghiệp (khoản 4) và hộ kinh doanh (khoản 6); Điều 2 không nêu cá nhân tự đầu tư.

Điều 41 khoản 5 đặt thời hạn lưu:

• Ít nhất 05 năm: tài liệu kế toán dùng cho quản lý, điều hành.
• Ít nhất 10 năm: chứng từ kế toán dùng trực tiếp để ghi sổ, lập báo cáo tài chính, sổ kế toán, báo cáo tài chính năm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
• Vĩnh viễn: tài liệu có tính sử liệu, có ý nghĩa quan trọng về kinh tế, an ninh, quốc phòng.

Thuế của tổ chức đầu tư tài sản mã hóa tính khác cá nhân, có ở trang tổ chức nộp thuế tài sản mã hóa thế nào.