Bỏ qua tới nội dung

Không phải sàn giao dịch, không nhận tiền.

Chỉ số sợ hãi và tham lam crypto được tính thế nào?

Chỉ số sợ hãi và tham lam crypto chấm tâm lý thị trường bitcoin từ 0 đến 100. Xem các thành phần, cách đọc 5 vùng và giá bitcoin sau những lần chạm cực trị.

Đăng 12 phút đọc 10 nguồn
Mục lục 6 phần
  1. 01Chỉ số sợ hãi và tham lam được tính thế nào?
  2. 02Đọc 5 vùng của chỉ số thế nào?
  3. 03Alternative.me, CoinMarketCap và CNN khác nhau ra sao?
  4. 04Chỉ số từng chạm cực trị, giá bitcoin sau đó ra sao?
  5. 05Vì sao chỉ số không phải tín hiệu mua bán?
  6. 06Chỉ số này có ý nghĩa gì với người dùng ở Việt Nam?
  7. Câu hỏi thường gặp
  8. Nguồn tham khảo

Tóm tắt nhanh

  • Chỉ số sợ hãi và tham lam (Fear & Greed Index) gom nhiều dữ liệu thị trường thành một số từ 0 đến 100: 0 là sợ hãi tột độ, 100 là tham lam tột độ. Bản crypto được nhiều trang dẫn lại do Alternative.me tính mỗi ngày và chỉ tính cho bitcoin.
  • Trang phương pháp của Alternative.me liệt kê 6 thành phần: biến động 25%, động lượng và khối lượng 25%, mạng xã hội 15%, khảo sát 15% (đang tạm dừng), tỷ lệ thống trị của bitcoin 10%, Google Trends 10%.
  • Cùng ngày 07/11/2026, Alternative.me ghi 25 (sợ hãi tột độ), CoinMarketCap ghi 31 (sợ hãi). Mỗi nhà cung cấp dùng dữ liệu và trọng số riêng nên không so trực tiếp được.
  • Từ 01/02/2018 đến 07/11/2026, chỉ số Alternative.me nằm ở vùng sợ hãi tột độ 23,1% số ngày. Có lần giá bitcoin tăng mạnh sau đó (14/3/2020), có lần giảm thêm 56,5% sau một năm (06/02/2018).
  • Đợt sợ hãi tột độ dài nhất kéo 74 ngày (06/5 đến 18/7/2022), trong lúc đó giá bitcoin giảm 47,2% từ đầu đợt tới đáy của đợt.
Chỉ số sợ hãi và tham lam crypto được tính thế nào?

Chỉ số sợ hãi và tham lam (tiếng Anh: Fear & Greed Index) là một con số từ 0 đến 100 tóm tắt tâm lý của thị trường: càng gần 0 là càng sợ hãi, càng gần 100 là càng tham lam. Bản crypto được nhiều trang dẫn lại do trang dữ liệu Alternative.me tính mỗi ngày, chỉ cho bitcoin, từ độ biến động của giá, động lượng và khối lượng giao dịch, mạng xã hội, tỷ lệ thống trị của bitcoin và Google Trends.

Ngày 07/11/2026, Alternative.me ghi 25 (sợ hãi tột độ), còn CoinMarketCap ghi 31 (sợ hãi). Hai con số lệch nhau vì mỗi bên có công thức riêng. Chỉ số đo cảm xúc chung của thị trường, thứ mà bài FOMO, FUD là gì mô tả ở góc từng người.

Chỉ số sợ hãi và tham lam được tính thế nào?

Alternative.me liệt kê 6 thành phần có trọng số cố định, cộng lại 100%, nhưng thành phần khảo sát đang tạm dừng. Bảng dưới tóm tắt mục “Data Sources” trên trang phương pháp của họ (đọc ngày 07/11/2026).

Thành phầnTrọng sốĐo cái gìChiều nào là “tham lam”
Biến động25%Độ biến động và mức sụt từ đỉnh của giá bitcoin, so với trung bình 30 và 90 ngàyBiến động tăng bất thường bị coi là sợ hãi
Động lượng và khối lượng25%Khối lượng và đà giá hiện tại, so với trung bình 30 và 90 ngàyKhối lượng mua lớn trong thị trường đang lên
Mạng xã hội15%Số bài và tốc độ tương tác theo hashtag trên Twitter (X)Tương tác cao bất thường
Khảo sát15%Khảo sát hằng tuần trên strawpoll.comĐang tạm dừng (“currently paused”)
Tỷ lệ thống trị10%Phần vốn hóa của bitcoin trong toàn thị trườngTỷ lệ của bitcoin giảm, tiền chảy sang altcoin
Google Trends10%Lượng tìm kiếm các từ khóa liên quan bitcoin và từ khóa đang nổiTùy từ khóa, ví dụ tìm “thao túng giá bitcoin” tăng là dấu hiệu sợ hãi

Vài khái niệm trong bảng:

  • Biến động là mức giá dao động lên xuống trong một khoảng thời gian; mức sụt từ đỉnh (drawdown) là giá đã giảm bao nhiêu phần trăm so với đỉnh gần nhất.
  • Động lượng là đà tăng hay giảm của giá so với các ngày trước.
  • Tỷ lệ thống trị của bitcoin (bitcoin dominance) là vốn hóa bitcoin chia cho tổng vốn hóa thị trường. Cách tính và vì sao mỗi trang ra một số ở bài Bitcoin dominance là gì.
  • Google Trends là công cụ miễn phí của Google cho biết một từ khóa được tìm nhiều hay ít theo thời gian.
  • Altcoin là các đồng tài sản mã hóa ngoài bitcoin (altcoin là gì).

5 hay 6 thành phần?

Nhiều bài tiếng Việt ghi 5 thành phần, bài khác ghi 6, có bài cộng trọng số chỉ được 85%. Trang gốc viết họ lấy dữ liệu từ “five following sources” nhưng liệt kê 6 mục, trong đó mục khảo sát ghi “currently paused”. Cách đọc hợp lý nhất: 6 thành phần trong thiết kế, 5 thành phần đang chạy.

Phần 15% của khảo sát được chia lại cho các thành phần khác ra sao thì trang không nói. Trong mục mạng xã hội, trang cũng ghi phân tích Reddit “still not in the live index”, tức chưa đưa vào chỉ số. Công thức chuẩn hóa từng thành phần về thang 0 đến 100 cũng không được công bố.

Chỉ số chỉ đo bitcoin, mỗi ngày một số

Trang phương pháp viết rõ chỉ số hiện tại “is for bitcoin only”, vì phần lớn chỉ số dựa vào biến động giá của chính đồng đó. Tên gọi “crypto” dễ khiến người đọc nghĩ đây là thước đo cho mọi đồng, nhưng thực tế không phải.

Mỗi ngày Alternative.me ra một giá trị, gắn mốc 00:00 UTC, tức 7 giờ sáng giờ Việt Nam. Dữ liệu lịch sử qua API (cổng cho máy tính tải dữ liệu tự động) của họ bắt đầu từ ngày 01/02/2018.

Đọc 5 vùng của chỉ số thế nào?

Mỗi giá trị của Alternative.me đi kèm một trong 5 nhãn, từ sợ hãi tột độ (từ 25 trở xuống) đến tham lam tột độ (từ 76 trở lên). Trang phương pháp không in bảng ngưỡng; ngưỡng dưới đây do VietnamBit suy ra từ nhãn gắn kèm từng giá trị trong 3.198 ngày dữ liệu API (từ 01/02/2018 đến 07/11/2026).

Khoảng giá trịNhãn gốcTiếng ViệtTỷ lệ số ngày
0–25Extreme FearSợ hãi tột độ23,1% (740 ngày)
26–46FearSợ hãi28,6% (916 ngày)
47–54NeutralTrung lập12,9% (411 ngày)
55–75GreedTham lam26,5% (849 ngày)
76–100Extreme GreedTham lam tột độ8,8% (282 ngày)

Số ngày đếm từ API Alternative.me ngày 07/11/2026. Dữ liệu thiếu 4 ngày (14–16/4/2018 và 26/10/2024).

Ba điều rút ra từ bảng:

  • Sợ hãi tột độ không hiếm. Gần một phần tư số ngày từ 2018 nằm ở vùng này, nhiều gấp khoảng 2,6 lần vùng tham lam tột độ.
  • Thang không đối xứng. Vùng trung lập chỉ rộng 8 điểm, trong khi vùng sợ hãi rộng 21 điểm. Một chỉ số 45 đã mang nhãn sợ hãi.
  • Ngưỡng khác nhau giữa các nhà cung cấp. Ngưỡng trên chỉ đúng cho Alternative.me. Thấy một bài ghi “trung lập là 50” hay “tham lam từ 60” thì kiểm tra bài đó đang nói chỉ số của ai.

Alternative.me, CoinMarketCap và CNN khác nhau ra sao?

Cùng tên nhưng đo ba thứ khác nhau: bản của CNN (đài tin tức Mỹ, mảng CNN Business) đo chứng khoán Mỹ, hai bản còn lại đo tài sản mã hóa. Dữ liệu đầu vào và trọng số cũng khác nhau.

Alternative.meCoinMarketCapCNN Business
Thị trườngBitcoinCác đồng vốn hóa lớn nhấtChứng khoán Mỹ
Số thành phần6 (khảo sát đang dừng)57
Trọng sốCông bố (25/25/15/15/10/10)Không công bốBằng nhau
Ngày 07/11/202625, sợ hãi tột độ31, sợ hãiKhông dùng cho crypto

Thành phần và trọng số theo trang phương pháp của từng bên, đọc ngày 07/11/2026. Stablecoin là đồng neo giá theo tiền pháp định như USD (stablecoin là gì).

CoinMarketCap dùng 5 nhóm dữ liệu:

  • Động lượng giá của 10 đồng vốn hóa lớn nhất.
  • Biến động kỳ vọng (implied volatility) của BTC và ETH, tức mức dao động mà thị trường quyền chọn (hợp đồng cho quyền mua hoặc bán ở giá định trước) đang định giá cho 30 ngày tới. Số liệu lấy từ hai chỉ số BVIV (cho bitcoin) và EVIV (cho ethereum) của Volmex.
  • Tỷ lệ put/call (số hợp đồng quyền chọn bán so với quyền chọn mua) trên thị trường quyền chọn BTC và ETH. CoinMarketCap coi tỷ lệ này càng cao thì thị trường càng sợ hãi.
  • Stablecoin Supply Ratio (vốn hóa bitcoin chia cho vốn hóa các stablecoin lớn).
  • Dữ liệu tìm kiếm và tương tác người dùng của chính CoinMarketCap.

Trang ghi chỉ số dùng “a complex weighting system” nhưng không công bố trọng số. Đọc số liệu CoinMarketCap thế nào có ở bài CoinMarketCap và CoinGecko là gì.

CNN Business làm chỉ số cho chứng khoán Mỹ từ 7 chỉ báo trọng số bằng nhau. Có S&P 500 (chỉ số 500 cổ phiếu lớn của Mỹ) so với đường trung bình động 125 ngày, chỉ số VIX (đo biến động kỳ vọng của S&P 500 trong 30 ngày tới) và chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu rủi ro cao (junk bond) với trái phiếu xếp hạng đầu tư (investment grade, rủi ro vỡ nợ thấp hơn).

Chỉ số này không có dữ liệu tài sản mã hóa, nên dùng nó để đọc thị trường bitcoin là sai đối tượng.

Chỉ số từng chạm cực trị, giá bitcoin sau đó ra sao?

Có lần giá tăng mạnh sau sợ hãi tột độ, có lần giảm thêm hơn một nửa; tham lam tột độ cũng vậy. Bảng dưới ghép chỉ số Alternative.me với giá bitcoin cuối ngày (UTC) của Coin Metrics.

NgàyChỉ sốGiá BTC ngày đó90 ngày sau1 năm sau
06/02/20188, sợ hãi tột độ7.739 USD9.340 USD (+20,7%)3.368 USD (-56,5%)
26/6/201995, tham lam tột độ12.863 USD8.614 USD (-33,0%)9.247 USD (-28,1%)
22/8/20195, sợ hãi tột độ10.120 USD8.077 USD (-20,2%)11.525 USD (+13,9%)
14/3/20208, sợ hãi tột độ5.145 USD9.456 USD (+83,8%)59.906 USD (+1.064,3%)
01/12/202095, tham lam tột độ18.821 USD49.634 USD (+163,7%)57.181 USD (+203,8%)
08/11/202175, tham lam67.542 USD42.358 USD (-37,3%)18.521 USD (-72,6%)
18/6/20226, sợ hãi tột độ19.014 USD19.742 USD (+3,8%)26.354 USD (+38,6%)
06/8/202417, sợ hãi tột độ56.047 USD67.779 USD (+20,9%)115.035 USD (+105,2%)
22/11/202494, tham lam tột độ98.938 USD98.392 USD (-0,6%)84.775 USD (-14,3%)
27/2/202510, sợ hãi tột độ84.625 USD107.895 USD (+27,5%)65.864 USD (-22,2%)

Chỉ số: API Alternative.me. Giá: Coin Metrics Community API (PriceUSD, giá cuối ngày UTC), làm tròn đến USD. Tính lại: (giá sau / giá ngày đó - 1) × 100%, ví dụ 3.368 / 7.739 - 1 = -56,5%. Bảng chọn một số ngày chỉ số chạm mức thấp nhất hoặc cao nhất trong năm (2018–2025) và ngày giá đỉnh năm 2021, để minh họa, không phải kiểm định thống kê.

Những gì dữ liệu cho thấy:

  • Sợ hãi tột độ có thể kéo dài. Từ 06/5 đến 18/7/2022, chỉ số nằm ở vùng sợ hãi tột độ 74 ngày liên tục. Trong đợt đó giá bitcoin đi từ 36.043 USD xuống thấp nhất 19.014 USD (18/6/2022), giảm 47,2%.
  • Tham lam tột độ cũng có thể kéo dài. Từ 06/11/2020 đến 20/01/2021, chỉ số ở vùng tham lam tột độ 76 ngày liên tục, giá đi từ 15.619 USD lên 35.515 USD (+127,4%).
  • Đáy chỉ số không trùng đáy giá. Giá cuối ngày thấp nhất năm 2022 là 15.758 USD ngày 09/11/2022 (tuần sàn FTX sụp đổ, tháng 11/2022), khi chỉ số chỉ ở 29, cao hơn nhiều mức 6 hồi tháng 6.
  • Đỉnh giá không cần tham lam tột độ. Ngày giá bitcoin cuối ngày cao nhất năm 2021 (08/11/2021), chỉ số là 75, vẫn trong vùng tham lam thường.

Bối cảnh các đợt giảm này (đại dịch 3/2020, chuỗi sụp đổ năm 2022) có ở bài vì sao thị trường crypto sập, còn chu kỳ tăng giảm dài hơn ở bài bull run, bear market là gì.

Nghiên cứu nói gì?

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Review of Behavioral Finance (tập 16 số 5, 2024) dùng dữ liệu tuần từ tháng 7/2022 đến tháng 6/2023. Nhóm tác giả thấy chỉ số giúp dự báo lợi suất (mức tăng giảm giá theo tuần) của bitcoin và ethereum theo kiểm định nhân quả Granger (phép thử thống kê xem chuỗi số này có giúp đoán chuỗi kia không).

Họ cũng thấy chiều ngược lại: lợi suất tác động trở lại chỉ số, thành một vòng phản hồi. Chính các tác giả lưu ý kết quả nhạy với phương pháp và khung thời gian đã chọn. Một năm dữ liệu tuần là mẫu ngắn. Phần tóm tắt cũng ghi nghiên cứu chưa xét trực tiếp yếu tố vĩ mô và địa chính trị, và không nói gì về lãi lỗ của việc mua bán theo chỉ số.

Vì sao chỉ số không phải tín hiệu mua bán?

Chỉ số tóm tắt những gì thị trường vừa làm, phần lớn bằng chính dữ liệu giá, nên không cho biết chắc giá sẽ đi đâu. Các giới hạn cụ thể:

  1. Đầu vào chủ yếu là giá. Biến động và động lượng chiếm 50% trọng số của Alternative.me. Giá giảm mạnh thì chỉ số xuống sợ hãi, nên phần lớn chỉ số phản ánh giá đã đi.
  2. Cực trị có thể kéo dài nhiều tuần. Đợt 74 ngày năm 2022 cho thấy “đã sợ hãi tột độ” không có nghĩa là “sắp hết giảm”.
  3. Phương pháp không công khai đủ. Alternative.me không công bố công thức chuẩn hóa và cách chia lại 15% của khảo sát; CoinMarketCap không công bố trọng số. Người đọc không tự tính lại được.
  4. Mỗi nhà cung cấp một số. Cùng ngày 07/11/2026 có 25 và 31, rơi vào hai nhãn khác nhau.
  5. Chỉ đo bitcoin. Một altcoin có thể tăng giảm khác hẳn tâm lý chung của bitcoin.

Trang của CoinMarketCap nhắc câu “sợ hãi khi người khác tham lam”, còn Alternative.me coi sợ hãi tột độ là dấu hiệu nhà đầu tư “too worried” (lo quá mức). Bảng lịch sử ở trên cho thấy làm ngược đám đông theo chỉ số có lúc đúng, có lúc sai nặng. Phân tích giá bằng công cụ nói chung có những giới hạn tương tự, xem bài phân tích kỹ thuật là gì.

Nếu muốn giảm áp lực chọn thời điểm, bài DCA là gì và quản lý vốn trong crypto mô tả cách chia nhỏ khoản mua và giới hạn số tiền chịu rủi ro, kèm giới hạn của từng cách.

Chỉ số này có ý nghĩa gì với người dùng ở Việt Nam?

Chỉ số đo thị trường bitcoin toàn cầu tính bằng USD, không đo riêng tâm lý người Việt. Các thành phần dùng giá bitcoin bằng USD, hashtag trên Twitter (X) và Google Trends. Trang phương pháp không nói dữ liệu tìm kiếm lấy ở quốc gia nào.

Dò đến 07/11/2026 trên các trang dữ liệu và báo chí tiếng Việt, chúng tôi chưa thấy chỉ số tâm lý nào được công bố riêng cho thị trường tài sản mã hóa trong nước. Tính đến 07/11/2026, chưa sàn nào được cấp phép. Lịch và tiến độ cấp phép cập nhật ở trang lịch cấp phép.

Ba điều cần biết khi đọc chỉ số rồi muốn giao dịch:

  • Nơi giao dịch. Chỉ tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép mới được cung cấp dịch vụ và quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa (Nghị quyết 05/2025/NQ-CP Điều 4 khoản 4). Sau 6 tháng kể từ giấy phép đầu tiên, cá nhân trong nước giao dịch ngoài tổ chức được cấp phép có thể bị phạt 15–25 triệu đồng (Nghị quyết 05/2025/NQ-CP Điều 7 khoản 2; Nghị định 284/2026/NĐ-CP Điều 9 khoản 1, Điều 4 khoản 2).
  • Thuế mỗi lần bán. Từ 01/7/2026, mỗi lần chuyển nhượng tài sản số (gồm tài sản mã hóa) chịu thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá bán, kể cả khi lỗ (Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 Điều 19 khoản 2). Bán 50.000.000 đồng thì thuế là 50.000.000 × 0,1% = 50.000 đồng. Mua bán qua lại theo từng lần chỉ số đổi vùng làm số lần chịu thuế tăng theo; cách tính chi tiết ở bài thuế tài sản mã hóa 0,1% tính thế nào.
  • Lời mời dựa vào chỉ số. Ai gửi ảnh chụp “sợ hãi tột độ” kèm lời mời nạp tiền, góp vốn hay ủy thác cho người khác giao dịch hộ là đang dùng cảm xúc để thúc bạn quyết nhanh. Các kiểu lừa đảo phổ biến có ở bài các kiểu lừa đảo tài sản mã hóa.

Bức tranh vốn hóa toàn thị trường, đặt cạnh chỉ số này, có ở trang vốn hóa thị trường crypto.

Chia sẻ bài viết

Liên quan

Bắt đầu từ cơ bản: Tài sản mã hóa cho người mới: 10 điều cần biết trước khi mua

Câu hỏi thường gặp

Ai làm ra chỉ số sợ hãi và tham lam?

Bản cho chứng khoán Mỹ là của CNN Business. Bản cho tài sản mã hóa được nhiều trang dẫn lại là của Alternative.me, có dữ liệu ngày từ 01/02/2018 qua API công khai của họ. CoinMarketCap và một số trang dữ liệu khác cũng làm bản riêng, cùng tên nhưng công thức khác.

Chỉ số đổi mạnh nhất trong một ngày là bao nhiêu?

Theo dữ liệu Alternative.me, lần đổi lớn nhất là từ 61 ngày 14/7/2019 xuống 16 ngày 15/7/2019, tức 45 điểm. Gần đây hơn, chỉ số từ 64 ngày 10/10/2025 xuống 27 ngày 11/10/2025 (37 điểm). Trung vị mức đổi giữa hai ngày liền nhau chỉ 3 điểm. Chỉ số nhảy mạnh khi giá biến động mạnh vì biến động và động lượng chiếm 50% trọng số.

Có chỉ số sợ hãi và tham lam riêng cho ethereum hay altcoin không?

Alternative.me ghi chỉ số hiện tại chỉ dành cho bitcoin và hứa sẽ có chỉ số riêng cho các altcoin lớn, nhưng trang chưa có chỉ số đó. CoinMarketCap đo tâm lý chung của các đồng vốn hóa lớn nhất (phần động lượng giá lấy 10 đồng lớn nhất, không tính stablecoin), cũng không có chỉ số riêng cho từng đồng.

Lấy dữ liệu lịch sử của chỉ số ở đâu?

Alternative.me có API miễn phí tại api.alternative.me/fng, trả về giá trị, nhãn và mốc thời gian từng ngày; tham số limit=0 trả toàn bộ lịch sử. CoinMarketCap có API lịch sử nhưng cần khóa API. Số liệu trong bài này lấy từ API Alternative.me ngày 07/11/2026.

Chỉ số cập nhật lúc mấy giờ theo giờ Việt Nam?

Alternative.me ra một giá trị mỗi ngày, gắn mốc 00:00 UTC, tức 7 giờ sáng giờ Việt Nam. CoinMarketCap ghi giờ cập nhật kèm từng giá trị: số 31 dẫn ở trên cập nhật lúc 04:38 UTC, tức 11:38 giờ Việt Nam ngày 07/11/2026.

Bước tiếp theo

Nguồn tham khảo 10

Kiểm chứng ngày 07/11/2026

  1. 01Alternative.me: Crypto Fear & Greed Index (trang phương pháp, mục Data Sources)alternative.me
  2. 02Alternative.me: API Fear and Greed Index (toàn bộ lịch sử từ 01/02/2018)api.alternative.me
  3. 03CoinMarketCap: Crypto Fear and Greed Index (mục How is this index calculated?)coinmarketcap.com
  4. 04CNN Business: Fear & Greed Index (mục FAQ, 7 chỉ báo)edition.cnn.com
  5. 05Coin Metrics Community API: giá BTC theo ngày (PriceUSD)community-api.coinmetrics.io
  6. 06Coin Metrics Docs: Price (định nghĩa PriceUSD, giá cuối ngày UTC)docs.coinmetrics.io

Mục lục

  1. 01Chỉ số sợ hãi và tham lam được tính thế nào?
  2. 02Đọc 5 vùng của chỉ số thế nào?
  3. 03Alternative.me, CoinMarketCap và CNN khác nhau ra sao?
  4. 04Chỉ số từng chạm cực trị, giá bitcoin sau đó ra sao?
  5. 05Vì sao chỉ số không phải tín hiệu mua bán?
  6. 06Chỉ số này có ý nghĩa gì với người dùng ở Việt Nam?
  7. Câu hỏi thường gặp
  8. Nguồn tham khảo