ATR là gì trong trading, đặt dừng lỗ theo ATR thế nào?
ATR là gì trong trading: tính tay True Range và ATR 14 trên giá bitcoin, rồi dùng ATR để đặt dừng lỗ và tính khối lượng lệnh có phí, thuế.
Mục lục 11 phần
- 01ATR là gì?
- 02Công thức True Range và ATR 14 tính thế nào?
- 03Tính tay ATR 14 từ giá bitcoin tháng 8/2023
- 04Vì sao ATR tính cả khoảng trống giá?
- 05ATR cao, ATR thấp nói lên điều gì?
- 06Đặt dừng lỗ theo ATR thế nào?
- 07Tính khối lượng lệnh theo ATR thế nào?
- 08So ATR của bitcoin với cổ phiếu trong rổ VN30
- 09Vì sao ATR trên hai ứng dụng lại khác nhau?
- 10ATR khác dải Bollinger, Keltner thế nào?
- 11Dùng ATR khi giao dịch ở Việt Nam cần lưu ý gì?
- Câu hỏi thường gặp
- Nguồn tham khảo
Tóm tắt nhanh
- ATR (Average True Range, biên độ dao động thật trung bình) do J. Welles Wilder đưa ra trong sách năm 1978. ATR đo giá thường dao động bao nhiêu mỗi phiên, tính cả khoảng trống giữa hai phiên, và không cho biết giá sẽ tăng hay giảm.
- Tính tay trên giá bitcoin: ATR 14 ngày 13/08/2023 là 483,79 USD, khoảng 1,65% giá. Riêng ngày 17/08/2023 giá dao động 3.337 USD, đủ đẩy ATR lên 684,74 USD chỉ sau một phiên.
- Dùng ATR để quản lý rủi ro: đặt dừng lỗ cách giá vào một bội số ATR, rồi lấy số tiền chấp nhận mất chia cho khoảng cách đó để ra khối lượng lệnh. Vốn 100 triệu đồng, rủi ro 1%, dừng lỗ 2 ATR cho khối lượng khoảng 27,80 triệu đồng ngày 13/08/2023 và 17,26 triệu đồng ngày 18/08/2023.
- Năm 2025, ATR 14 trung bình của bitcoin bằng 3,37% giá, của cổ phiếu FPT 2,49%, của chỉ số VN30 1,75% (VietnamBit tính từ dữ liệu Yahoo Finance và VNDirect).
- Từ 2024 đến 05/11/2026, mức dừng cách giá đóng cửa 2 ATR bị giá chạm trong 10 ngày sau ở 31,1% số ngày với bitcoin và 34,1% số phiên với FPT. Mức dừng càng sát càng hay bị chạm.

ATR (Average True Range, biên độ dao động thật trung bình) cho biết giá của một tài sản thường dao động bao nhiêu trong mỗi phiên. Ví dụ, ATR 14 của bitcoin ngày 13/08/2023 là 483,79 USD, nghĩa là trong 14 ngày tính đến ngày đó, giá dao động trung bình khoảng 484 USD mỗi ngày, bằng 1,65% giá.
ATR không cho biết giá sẽ đi lên hay đi xuống. Người giao dịch dùng nó chủ yếu để quản lý rủi ro: đặt dừng lỗ (lệnh tự bán khi giá chạm một mức định trước) xa hay gần, và mua bán bao nhiêu để nếu sai thì chỉ mất đúng số tiền đã định.
ATR là gì?
ATR là trung bình của True Range trong một số phiên, thường là 14 phiên. True Range là biên độ của một phiên, tính cả khoảng trống so với giá đóng cửa phiên trước.
J. Welles Wilder giới thiệu ATR trong cuốn New Concepts in Technical Trading Systems, do Trend Research ở Greensboro (Mỹ) xuất bản năm 1978. Theo StockCharts ChartSchool, Wilder thiết kế ATR cho thị trường hàng hóa và giá ngày. Thị trường này hay có khoảng trống giá và phiên chạm giới hạn tăng giảm tối đa, nên đo biên độ chỉ bằng giá cao nhất trừ giá thấp nhất sẽ bỏ sót phần biến động đó.
Ba điểm cần nhớ:
- ATR tính bằng đơn vị giá. ATR 14 của bitcoin tính bằng USD (từ năm 2023 đến 05/11/2026 nằm trong khoảng 235 đến 5.083 USD), ATR của cổ phiếu FPT (Công ty Cổ phần FPT, niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM) tính bằng nghìn đồng. Muốn so hai tài sản thì đổi ra phần trăm giá.
- ATR không có hướng. Giá tăng mạnh hay giảm mạnh đều làm ATR tăng.
- ATR không có vùng quá mua, quá bán. Không có mức ATR nào “cao” hay “thấp” chung cho mọi tài sản, chỉ so được với chính quá khứ của tài sản đó.
Chỉ báo này thuộc nhóm công cụ của phân tích kỹ thuật (đọc biểu đồ giá và khối lượng trong quá khứ), nhưng khác RSI (chỉ báo đo sức mạnh của các nhịp tăng so với nhịp giảm) ở chỗ không cố đoán chiều đi của giá.
Công thức True Range và ATR 14 tính thế nào?
True Range là số lớn nhất trong ba khoảng cách. ATR đầu tiên là trung bình cộng 14 True Range, các ngày sau làm mượt theo cách của Wilder.
True Range (TR) của một phiên là số lớn nhất trong ba số:
- Giá cao nhất phiên này trừ giá thấp nhất phiên này.
- Giá cao nhất phiên này trừ giá đóng cửa phiên trước, lấy giá trị tuyệt đối.
- Giá thấp nhất phiên này trừ giá đóng cửa phiên trước, lấy giá trị tuyệt đối.
Lấy giá trị tuyệt đối vì Wilder chỉ quan tâm khoảng cách, không quan tâm chiều. Cách 2 và cách 3 chỉ lớn hơn cách 1 khi phiên này mở cửa cách xa phiên trước, tức có khoảng trống giá (gap).
ATR 14 tính theo hai bước, như StockCharts ChartSchool trình bày lại công thức của Wilder:
- ATR đầu tiên = (TR của 14 phiên đầu cộng lại) ÷ 14.
- Các phiên sau: ATR hôm nay = (ATR hôm qua × 13 + TR hôm nay) ÷ 14.
Bước thứ hai nghĩa là TR mới chỉ chiếm 1/14 trọng số, phần còn lại là ATR cũ. Vì vậy một phiên biến động rất mạnh làm ATR nhảy lên rõ, rồi ATR giảm dần chứ không rơi về ngay.
Muốn so các tài sản có giá khác nhau, chia ATR cho giá đóng cửa: ATRP (ATR phần trăm) = ATR ÷ giá đóng cửa × 100.
Tính tay ATR 14 từ giá bitcoin tháng 8/2023
Dưới đây là ATR 14 của bitcoin tính tay cho ngày 13/08/2023, rồi cập nhật qua 5 ngày sau, trong đó có ngày giảm mạnh 17/08/2023. Giá ngày lấy từ Yahoo Finance, mã BTC-USD, nến ngày tính theo giờ UTC (giờ quốc tế), tức mỗi nến chạy từ 7 giờ sáng hôm đó tới 7 giờ sáng hôm sau giờ Việt Nam. Giá làm tròn tới đô la.
| Ngày (2023) | Cao nhất | Thấp nhất | Đóng cửa hôm trước | True Range |
|---|---|---|---|---|
| 31/07 | 29.490 | 29.132 | 29.275 | 358 |
| 01/08 | 29.676 | 28.657 | 29.230 | 1.019 |
| 02/08 | 29.988 | 28.947 | 29.676 | 1.041 |
| 03/08 | 29.376 | 28.959 | 29.152 | 417 |
| 04/08 | 29.302 | 28.885 | 29.179 | 417 |
| 05/08 | 29.102 | 28.958 | 29.074 | 144 |
| 06/08 | 29.161 | 28.964 | 29.042 | 197 |
| 07/08 | 29.244 | 28.724 | 29.042 | 520 |
| 08/08 | 30.177 | 29.114 | 29.181 | 1.063 |
| 09/08 | 30.093 | 29.377 | 29.765 | 716 |
| 10/08 | 29.689 | 29.354 | 29.561 | 335 |
| 11/08 | 29.518 | 29.254 | 29.430 | 264 |
| 12/08 | 29.465 | 29.358 | 29.398 | 107 |
| 13/08 | 29.441 | 29.266 | 29.416 | 175 |
| Tổng | 6.773 |
Giá tính bằng USD. Nguồn giá: Yahoo Finance, tải 07/11/2026. Cột True Range là số VietnamBit tự tính.
Từng bước, để tự kiểm:
- True Range từng ngày. Ví dụ ngày 08/08: cao nhất trừ thấp nhất = 30.177 − 29.114 = 1.063. Cao nhất trừ đóng cửa hôm trước = 30.177 − 29.181 = 996. Thấp nhất trừ đóng cửa hôm trước, lấy trị tuyệt đối = 67. Số lớn nhất là 1.063.
- ATR đầu tiên. 6.773 ÷ 14 ≈ 483,79 USD.
- ATR phần trăm. Giá đóng cửa 13/08 là 29.283 USD. 483,79 ÷ 29.283 ≈ 1,65%.
Cả 14 ngày trong bảng, True Range đều bằng cao nhất trừ thấp nhất. Bitcoin giao dịch liên tục 24/7 nên giá mở cửa ngày sau gần như bằng giá đóng cửa ngày trước, ít khi có khoảng trống (xem mục sau).
Năm ngày tiếp theo, ATR cập nhật bằng công thức làm mượt:
| Ngày (2023) | True Range | Phép tính | ATR 14 | ATR so với giá |
|---|---|---|---|---|
| 14/08 | 536 | (483,79 × 13 + 536) ÷ 14 | 487,52 | 1,66% |
| 15/08 | 350 | (487,52 × 13 + 350) ÷ 14 | 477,70 | 1,64% |
| 16/08 | 520 | (477,70 × 13 + 520) ÷ 14 | 480,72 | 1,67% |
| 17/08 | 3.337 | (480,72 × 13 + 3.337) ÷ 14 | 684,74 | 2,57% |
| 18/08 | 1.139 | (684,74 × 13 + 1.139) ÷ 14 | 717,19 | 2,75% |
ATR so với giá = ATR ÷ giá đóng cửa ngày đó (17/08: 26.665 USD; 18/08: 26.050 USD). VietnamBit tự tính.
Ngày 17/08/2023, giá đi từ 28.746 xuống 25.409 USD trong ngày. Một phiên này làm ATR tăng khoảng 42%, từ 480,72 lên 684,74 USD. Tính trên giá chưa làm tròn, kết quả lệch dưới 1 USD so với bảng.
Vì sao ATR tính cả khoảng trống giá?
Vì phiên có khoảng trống lớn có thể có biên độ trong phiên rất nhỏ. Chỉ lấy cao nhất trừ thấp nhất sẽ coi phiên đó là phiên yên ả.
Ví dụ trên thị trường chứng khoán Việt Nam
Theo dữ liệu VNDirect (giá đã điều chỉnh, nghìn đồng), cổ phiếu FPT đóng cửa ngày 09/04/2025 ở 80,577. Ngày 10/04/2025, giá mở cửa, cao nhất, thấp nhất và đóng cửa đều là 86,163, tức cả phiên khớp ở một giá.
- Cao nhất trừ thấp nhất = 0.
- Cao nhất trừ đóng cửa hôm trước = 86,163 − 80,577 = 5,586, bằng khoảng 6,9% giá.
- True Range = 5,586. Nếu bỏ qua khoảng trống, chỉ báo sẽ ghi nhận phiên tăng gần 7% này là phiên không biến động.
Cổ phiếu có giờ mở cửa, giờ đóng cửa và biên độ trần sàn mỗi phiên, nên khoảng trống xảy ra thường xuyên. Từ 03/01/2024 đến 06/11/2026, True Range của FPT lớn hơn biên độ trong phiên ở 191 trên 707 phiên, khoảng 27% (VietnamBit tính từ dữ liệu VNDirect).
Bitcoin thì khác. Từ 02/01/2017 đến 05/11/2026, True Range lớn hơn biên độ trong ngày ở 154 trên 3.595 ngày, khoảng 4,3%, và chỉ 70 ngày (1,9%) lớn hơn quá 1% (VietnamBit tính từ dữ liệu Yahoo Finance). Với tài sản mã hóa giao dịch 24/7, ATR khung ngày gần như là trung bình của biên độ cao nhất trừ thấp nhất.
ATR cao, ATR thấp nói lên điều gì?
ATR cao nghĩa là giá đang dao động mạnh, ATR thấp nghĩa là giá đang dao động hẹp. ATR không nói giá sắp tăng hay sắp giảm.
Bảng dưới là ATR 14 của bitcoin tính theo phần trăm giá, trung bình từng năm:
| Năm | ATR 14 trung bình (% giá) | Thấp nhất trong năm | Cao nhất trong năm |
|---|---|---|---|
| 2017 | 5,76% | 2,30% | 13,66% |
| 2018 | 5,98% | 1,42% | 18,38% |
| 2019 | 4,06% | 1,68% | 10,00% |
| 2020 | 3,92% | 1,71% | 12,56% |
| 2021 | 6,33% | 3,81% | 14,33% |
| 2022 | 4,46% | 1,76% | 9,48% |
| 2023 | 2,88% | 1,38% | 4,63% |
| 2024 | 3,93% | 2,63% | 6,23% |
| 2025 | 3,37% | 1,83% | 6,29% |
| 2026 (đến 05/11) | 3,26% | 1,89% | 6,60% |
Nguồn giá: Yahoo Finance, BTC-USD, tải 07/11/2026. ATR làm mượt kiểu Wilder trên chuỗi bắt đầu 01/01/2017, chia cho giá đóng cửa cùng ngày. VietnamBit tự tính.
Hai năm ATR trung bình cao nhất là 2021 (6,33%) và 2018 (5,98%). Năm 2021 là năm giá bitcoin lập đỉnh mới, năm 2018 là năm giá giảm sâu. Cùng một mức ATR cao xuất hiện ở cả thị trường tăng lẫn thị trường giảm, nên không đọc được chiều đi của giá từ ATR.
Mức cao nhất trong bảng, 18,38%, rơi vào ngày 05/02/2018, giữa đợt giảm mạnh đầu năm 2018. Mức thấp nhất, 1,38%, là ngày 08/01/2023. Hai con số này cho thấy độ biến động của chính bitcoin có thể chênh nhau hơn 10 lần giữa các giai đoạn, nên một khoảng dừng lỗ cố định theo phần trăm hợp với giai đoạn này có thể quá chật hoặc quá rộng ở giai đoạn khác.
Đặt dừng lỗ theo ATR thế nào?
Đặt mức dừng lỗ cách giá vào một bội số ATR, ví dụ 2 ATR. Bội số càng nhỏ, mức dừng càng hay bị dao động bình thường chạm vào.
Công thức cho lệnh mua:
Mức dừng lỗ = Giá vào − k × ATR
Trong đó k là bội số tự chọn. Ví dụ với số ở bảng trên: mua bitcoin ở giá đóng cửa 13/08/2023 là 29.283 USD, ATR 483,79 USD, chọn k = 2.
- Khoảng dừng lỗ = 2 × 483,79 = 967,58 USD, bằng 967,58 ÷ 29.283 ≈ 3,30% giá.
- Mức dừng lỗ = 29.283 − 967,58 ≈ 28.315 USD.
- Ba ngày sau đó, giá thấp nhất lần lượt là 29.124, 29.089 và 28.702 USD, chưa chạm mức dừng. Ngày 17/08, giá xuống 25.409 USD và mức dừng bị chạm.
Chọn k bao nhiêu là đánh đổi. VietnamBit đếm số ngày mà một mức dừng đặt cách giá đóng cửa k lần ATR 14 bị giá thấp nhất chạm tới trong các phiên sau, giai đoạn 2024 đến 05/11/2026:
| Khoảng dừng | Bitcoin: chạm ngay ngày sau | Bitcoin: chạm trong 10 ngày | FPT: chạm ngay phiên sau | FPT: chạm trong 10 phiên |
|---|---|---|---|---|
| 1 ATR | 13,7% | 59,7% | 12,6% | 60,8% |
| 1,5 ATR | 5,3% | 43,8% | 3,3% | 46,8% |
| 2 ATR | 1,7% | 31,1% | 1,3% | 34,1% |
| 3 ATR | 0,5% | 13,9% | 0,1% | 18,4% |
Nguồn giá: Yahoo Finance (BTC-USD, khoảng 1.031 đến 1.040 ngày), VNDirect (FPT giá điều chỉnh, khoảng 684 đến 693 phiên). Mỗi ngày tính như vừa mua ở giá đóng cửa, không xét xu hướng, không phải kết quả của một chiến lược. VietnamBit tự tính.
Ba điều đọc được từ bảng:
- Dừng lỗ 1 ATR bị chạm trong 10 ngày ở khoảng 6 trên 10 trường hợp, với cả bitcoin lẫn FPT. Mức này thường nằm trong vùng dao động bình thường của giá.
- Đo bằng ATR thì bitcoin và FPT giống nhau đến bất ngờ. Biến động phần trăm của bitcoin lớn hơn, nhưng ATR đã quy đổi phần đó, nên cùng một bội số ATR cho tỷ lệ bị chạm gần nhau. Khoảng dừng cố định 5% thì khác hẳn: trong cùng giai đoạn, mức dừng bị chạm trong 10 ngày ở 44,9% số ngày với bitcoin, còn FPT là 31,1% số phiên (VietnamBit tự tính).
- Dừng xa hơn thì ít bị chạm hơn, nhưng mỗi lần bị chạm lỗ nhiều hơn nếu giữ nguyên khối lượng. Mục sau chỉ cách giảm khối lượng để giữ khoản lỗ không đổi.
Mức dừng không phải lúc nào cũng khớp đúng giá. Bản tin nhà đầu tư của SEC (Investor.gov, cập nhật 18/8/2026) cảnh báo lệnh stop có thể bị kích hoạt bởi một nhịp giá ngắn trong phiên và khớp ở giá “substantially worse” (xấu hơn đáng kể) so với giá đóng cửa.
Ngày 17/08/2023 giá rơi qua mức 28.315 USD rất nhanh, nên lệnh dừng dạng lệnh thị trường (market, khớp ngay ở giá đang có) có thể khớp thấp hơn nhiều. Các loại lệnh dừng, ví dụ trượt giá bằng số có ở bài stop loss, take profit là gì.
Một biến thể phổ biến là dừng lỗ dời theo giá. StockCharts ChartSchool ghi công thức Chandelier Exit cho lệnh mua: giá cao nhất 22 phiên trừ 3 lần ATR 22. Mức dừng này nâng dần khi giá lập đỉnh mới, tương tự trailing stop (lệnh dừng tự dời theo giá cao nhất) nhưng khoảng cách co giãn theo ATR.
Tính khối lượng lệnh theo ATR thế nào?
Khối lượng lệnh = số tiền chấp nhận mất ÷ khoảng dừng lỗ tính theo phần trăm. Khi ATR tăng, khoảng dừng rộng ra, khối lượng phải nhỏ lại.
Công thức rủi ro mỗi lệnh và lý do nên đặt giới hạn này được giải thích ở bài quản lý vốn trong crypto. Ở đây chỉ ghép thêm ATR vào bước tính khoảng dừng lỗ. Số tiền chấp nhận mất cho mỗi lệnh thường được gọi là 1R (hệ số R).
Giả định: vốn 100 triệu đồng, chấp nhận mất tối đa 1% vốn ở một lệnh, tức 1.000.000 đồng. Dừng lỗ 2 ATR, mua bitcoin bằng đồng Việt Nam theo đúng biến động phần trăm của giá USD.
| Ngày 13/08/2023 (giá yên) | Ngày 18/08/2023 (sau ngày giảm mạnh) | |
|---|---|---|
| ATR 14 | 483,79 USD | 717,19 USD |
| Giá đóng cửa | 29.283 USD | 26.050 USD |
| Khoảng dừng 2 ATR | 3,30% | 5,51% |
| Khối lượng, chưa tính phí, thuế | 1.000.000 ÷ 3,30% ≈ 30,26 triệu đồng | 1.000.000 ÷ 5,51% ≈ 18,16 triệu đồng |
| Khối lượng, có phí và thuế | Khoảng 27,80 triệu đồng | Khoảng 17,26 triệu đồng |
Khoảng dừng: 967,58 ÷ 29.283 và 1.434,38 ÷ 26.050. Số chưa làm tròn ở ô khoảng dừng được dùng để tính khối lượng.
Cách tính dòng có phí và thuế, giả định phí giao dịch 0,1% mỗi chiều (phí thật của từng nơi khác nhau) và thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá bán:
- Nếu giá chạm mức dừng, mỗi đồng mua vào mất 3,30% giá, cộng phí mua 0,1%.
- Khi bán ở mức dừng, giá trị bán còn 96,70% số tiền mua. Phí bán 0,1% và thuế 0,1% tính trên giá trị đó, cộng 0,2% × 96,70% ≈ 0,19%.
- Tổng mất trên mỗi đồng mua vào, tính bằng số chưa làm tròn: 3,3042% + 0,1% + 0,1934% = 3,5976%, khoảng 3,60%. Khối lượng = 1.000.000 ÷ 3,5976% ≈ 27,80 triệu đồng.
Kiểm lại: 27,80 triệu × 3,30% ≈ 918.000 đồng lỗ giá, cộng khoảng 28.000 đồng phí mua và 54.000 đồng phí bán, thuế, tổng khoảng 1.000.000 đồng.
Nếu lệnh dừng khớp thấp hơn mức đặt thì khoản lỗ thật lớn hơn. Giả định lệnh mua ngày 13/08 khớp dừng lỗ ở 27.000 USD thay vì 28.315 USD: giá mất (29.283 − 27.000) ÷ 29.283 ≈ 7,80%, khoản lỗ khoảng 2,17 triệu đồng trước phí, thuế, hơn gấp đôi mức 1 triệu đã định.
So ATR của bitcoin với cổ phiếu trong rổ VN30
Năm 2025, ATR 14 trung bình của bitcoin bằng 3,37% giá, cao hơn cổ phiếu FPT (2,49%) và gần gấp đôi chỉ số VN30 (1,75%).
VN30 là chỉ số gồm 30 cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Theo danh sách VNDirect tra ngày 07/11/2026, FPT và VCB (Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam) đều thuộc rổ này.
| Tài sản | ATR 14 trung bình năm 2025 (% giá) | Khoảng dừng 2 ATR | Khối lượng cho rủi ro 1 triệu đồng |
|---|---|---|---|
| Bitcoin (BTC-USD) | 3,37% | 6,74% | Khoảng 14,84 triệu đồng |
| Cổ phiếu FPT | 2,49% | 4,98% | Khoảng 20,08 triệu đồng |
| Cổ phiếu VCB | 1,89% | 3,78% | Khoảng 26,46 triệu đồng |
| Chỉ số VN30 | 1,75% | 3,50% | Không áp dụng (chỉ số, không mua trực tiếp) |
Nguồn giá: Yahoo Finance (bitcoin, 365 ngày), VNDirect (FPT, VCB giá điều chỉnh, VN30; 249 phiên), tải 07/11/2026. Khối lượng chưa tính phí, thuế. VietnamBit tự tính.
Hai điểm khi đọc bảng:
- Bitcoin có 7 nến ngày mỗi tuần, cổ phiếu có 5 phiên. ATR ngày của bitcoin tính cả thứ Bảy, Chủ nhật. Cùng một tuần, bitcoin có thêm hai ngày để giá chạy.
- Cổ phiếu có biên độ trần sàn, bitcoin thì không. Biến động của cổ phiếu trong một phiên bị giới hạn, phần còn lại dồn sang khoảng trống của phiên sau. Bitcoin không bị chặn như vậy, nên một ngày như 17/08/2023 (True Range 3.337 USD, khoảng 11,6% giá đóng cửa hôm trước) có thể xảy ra trong một phiên.
Với cùng 1 triệu đồng chấp nhận mất và cùng dừng lỗ 2 ATR, khối lượng mua bitcoin chỉ bằng khoảng 3/4 khối lượng cổ phiếu FPT. Ai chuyển từ chứng khoán sang tài sản mã hóa mà giữ nguyên khoảng dừng theo phần trăm quen dùng thì mức dừng sẽ bị chạm thường xuyên hơn, như ví dụ dừng cố định 5% ở mục đặt dừng lỗ. Các khác biệt khác giữa hai thị trường có ở bài crypto khác gì chứng khoán.
Vì sao ATR trên hai ứng dụng lại khác nhau?
Vì cách làm mượt, điểm bắt đầu tính, nguồn giá và giờ chốt nến có thể khác nhau. Cùng là “ATR 14” nhưng con số không nhất thiết giống.
Cách làm mượt. Theo trang hướng dẫn của TradingView, ATR mặc định dùng RMA (trung bình động kiểu Wilder) với độ dài 14, và người dùng có thể đổi sang SMA (trung bình cộng đơn giản), EMA (trung bình động hàm mũ) hoặc WMA (trung bình động có trọng số tuyến tính). Trên cùng dữ liệu bitcoin, VietnamBit tính ATR 14 ngày 17/08/2023:
| Cách làm mượt | ATR 14 ngày 17/08/2023 |
|---|---|
| RMA (kiểu Wilder) | 692,2 USD |
| SMA | 620,2 USD |
| EMA | 820,7 USD |
Tính trên chuỗi giá từ 01/01/2017, giá chưa làm tròn. VietnamBit tự tính.
EMA 14 cho TR mới trọng số 2/15, gần gấp đôi mức 1/14 của Wilder, nên phản ứng mạnh hơn với ngày giảm 17/08.
Điểm bắt đầu tính. ATR kiểu Wilder phụ thuộc vào ngày bắt đầu chuỗi. StockCharts ChartSchool viết rằng ảnh hưởng của những phép tính đầu tiên “linger” (còn vương lại) trong các giá trị sau. Ví dụ, ATR ngày 13/08/2023 tính tay ở trên (bắt đầu từ 31/07/2023) là 483,79 USD, còn tính trên chuỗi bắt đầu từ năm 2017 là 493,8 USD.
Nguồn giá và giờ chốt nến. Mỗi sàn có giá cao nhất, thấp nhất riêng. Nến ngày chốt theo giờ UTC hay giờ Việt Nam cũng cho biên độ khác nhau. Ảnh chụp ATR thiếu tên nguồn giá và khung thời gian thì không kiểm lại được.
Độ dài chu kỳ. Đổi 14 thành 7 làm ATR nhạy hơn, đổi thành 20 làm ATR chậm hơn. Ngày 17/08/2023, ATR 7 của bitcoin bằng 3,17% giá, ATR 14 bằng 2,60%, ATR 20 bằng 2,54% (VietnamBit tính trên chuỗi từ 2017). Không có độ dài nào “đúng” cho mọi tài sản, chỉ có đánh đổi giữa nhạy và ổn định.
ATR khác dải Bollinger, Keltner thế nào?
Dải Bollinger dùng độ lệch chuẩn của giá đóng cửa, kênh Keltner dùng ATR. Cả hai vẽ dải quanh một đường trung bình, còn ATR đứng riêng là một con số.
- Dải Bollinger: đường SMA 20 cộng trừ 2 độ lệch chuẩn của 20 giá đóng cửa.
- Kênh Keltner: theo StockCharts ChartSchool, bản hiện đại là EMA 20 cộng trừ 2 lần ATR 10. Bản gốc của Chester Keltner (sách năm 1960) dùng trung bình 10 ngày của biên độ cao nhất trừ thấp nhất.
- Chandelier Exit: giá cao nhất 22 phiên trừ 3 lần ATR 22, dùng làm mức dừng cho lệnh mua (đã nêu ở mục đặt dừng lỗ).
Chỗ khác nhau quan trọng: độ lệch chuẩn chỉ nhìn giá đóng cửa, ATR nhìn cả giá cao nhất, thấp nhất và khoảng trống. Một ngày giá chạy rất xa trong phiên rồi đóng cửa gần chỗ cũ làm ATR tăng nhưng gần như không đổi dải Bollinger.
Dùng ATR khi giao dịch ở Việt Nam cần lưu ý gì?
ATR giúp định cỡ rủi ro, không tạo ra lợi nhuận. Ở Việt Nam cần tính thêm thuế 0,1% mỗi lần bán và cẩn thận với nơi giao dịch.
Cá nhân chịu thuế 0,1% trên mỗi lần bán, lãi hay lỗ. Thuế thu nhập cá nhân với chuyển nhượng tài sản mã hóa bằng giá chuyển nhượng nhân 0,1% (Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 Điều 19 khoản 2). Trong ví dụ lệnh 27,80 triệu đồng bị dừng lỗ, giá bán khoảng 26,88 triệu đồng nên thuế khoảng 26.900 đồng, dù lệnh lỗ. Cách tính chi tiết ở trang thuế tài sản mã hóa 0,1%.
Dừng lỗ càng sát, càng nhiều lần bán. Bảng ở mục đặt dừng lỗ cho thấy mức 1 ATR bị chạm trong 10 ngày khoảng 6 trên 10 lần. Mỗi lần bị dừng là một lần bán, một lần nộp phí và thuế. Chi phí cộng dồn khi mua bán nhiều vòng được tính ở bài quản lý vốn trong crypto.
Xem sàn trong nước có lệnh dừng hay không. Tính đến 07/11/2026, chưa sàn nào được cấp phép. Trước khi dựa vào mức dừng tính theo ATR, cần biết sàn có lệnh dừng không và lệnh dừng khớp theo giá thị trường hay giá giới hạn. Tiến độ từng hồ sơ ở trang lịch cấp phép.
Cặp giao dịch ít lệnh làm ATR méo. Ở cặp đồng Việt Nam của một sàn mới mở, vài lệnh lớn có thể kéo giá cao nhất, thấp nhất của nến đi xa, làm ATR phình ra dù thị trường chung không biến động. Thanh khoản (mức dễ mua bán mà không đẩy giá) càng thấp, mức dừng tính theo ATR càng kém tin cậy.
Lời quảng cáo “bot ATR lãi đều” không chứng minh được gì. ATR chỉ đo biến động, không chọn điểm vào lệnh. Ảnh lãi chụp từ vài lệnh đẹp không cho biết bao nhiêu lệnh khác đã bị dừng lỗ. Kịch bản từ khóa học tới nhóm kèo và dấu hiệu nhận ra có ở bài lừa đảo khóa học crypto, nhóm kèo VIP.
Chia sẻ bài viết
Liên quan
- Kiến thức nềnBreakout, pullback, sideway là gì trong trading?
- Kiến thức nềnBacktest là gì, vì sao kết quả đẹp vẫn có thể sai?
- Kiến thức nềnIchimoku là gì, năm đường và mây Kumo đọc thế nào?
- Kiến thức nềnChỉ báo MACD là gì, đọc đường tín hiệu và histogram thế nào?
Bắt đầu từ cơ bản: Tài sản mã hóa cho người mới: 10 điều cần biết trước khi mua
Câu hỏi thường gặp
ATR bằng 500 nghĩa là gì?
ATR tính bằng đơn vị giá của chính tài sản đó. ATR 14 bằng 500 trên biểu đồ bitcoin tính theo USD nghĩa là trong khoảng 14 nến gần đây, mỗi nến giá dao động trung bình khoảng 500 USD, tính cả khoảng trống so với nến trước. Muốn so hai tài sản có giá khác nhau thì chia ATR cho giá đóng cửa để ra phần trăm (ATRP).
ATR trên khung 15 phút hay 1 giờ dùng thế nào?
Công thức giống hệt, chỉ thay nến ngày bằng nến 15 phút hay 1 giờ. ATR 14 trên khung 1 giờ là biên độ trung bình của 14 giờ gần nhất, nên nhỏ hơn nhiều so với ATR khung ngày. Không lấy ATR 1 giờ nhân 24 để ra ATR ngày: trong một ngày giá đi lên rồi đi xuống, các đoạn bù trừ nhau nên biên độ cả ngày thường nhỏ hơn tổng biên độ 24 nến giờ.
Token mới niêm yết có tính ATR được không?
Cần ít nhất 15 nến (một giá đóng cửa trước đó và 14 True Range) mới có giá trị ATR 14 đầu tiên, tức khoảng hai tuần trên khung ngày. Token mới thường ít lệnh, vài lệnh lớn có thể kéo giá cao nhất hoặc thấp nhất của nến đi rất xa, nên ATR lúc này phản ánh vài giao dịch đơn lẻ nhiều hơn là độ biến động thật của thị trường.
J. Welles Wilder còn tạo ra chỉ báo nào khác?
Theo StockCharts ChartSchool, cuốn New Concepts in Technical Trading Systems (1978) của Wilder giới thiệu cùng lúc ATR, RSI, Parabolic SAR và hệ thống Directional Movement (ADX). Wilder thiết kế ATR cho thị trường hàng hóa và giá ngày, nơi giá hay nhảy khoảng trống và có phiên chạm giới hạn tăng giảm tối đa.
Nguồn tham khảo 13
Kiểm chứng ngày 07/11/2026
- 01Open Library: Wilder, New Concepts in Technical Trading Systems, Trend Research, Greensboro, 1978 (bản ghi thư mục, đọc 07/11/2026)openlibrary.org
- 02StockCharts ChartSchool: Average True Range (ATR), công thức True Range và cách làm mượt của Wilder (đọc 07/11/2026)chartschool.stockcharts.com
- 03StockCharts ChartSchool: Average True Range Percent (ATRP) (đọc 07/11/2026)chartschool.stockcharts.com
- 04StockCharts ChartSchool: Chandelier Exit (đọc 07/11/2026)chartschool.stockcharts.com
- 05StockCharts ChartSchool: Keltner Channels (đọc 07/11/2026)chartschool.stockcharts.com
- 06TradingView Help Center: Average True Range (ATR), cài đặt mặc định (đọc 07/11/2026)tradingview.com
- 07SEC Investor.gov: Investor Bulletin về lệnh stop, stop limit và trailing stop (cập nhật 18/8/2026)investor.gov
- 08Yahoo Finance: giá ngày BTC-USD (mở, cao, thấp, đóng cửa theo giờ UTC), 01/01/2017 đến 07/11/2026 (tải 07/11/2026)query1.finance.yahoo.com
- 09VNDirect: giá ngày cổ phiếu FPT, giá đã điều chỉnh, 02/01/2024 đến 06/11/2026 (tải 07/11/2026)dchart-api.vndirect.com.vn
- 10VNDirect: giá ngày cổ phiếu VCB, giá đã điều chỉnh, 02/01/2024 đến 06/11/2026 (tải 07/11/2026)dchart-api.vndirect.com.vn
- 11VNDirect: chỉ số VN30 theo ngày, 02/01/2024 đến 06/11/2026 (tải 07/11/2026)dchart-api.vndirect.com.vn
- 12VNDirect: danh sách 30 mã thuộc rổ VN30 (tra 07/11/2026)api-finfo.vndirect.com.vn
- 13Công báo: Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15congbaocdn.chinhphu.vn


