Bitcoin Pizza Day là gì, 10.000 BTC mua pizza ra sao?

Bitcoin Pizza Day là ngày 22/5, ngày cộng đồng bitcoin kỷ niệm lần đầu bitcoin được ghi nhận dùng để đổi lấy một món hàng có thật. Ngày 22/5/2010, lập trình viên Laszlo Hanyecz ở Jacksonville, bang Florida (Mỹ) đổi 10.000 BTC lấy hai chiếc pizza cỡ lớn. Lúc đó số bitcoin này được ước khoảng 41 USD, còn hai chiếc pizza khoảng 25 USD.

Bitcoin là tài sản mã hóa ra đời năm 2009. Cách bitcoin hoạt động, nguồn cung và rủi ro khi sở hữu có ở hồ sơ bitcoin.

Bitcoin Pizza Day là gì?

Bitcoin Pizza Day là ngày 22/5 hằng năm, kỷ niệm giao dịch 10.000 BTC đổi hai chiếc pizza năm 2010. Guinness World Records ghi nhận đây là “giao dịch thương mại đầu tiên” bằng bitcoin, tức lần đầu bitcoin được ghi nhận dùng để có một món hàng, thay vì chỉ đổi qua lại với tiền.

Người mua là Laszlo Hanyecz, tên trên diễn đàn là laszlo. Bitcoin Wiki ghi ông từng đóng góp vào mã nguồn bitcoin. Người đặt pizza hộ là một thành viên có tên jercos, CoinDesk mô tả là một người 19 tuổi.

Theo CoinDesk và Bitcoin Wiki, pizza là của chuỗi Papa John’s. Tiệm pizza không nhận bitcoin: jercos trả tiền cho tiệm bằng đô la như mọi khách hàng, rồi nhận 10.000 BTC từ Laszlo. Bitcoin Wiki ghi lại rằng nhiều nơi bán pizza trên thế giới giảm giá cho người dùng bitcoin để kỷ niệm giao dịch này.

Diễn biến từ bài đăng đến lúc giao pizza

Laszlo đăng lời mời đổi pizza ngày 18/5/2010 trên Bitcointalk và báo đổi thành công bốn ngày sau, ngày 22/5/2010. Bitcointalk là diễn đàn của cộng đồng bitcoin từ những năm đầu. Chủ đề gốc tên “Pizza for bitcoins?” vẫn còn trên diễn đàn. Giờ trong bảng là giờ UTC (giờ quốc tế chuẩn), đúng như diễn đàn hiển thị cho người xem chưa đăng nhập.

Thời điểm (UTC)	Giờ Việt Nam	Diễn biến	Nguồn
00:35, 18/5/2010	07:35, 18/5/2010	Laszlo đăng: trả 10.000 BTC cho hai chiếc pizza cỡ lớn, giao tận nhà	Bitcointalk, bài 1
19:01, 18/5/2010	02:01, 19/5/2010	Một thành viên nói 10.000 BTC lúc đó bán được 41 USD trên trang Bitcoin Market	Bitcointalk, bài 4
19:06, 21/5/2010	02:06, 22/5/2010	Laszlo hỏi: không ai muốn mua pizza cho tôi sao, số bitcoin tôi trả thấp quá à?	Bitcointalk, bài 8
18:16, 22/5/2010	01:16, 23/5/2010	Giao dịch 10.000 BTC được ghi vào khối 57.043	mempool.space
19:17, 22/5/2010	02:17, 23/5/2010	Laszlo báo đã đổi thành công 10.000 BTC lấy pizza, đăng ảnh, cảm ơn jercos	Bitcointalk, bài 11
20:14, 12/6/2010	03:14, 13/6/2010	Laszlo nói lời mời vẫn mở: 10.000 BTC cho hai chiếc pizza bất cứ lúc nào	Bitcointalk, bài 14

Giờ Việt Nam bằng giờ UTC cộng 7. Ở Florida tháng 5 dùng giờ mùa hè, bằng giờ UTC trừ 4, nên bài đăng đầu tiên rơi vào tối 17/5/2010 theo giờ địa phương. Bitcoin Wiki ghi ngày đăng là 17/5, khớp giờ Florida, còn diễn đàn hiện 18/5 theo giờ UTC. Hai ngày cùng chỉ một thời điểm, chỉ khác múi giờ.

Theo giờ Việt Nam, giao dịch được ghi vào blockchain (sổ cái công khai ghi mọi giao dịch bitcoin, xem blockchain là gì) lúc hơn 1 giờ sáng ngày 23/5/2010. Ngày kỷ niệm là 22/5, ngày giao dịch theo cả giờ UTC lẫn giờ Mỹ.

Lời mời gốc của Laszlo khá đời thường. Ông muốn hai chiếc pizza lớn để “còn thừa ăn hôm sau”, thích nhân hành, ớt chuông, xúc xích, nấm, cà chua, pepperoni, “không cá lạ”. Ngày 21/5 ông giải thích lý do: ông nghĩ sẽ thú vị nếu có thể nói rằng mình đã trả tiền một chiếc pizza bằng bitcoin.

Giao dịch pizza nằm ở đâu trên blockchain?

Trên blockchain có một giao dịch chuyển đúng 10.000 BTC, được ghi vào khối 57.043 lúc 18:16 giờ UTC ngày 22/5/2010. Giao dịch được xác nhận khoảng một giờ trước khi Laszlo báo tin trên diễn đàn, khớp cả số tiền lẫn thời gian với câu chuyện pizza.

Laszlo không ghi mã giao dịch trong chủ đề trên diễn đàn. Vì vậy đây là giao dịch khớp về số tiền và thời gian, chưa có xác nhận của người trong cuộc. Bạn có thể tự xem trên một block explorer (trang tra cứu blockchain công khai, xem block explorer là gì) với mã giao dịch bắt đầu bằng a1075db5.

Thông tin	Giá trị trên blockchain
Khối	57.043, thời gian khối 18:16:31 UTC ngày 22/5/2010
Số đầu vào	131, cùng từ một địa chỉ
Đầu ra	Một đầu ra 10.000 BTC
Tổng đầu vào	10.000,99 BTC
Phí giao dịch	0,99 BTC (99.000.000 satoshi)

Nguồn: mempool.space, đọc ngày 07/11/2026.

Giao dịch có tới 131 đầu vào vì bitcoin ghi số dư theo từng khoản tiền nhận riêng lẻ (UTXO, xem UTXO là gì), và 111 khoản trong số đó chỉ 0,01 BTC. Gộp nhiều khoản nhỏ làm giao dịch có dung lượng lớn (23.620 byte theo mempool.space), và phí bitcoin thường tính theo dung lượng. Satoshi là đơn vị nhỏ nhất của bitcoin, bằng 0,00000001 BTC (xem satoshi là gì).

Phí 0,99 BTC năm 2010 gần như không đáng gì. Tính theo giá đóng cửa ngày 06/11/2026 của Coin Metrics (75.827 USD), riêng khoản phí đó tương đương khoảng 75.069 USD: 0,99 × 75.827 ≈ 75.069.

10.000 BTC lúc đó đáng bao nhiêu?

Khoảng 41 USD theo giá chào trên diễn đàn, tức 1 BTC khoảng 0,0041 USD, chưa tới nửa xu Mỹ. Con số 41 USD đến từ một thành viên trả lời Laszlo ngày 18/5/2010, dẫn giá trên trang Bitcoin Market lúc đó. Guinness và Bitcoin Wiki cũng ghi khoảng 41 USD.

Phía pizza rẻ hơn. Laszlo viết ngày 12/6/2010 rằng hai chiếc pizza chỉ khoảng 25 USD, có thể 30 USD nếu boa cho người giao. Guinness ghi người đặt hộ đã trả 25 USD.

Từ hai con số đó tính được hai mức giá ngầm định cho 1 BTC:

• Theo giá chào: 41 / 10.000 = 0,0041 USD, tức 0,41 xu Mỹ.
• Theo tiền pizza: 25 / 10.000 = 0,0025 USD, tức 0,25 xu Mỹ.

Một số trang viết 1 BTC lúc đó khoảng “0,03 xu”. Con số này thấp hơn cả hai phép tính trên, khoảng 8 tới 14 lần.

Quy theo tỷ giá trung tâm của Ngân hàng Nhà nước ngày 06/11/2026 (25.615 đồng/USD), 41 USD khoảng 1,05 triệu đồng và 25 USD khoảng 640.000 đồng. Đây chỉ là phép quy đổi để hình dung, năm 2010 không ai mua bán bitcoin bằng đồng Việt Nam theo giá này.

Giá tăng rất nhanh ngay sau đó. Theo Coin Metrics, giá đóng cửa ngày đầu tiên có dữ liệu (18/7/2010) là 0,086 USD. Chưa đầy hai tháng sau giao dịch pizza, 10.000 BTC đã đáng khoảng 858 USD: 0,08584 × 10.000 ≈ 858.

10.000 BTC qua từng mùa Pizza Day

Theo giá đóng cửa của Coin Metrics, 10.000 BTC trị giá 67.120 USD vào ngày 22/5/2011 và 755,7 triệu USD vào ngày 22/5/2026. Mức cao nhất trong các ngày 22/5 là năm 2025, khoảng 1,11 tỷ USD.

Ngày	Giá 1 BTC (USD)	10.000 BTC	Quy ra đồng
22/5/2011	6,71	67.120 USD	Khoảng 1,7 tỷ đồng
22/5/2012	5,09	50.891 USD	Khoảng 1,3 tỷ đồng
22/5/2013	118,98	1,2 triệu USD	Khoảng 30,5 tỷ đồng
22/5/2014	526,81	5,3 triệu USD	Khoảng 134,9 tỷ đồng
22/5/2015	240,32	2,4 triệu USD	Khoảng 61,6 tỷ đồng
22/5/2016	440,56	4,4 triệu USD	Khoảng 112,8 tỷ đồng
22/5/2017	2.079	20,8 triệu USD	Khoảng 532,5 tỷ đồng
22/5/2018	8.008	80,1 triệu USD	Khoảng 2.051 tỷ đồng
22/5/2019	7.668	76,7 triệu USD	Khoảng 1.964 tỷ đồng
22/5/2020	9.162	91,6 triệu USD	Khoảng 2.347 tỷ đồng
22/5/2021	37.643	376,4 triệu USD	Khoảng 9.642 tỷ đồng
22/5/2022	30.332	303,3 triệu USD	Khoảng 7.770 tỷ đồng
22/5/2023	26.859	268,6 triệu USD	Khoảng 6.880 tỷ đồng
22/5/2024	69.075	690,7 triệu USD	Khoảng 17.694 tỷ đồng
22/5/2025	111.477	1,11 tỷ USD	Khoảng 28.555 tỷ đồng
22/5/2026	75.568	755,7 triệu USD	Khoảng 19.357 tỷ đồng

Nguồn: Coin Metrics, giá đóng cửa ngày theo giờ UTC, tải ngày 07/11/2026. Cột tiền đồng dùng chung tỷ giá trung tâm ngày 06/11/2026 (25.615 đồng/USD) để dễ so, không phải tỷ giá của từng năm.

Cách tính một dòng: 10.000 × giá 1 BTC, rồi nhân 25.615. Ví dụ dòng 2026: 10.000 × 75.567,54 ≈ 755,7 triệu USD, nhân 25.615 ≈ 19.357 tỷ đồng.

Ngoài các ngày 22/5, giá đóng cửa cao nhất tới nay của bitcoin là 124.824 USD ngày 06/10/2025 (Coin Metrics). Ở mức đó 10.000 BTC khoảng 1,25 tỷ USD, tức khoảng 31.974 tỷ đồng. Ngày 06/11/2026, giá đóng cửa 75.827 USD, 10.000 BTC khoảng 758,3 triệu USD. Bảng giá đầy đủ từng năm ở bài lịch sử giá bitcoin.

Vì sao giao dịch pizza được nhớ tới?

Vì đây là lần đầu bitcoin được ghi nhận dùng để có một món hàng, không chỉ đổi qua lại với đô la. Trước đó đã có người đổi bitcoin lấy tiền. Theo Bitcoin Magazine, lập trình viên Martti Malmi bán 5.050 BTC lấy 5,02 USD ngày 12/10/2009.

Hai giao dịch khác nhau ở bản chất. Bán bitcoin lấy đô la cho biết bitcoin có giá. Đổi bitcoin lấy pizza cho thấy có người chấp nhận bitcoin để giao một món hàng thật, dù qua người trung gian.

Câu chuyện cũng cho thấy bitcoin năm 2010 rẻ tới mức nào với người đào. Đào là việc dùng máy tính xác nhận giao dịch để nhận bitcoin mới. Theo Guinness, Laszlo có máy đào với hai card đồ họa (GPU, loại chip tính toán song song) và đào được vài nghìn bitcoin mỗi ngày, nên ông coi đó là “pizza miễn phí”.

Năm 2010, mỗi khối mới thưởng 50 BTC cho người đào, theo CoinDesk. Phần thưởng này giảm một nửa sau mỗi 210.000 khối, gọi là halving (xem halving bitcoin là gì). Lý do bitcoin có giá trị và những lập luận phản bác có ở bài vì sao bitcoin có giá trị.

Đọc câu chuyện pizza thế nào cho tỉnh táo?

Con số “10.000 BTC giờ đáng hàng trăm triệu đô la” là phép tính nhìn lại, không cho biết giá bitcoin sẽ đi đâu. Bảng trên cho thấy giá trị 10.000 BTC không tăng một chiều.

• Từ 22/5/2011 tới 22/5/2012, giá trị giảm từ 67.120 USD xuống 50.891 USD.
• Từ 22/5/2021 tới 22/5/2023, giá trị giảm từ 376,4 triệu USD xuống 268,6 triệu USD, khoảng 29%: 1 − 268,6 / 376,4 ≈ 0,286.
• Từ đỉnh 2025 tới 06/11/2026, giá đóng cửa giảm từ 124.824 USD xuống 75.827 USD, khoảng 39%: 1 − 75.827 / 124.824 ≈ 0,393.

Theo tính toán từ giá Coin Metrics ở bài lịch sử giá bitcoin, sau đỉnh năm 2021 giá đóng cửa từng giảm 76,7%. Người mua ở đỉnh có thể lỗ trên giấy hơn ba phần tư số tiền trong khoảng một năm.

Câu chuyện pizza thường được kể như bài học “đừng bán bitcoin”. Nhưng nó chỉ kể về một người giữ coin từ năm 2010, không kể về những tài sản mã hóa khác cũng từng rẻ rồi mất gần hết giá trị. Ai muốn nắm giữ tài sản mã hóa nên nhìn cả các đợt giảm sâu, không chỉ con số nhìn lại.

Pizza Day liên quan gì tới người Việt Nam?

Ở Việt Nam, đổi bitcoin lấy pizza như năm 2010 không phải cách thanh toán được pháp luật công nhận. Theo định nghĩa ở Nghị định 52/2024/NĐ-CP, tài sản mã hóa không thuộc phương tiện thanh toán hợp pháp, và Nghị định cấm sử dụng phương tiện thanh toán không hợp pháp (Điều 3 khoản 10, 11; Điều 8 khoản 6).

Nghị định 52 không nhắc chữ “tiền ảo” hay “tài sản mã hóa”, nên kết luận trên là cách VietnamBit đọc định nghĩa. Mức phạt có thể áp dụng và các trường hợp cụ thể có ở bài thanh toán bằng tiền ảo có bị phạt không.

Nếu gặp chương trình “Pizza Day” của một sàn giao dịch nước ngoài, nên biết rằng Nghị quyết 05/2025/NQ-CP chỉ cho tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép cung cấp dịch vụ và quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa (Điều 4 khoản 4). Tính đến 07/11/2026, chưa sàn nào được cấp phép.

Ngày kỷ niệm cũng là dịp kẻ gian mời “nhận bitcoin miễn phí”, “gửi 1 nhận 2”. Cách nhận ra chiêu này có ở bài giveaway tặng tiền ảo. Bitcoin ở Việt Nam đi từ bị cấm thanh toán tới thí điểm cấp phép ra sao, xem lịch sử tiền ảo tại Việt Nam.