Pendle (PENDLE) là gì, PT và YT tách lợi suất ra sao?

Pendle là một giao thức tài chính phi tập trung (DeFi) cho phép tách một tài sản sinh lời, như ETH đặt cọc hay stablecoin có lãi, thành hai token mua bán riêng: PT là phần vốn gốc, YT là phần lợi suất.

Người mua PT khóa được một mức lợi suất cố định đến ngày đáo hạn, còn người mua YT đặt cược rằng lợi suất thực tế sẽ cao hơn mức thị trường đang định giá. PENDLE là token quản trị của giao thức, tổng cung khoảng 281,53 triệu tại khối Ethereum 26.296.459 (12h59 ngày 29/10/2026, VietnamBit đọc trên chuỗi).

Pendle (PENDLE) là gì?

Pendle là giao thức giao dịch lợi suất, không tự tạo ra lợi suất mà tách lợi suất của tài sản khác thành một token riêng để mua bán.

Tài liệu của Pendle tự mô tả giao thức là “a second-order derivative layer” (một lớp phái sinh bậc hai), xây trên các tài sản sinh lời sẵn có trong DeFi: token đặt cọc thanh khoản (LST), token tái đặt cọc (LRT), stablecoin có lãi, tài sản thực được token hóa. Hai loại token đặt cọc này được giải thích ở bài liquid staking và restaking là gì.

Ai cũng có thể tạo một thị trường lợi suất mới trên chuỗi, nhưng thị trường nào hiện trên giao diện chính thức thì Pendle duyệt. Ngoài sản phẩm chính (Pendle V2), Pendle có Boros, một sàn cho giao dịch có đòn bẩy trên funding rate của hợp đồng vĩnh cửu, chạy trên Arbitrum.

PT và YT là gì?

PT (Principal Token) là phần gốc, đổi lại 1:1 tài sản kế toán khi đáo hạn. YT (Yield Token) là phần lợi suất, nhận toàn bộ lợi suất đến đáo hạn rồi về 0.

Quy trình theo tài liệu của Pendle: tài sản sinh lời (ví dụ stETH) được bọc thành SY, rồi 1 SY tách thành 1 PT và 1 YT. Pendle so sánh cách tách này với “bond stripping” (tách trái phiếu) trong tài chính truyền thống: PT giống trái phiếu chiết khấu không trả lãi định kỳ, YT giống phần phiếu lãi bị tách ra.

	PT	YT
Đại diện cho	Phần vốn gốc	Toàn bộ lợi suất và điểm thưởng đến đáo hạn
Khi đáo hạn	Đổi 1:1 tài sản kế toán	Giá trị về 0
Giá lúc mua	Thấp hơn 1 (chiết khấu)	Chỉ bằng một phần nhỏ giá tài sản
Người mua đặt cược	Lợi suất cố định, biết trước	Lợi suất thực tế cao hơn mức thị trường định giá
Rủi ro riêng	Lợi suất âm, lỗi hợp đồng	Lợi suất giảm, giá YT giảm dần theo thời gian

Hai chi tiết dễ hiểu sai. Thứ nhất, PT đổi 1:1 ra “tài sản kế toán” ghi trong ngoặc ở tên thị trường, không phải ra chính token sinh lời: tài liệu lấy ví dụ 1 PT-ezETH (ETH) đổi ra lượng ezETH trị giá 1 ETH, không phải 1 ezETH.

Thứ hai, nếu lợi suất ngầm định giữ nguyên, giá YT giảm gần như đều theo thời gian: YT còn 15 ngày đáo hạn đáng khoảng một nửa so với lúc còn 30 ngày. Lợi suất “cố định” của PT là APY. Khác biệt APY và APR có ở bài APY và APR là gì.

Ví dụ bằng số: 1.000 USD mua PT hay mua YT

Mua PT thì biết trước số tiền nhận khi đáo hạn. Mua YT thì kết quả phụ thuộc lợi suất thực tế, có thể lãi nhiều hoặc lỗ phần lớn. Ví dụ giả định (VietnamBit tính): một tài sản sinh lời quy theo USD, 1 SY = 1 USD lúc mua, đáo hạn sau đúng 1 năm, giá PT 0,96 USD. Ví dụ bỏ qua phí giao dịch, trượt giá và phí gas.

Mua PT:

• Số PT mua được = 1.000 / 0,96 = 1.041,67 PT.
• Khi đáo hạn nhận 1.041,67 USD, lãi 41,67 USD.
• Lợi suất cố định = 1 / 0,96 − 1 ≈ 4,17%/năm.

Mua YT: vì 1 SY tách được thành 1 PT và 1 YT, giá YT xấp xỉ 1 − 0,96 = 0,04 USD (xấp xỉ, thị trường thật có chênh lệch). 1.000 USD mua được 1.000 / 0,04 = 25.000 YT, tức nhận lợi suất của 25.000 USD tài sản gốc trong một năm, trừ 5% phí của Pendle.

Lợi suất thực tế trung bình	Lợi suất nhận (sau phí 5%)	Kết quả với 1.000 USD
6%/năm	25.000 × 6% × 0,95 = 1.425 USD	Lãi 425 USD (42,5%)
3%/năm	25.000 × 3% × 0,95 = 712,5 USD	Lỗ 287,5 USD (28,75%)

Mức hòa vốn của YT: 25.000 × lợi suất × 0,95 = 1.000, tức lợi suất ≈ 1.000 / 23.750 ≈ 4,21%/năm.

Nếu không có phí 5% thì mức hòa vốn là 1.000 / 25.000 = 4%. Nếu lợi suất thực tế đúng bằng 4,17% (mức cố định của PT), YT nhận khoảng 25.000 × 4,17% × 0,95 ≈ 990 USD, lỗ khoảng 10 USD (VietnamBit tính). YT về 0 khi đáo hạn nên toàn bộ tiền thu về chỉ là lợi suất nhận được trong năm.

Tài liệu của Pendle gọi đây là “leveraged exposure” (tiếp xúc có đòn bẩy) với lợi suất: một thay đổi nhỏ của lợi suất gốc làm kết quả của YT thay đổi lớn.

Pendle thu phí thế nào, PENDLE dùng để làm gì?

Pendle thu 5% lợi suất của mọi YT và phí giao dịch PT. Phần lớn phí giao thức nhận được dùng mua lại PENDLE, và tới 100% lượng mua lại được chia cho người đặt cọc sPENDLE đang hoạt động. Theo trang phí của Pendle:

• Phí YT: 5% lợi suất (kể cả điểm thưởng) của mọi YT, và toàn bộ lợi suất của PT đã đáo hạn mà chủ chưa đổi.
• Phí giao dịch PT: tính theo số ngày còn lại đến đáo hạn, công thức (mức phí / 365) × số ngày đến đáo hạn. 20% phí giao dịch trả cho người cung cấp thanh khoản.
• Phần còn lại của phí giao dịch và toàn bộ phí YT chia 80% mua lại PENDLE, 10% kho bạc giao thức, 10% chi phí vận hành.

Từ 20/1/2026, người giữ đặt cọc PENDLE thành sPENDLE theo tỷ lệ 1:1 để có quyền bỏ phiếu và nhận phần PENDLE mua lại.

Muốn nhận thưởng, người giữ sPENDLE phải bỏ phiếu khi có đề xuất quản trị đang mở. Rút về PENDLE mất 14 ngày, hoặc rút ngay chịu phí 5%. sPENDLE thay cho vePENDLE, mô hình khóa nhiều năm mà theo số Pendle được The Block dẫn chỉ thu hút khoảng 20% tổng cung.

Từ 29/1/2026 không khóa vePENDLE mới được nữa. Tại khối 26.296.459 (12h59 ngày 29/10/2026), có khoảng 28,49 triệu sPENDLE, tức khoảng 10% tổng cung PENDLE (VietnamBit tính, chưa gồm phần quy đổi từ vePENDLE cũ).

Nguồn cung PENDLE

Theo Pendle, toàn bộ token của đội ngũ và nhà đầu tư đã mở hết từ tháng 9/2024, và nguồn cung tăng thêm chỉ còn đến từ ưu đãi và quỹ hệ sinh thái.

Lượng phát hành thêm là 216.076 PENDLE mỗi tuần vào tháng 9/2024, giảm 1,1% mỗi tuần đến tháng 4/2026. Theo kế hoạch trong tài liệu, sau đó chuyển sang lạm phát 2%/năm cho ưu đãi.

Pendle tính lượng lưu hành bằng tổng cung trừ PENDLE nằm trong sPENDLE, vePENDLE, quỹ hệ sinh thái và hai ví đa chữ ký của quản trị và đội ngũ. Cách đọc lịch mở khóa và lạm phát token có ở bài token unlock là gì.

Rủi ro khi dùng Pendle

Rủi ro lớn nhất là rủi ro hợp đồng thông minh, của Pendle và của mọi giao thức xếp chồng lên nhau, sau đó là rủi ro lợi suất và rủi ro của tài sản gốc.

Rủi ro	Biểu hiện	Nguồn
Lỗi hợp đồng ở dự án xây trên Pendle	Penpie bị khai thác khoảng 27,3 triệu USD (9/2024)	The Block, 4/9/2024
Lợi suất âm	Tỷ giá dưới watermark rate thì PT đổi ra ít hơn dự kiến, YT ngừng nhận lợi suất	Tài liệu Pendle
YT mất giá theo thời gian	YT về 0 khi đáo hạn; lợi suất thấp hơn dự kiến là lỗ	Tài liệu Pendle
Rủi ro tài sản gốc	PT, YT chỉ tốt bằng tài sản sinh lời bên dưới (LST, stablecoin có lãi)	Tài liệu Pendle
Bán trước hạn	Giá PT, YT trên thị trường biến động trước ngày đáo hạn	Tài liệu Pendle

Vụ Penpie cho thấy rủi ro xếp chồng. Penpie là dự án độc lập tối ưu lợi suất trên Pendle. Penpie cho niêm yết thị trường Pendle không cần cấp phép, nên kẻ tấn công tạo được một thị trường độc hại, thổi phồng số dư đặt cọc và rút thưởng, theo phân tích của PeckShield được The Block dẫn.

Pendle tạm dừng hợp đồng, nói đã giữ được khoảng 105 triệu USD có thể bị rút tiếp và tiền trên Pendle không bị ảnh hưởng.

Pendle cho biết hợp đồng đã được Ackee, Dedaub, Dingbats và các kiểm toán viên của Code4rena kiểm toán và mở mã nguồn. Kiểm toán giảm rủi ro chứ không loại bỏ được, xem bài audit smart contract là gì. Rủi ro chung của DeFi có ở bài DeFi là gì.

Pendle ở góc pháp lý Việt Nam

PENDLE là tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. PT và YT thuộc giao thức mà chính Pendle tự mô tả là lớp phái sinh bậc hai, loại dịch vụ Nghị quyết không có.

Nghị quyết chỉ liệt kê bốn dịch vụ tài sản mã hóa: tổ chức thị trường giao dịch, tự doanh, lưu ký và cung cấp nền tảng phát hành (Điều 3 khoản 3). Nghị quyết 05 và Nghị định 284 chưa có quy định riêng cho nền tảng phi tập trung như Pendle.

Tính đến 31/10/2026, chưa sàn nào được cấp phép. Danh sách sàn được cấp phép niêm yết PENDLE ở khối “Pendle ở Việt Nam” phía trên tự cập nhật theo dữ liệu sàn.