The Graph (GRT) là gì, token GRT dùng để làm gì?

“The Graph” ở đây không phải đồ thị trong toán học hay biểu đồ giá. Đây là tên một giao thức lập chỉ mục (index, sắp xếp dữ liệu để tra nhanh) dữ liệu blockchain, còn GRT là token của giao thức. Ví, sàn phi tập trung, trang thống kê dùng The Graph để hỏi những câu như “ví này đã chuyển những gì” mà không phải tự quét từng khối.

Cơ chế lập chỉ mục và subgraph (bộ lập chỉ mục cho từng ứng dụng) đã có ở bài indexer là gì. Trang này chỉ nói về token GRT: ai trả, ai nhận, phát hành và đốt thế nào. Nguồn chính là tài liệu, blog và diễn đàn quản trị của The Graph. Kiểm chứng ngày 07/11/2026, VietnamBit không nêu giá hay dự báo giá.

GRT coin là gì?

GRT là token ERC-20 dùng để trả phí, đặt cọc và chia thưởng trong mạng The Graph. ERC-20 là chuẩn token phổ biến trên Ethereum, nên GRT không có blockchain riêng.

Trang Tokenomics của The Graph gọi GRT là “utility token”, dùng để điều phối bên cung cấp dữ liệu và bên dùng dữ liệu. Bài giới thiệu năm 2020 nói rõ hơn: GRT là “work token”, tức ai muốn nhận việc trong mạng phải khóa GRT làm bảo đảm.

GRT có hai hợp đồng chính thức:

• Ethereum: 0xc944e90c64b2c07662a292be6244bdf05cda44a7
• Arbitrum One: 0x9623063377AD1B27544C965cCd7342f7EA7e88C7

Arbitrum One là mạng lớp 2 (mạng chạy bên trên Ethereum để phí rẻ hơn), hồ sơ ở trang Arbitrum (ARB). Từ năm 2024, hoạt động của giao thức The Graph nằm trên Arbitrum One. Token cùng tên GRT ở địa chỉ khác không phải token do The Graph công bố, cách kiểm có ở bài địa chỉ hợp đồng token.

Mốc	Sự kiện	Nguồn
01/2019	Ra mắt dịch vụ lập chỉ mục tập trung (hosted service)	Blog The Graph
22/10/2020	Bán công khai 400 triệu GRT, giá 0,03 USD	Blog The Graph
17/12/2020	Mạng chính The Graph Network chạy trên Ethereum, phát hành GRT	Blog, diễn đàn The Graph
28/8/2023	Mở công cụ chuyển subgraph, cọc, ủy quyền sang Arbitrum One	Blog The Graph
28/6/2024	100% phần thưởng lập chỉ mục phát trên Arbitrum One	Diễn đàn, GIP-0067
12/2025	Nâng cấp Graph Horizon lên mạng chính	Báo cáo Edge & Node
01/9/2026	GIP-0089: 20% lượng phát hành chuyển sang quỹ Innovation Allocation	Diễn đàn The Graph

Bên phát triển ban đầu là công ty Graph Protocol, Inc., năm 2020 đổi thành Edge & Node. The Graph Foundation (tổ chức độc lập lập năm 2020) quản lý ngân sách hệ sinh thái. Các thay đổi tham số giao thức do The Graph Council (hội đồng quản trị giao thức) duyệt qua đề xuất GIP (Graph Improvement Proposal, đề xuất cải tiến).

The Graph dùng GRT vào việc gì?

GRT là tiền công và tiền bảo đảm: bên dùng dữ liệu trả GRT, bên phục vụ dữ liệu phải khóa GRT và có thể bị trừ nếu làm sai.

Theo tài liệu The Graph, nhà phát triển viết một subgraph (bản mô tả cần đọc hợp đồng nào, sự kiện nào và lưu ra sao), rồi truy vấn qua GraphQL (ngôn ngữ truy vấn chỉ lấy đúng trường cần). Các máy chủ độc lập gọi là Indexer chạy subgraph đó và trả lời truy vấn. Chi tiết cách chạy có ở mục The Graph và subgraph.

The Graph không phải oracle: oracle đưa dữ liệu bên ngoài lên chuỗi, còn The Graph đọc dữ liệu đã có trên chuỗi ra cho ứng dụng.

The Graph tự công bố đã phục vụ hơn 1.270 tỷ lượt truy vấn cho hơn 75.000 dự án, qua hơn 50 Indexer độc lập (tính đến đầu năm 2026). Ngoài subgraph, giao thức có Substreams, công nghệ xử lý song song cho luồng dữ liệu cần độ trễ thấp.

Ai trả GRT, ai nhận GRT?

Nhà phát triển trả phí truy vấn. Indexer, Delegator, Curator nhận phần phí và phần thưởng phát hành mới, mỗi bên đổi lại phải khóa GRT.

Vai trò	Làm gì	GRT bỏ vào	Nhận gì	Có thể mất GRT vì
Nhà phát triển	Viết, truy vấn subgraph	Số dư thanh toán phí truy vấn	Dữ liệu cho ứng dụng	Phí đã trả
Indexer	Chạy máy chủ lập chỉ mục, trả lời truy vấn	Tự đặt cọc từ 100.000 GRT	Phí truy vấn, phần thưởng lập chỉ mục	Bị phạt khi trả dữ liệu sai
Delegator	Ủy quyền GRT cho Indexer	GRT ủy quyền	Phần chia do Indexer tự đặt	Mất thưởng trong 28 ngày chờ rút, giá giảm
Curator	Báo hiệu subgraph đáng lập chỉ mục	GRT khóa vào subgraph	Một phần phí truy vấn của subgraph đó	Thuế 1%, subgraph ít người dùng
Fisherman	Phát hiện Indexer trả dữ liệu sai, mở khiếu nại	Ký quỹ tối thiểu 10.000 GRT	50% số GRT phạt được	Ký quỹ bị đốt nếu khiếu nại bị bác

Tổng hợp từ Tokenomics, Glossary, Delegating, Curating, Indexing overview của The Graph, đọc 07/11/2026.

Phần thưởng lập chỉ mục là GRT phát hành mới. Mỗi subgraph nhận một phần lượng phát hành theo số GRT Curator báo hiệu lên nó, rồi chia cho các Indexer theo số GRT họ phân bổ vào subgraph. Indexer định kỳ nộp Proof of Indexing (bằng chứng đã lập chỉ mục đúng) để nhận thưởng.

Delegator không chạy máy, chỉ giao GRT để tăng sức chứa của Indexer. Indexer tự đặt hai tỷ lệ giữ lại cho mình: phần thưởng lập chỉ mục và phí truy vấn. Phần còn lại chia cho Delegator theo tỷ lệ góp. Cách này giống staking ủy quyền ở nhiều blockchain, khác ở chỗ Indexer làm dịch vụ dữ liệu chứ không tạo khối như validator.

Ví dụ bằng số: đặt cọc, thuế báo hiệu và bị phạt

Ba phép tính dưới đây dùng đúng tham số trong tài liệu The Graph, để thấy GRT bị khóa và bị đốt ra sao. Các con số GRT là ví dụ, không phải mức thưởng.

1. Sức chứa ủy quyền. Indexer nhận ủy quyền tối đa gấp 16 lần số tự đặt cọc. Indexer đặt mức tối thiểu 100.000 GRT thì nhận tối đa 100.000 × 16 = 1.600.000 GRT ủy quyền. Phần vượt mức không được dùng, nên thưởng của mọi Delegator ở Indexer đó bị pha loãng.
2. Thuế báo hiệu. Curator báo hiệu 10.000 GRT lên một subgraph thì trả thuế 1%: 10.000 × 1% = 100 GRT bị đốt. Khi subgraph ra phiên bản mới và phần báo hiệu tự chuyển theo, Curator trả thêm 0,5% trên số chuyển.
3. Bị phạt (slashing). Theo bảng thuật ngữ, mức phạt mặc định là 2,5% số tự đặt cọc. Indexer cọc 100.000 GRT nếu thua khiếu nại sẽ mất 100.000 × 2,5% = 2.500 GRT: Fisherman nhận 1.250 GRT, 1.250 GRT còn lại bị đốt. Sau Graph Horizon, trọng tài được chọn mức phạt tới 10%, tức tối đa 10.000 GRT trong ví dụ này.

Slashing là cơ chế trừ token đặt cọc khi bên vận hành làm sai, giải thích thêm ở thuật ngữ slashing.

Nguồn cung GRT phát hành và đốt thế nào?

GRT không có tổng cung tối đa cố định: bắt đầu từ 10 tỷ, mỗi năm phát hành thêm khoảng 3% và đốt bớt qua phí, thuế, tiền phạt.

Bài kinh tế token năm 2020 ghi rõ công thức: tổng cung bằng “10 billion minted + new issuance - burning”. Trang Tokenomics hiện nay vẫn ghi mục tiêu phát hành 3% mỗi năm cho Indexer.

Thông báo GIP-0089 (02/9/2026) cho con số cụ thể: tổng phát hành vẫn là 120,73 GRT mỗi khối. Từ 01/9/2026, 20% (24,146 GRT mỗi khối) chuyển sang Innovation Allocation do The Graph Foundation quản lý, còn 96,584 GRT mỗi khối là phần thưởng lập chỉ mục. Kiểm lại: 120,73 × 20% = 24,146 và 120,73 − 24,146 = 96,584.

Quy ra năm: đề xuất GIP-0090 (23/9/2026) ghi năm 2025 có 2.610.162 khối. Nhân với 120,73 GRT mỗi khối được khoảng 315 triệu GRT/năm, bằng khoảng 3,15% của 10 tỷ ban đầu (VietnamBit tính: 2.610.162 × 120,73 ≈ 315.124.858).

Các khoản bị đốt theo tài liệu The Graph:

• 1% phí truy vấn trả cho mạng.
• 1% thuế khi Curator báo hiệu lên subgraph, 0,5% khi phần báo hiệu tự chuyển sang phiên bản mới.
• Một nửa số GRT bị phạt của Indexer.
• Thuế ủy quyền 0,5% từng bị đốt mỗi lần ủy quyền, đã bỏ hẳn từ Graph Horizon.

Trang Tokenomics ước khoảng 1% nguồn cung bị đốt mỗi năm nhưng không ghi năm tính. Trang đó vẫn liệt kê thuế ủy quyền 0,5% trong các khoản đốt, nên con số có thể đã cũ. Cách đốt token nói chung và cách tự kiểm một lần đốt có ở bài đốt token là gì.

Phân bổ 10 tỷ GRT ban đầu theo thông báo của The Graph Foundation (13/10/2020):

Nhóm	Tỷ lệ	Mở khóa
Nhà đầu tư sớm và nhà đầu tư	~17% + ~17%	Khóa từ 6 tháng tới 2 năm
Đội ngũ sớm và cố vấn	~23%	Lộ trình 4 năm, khóa tới 7/2021
The Graph Foundation	~20%	Mở dần trong 10 năm
Edge & Node	~8%	Lộ trình 5 năm
Bán công khai và bán chiến lược	~6%	Phần bán công khai mở khi ra mạng chính
Ba nhóm: thưởng Indexer thử nghiệm; chương trình Curator; giáo dục và săn lỗi (2,2% + 0,5%)	~3% mỗi nhóm, tổng ~9%	Tùy nhóm

Các tỷ lệ là số làm tròn của thông báo, cộng lại 34 + 23 + 20 + 8 + 6 + 9 = 100%. Thông báo còn ghi thêm ~3% “New Issuance” là lượng phát hành mới mỗi năm cho Indexer, không nằm trong 10 tỷ GRT ban đầu.

Cộng lại, khoảng 17 + 17 + 23 + 20 + 8 = 85% tổng cung ban đầu thuộc nhà đầu tư, đội ngũ, quỹ và Edge & Node. Lộ trình của nhóm nhà đầu tư, đội ngũ và Edge & Node (tối đa 5 năm) đã hết; phần của The Graph Foundation mở dần tới khoảng năm 2030 (VietnamBit tính theo lộ trình 10 năm). Lịch mở khóa token ảnh hưởng nguồn cung ra sao có ở bài token unlock là gì.

Vì sao phần thưởng GRT chuyển sang Arbitrum?

Phí gas trên Ethereum quá cao cho các thao tác cọc, ủy quyền, báo hiệu thường xuyên, nên cộng đồng quyết định chuyển giao thức sang Arbitrum One.

Theo thông báo trên diễn đàn The Graph (14/6/2024), đề xuất chuyển được thảo luận từ tháng 6/2022 qua GIP-0034 và làm theo ba giai đoạn:

1. Triển khai hợp đồng lõi của The Graph trên Arbitrum One.
2. Bắt đầu phát phần thưởng lập chỉ mục trên Arbitrum, tăng dần tới 95%.
3. Mở công cụ chuyển subgraph, cọc, ủy quyền, báo hiệu sang Arbitrum (blog ngày 28/8/2023).

Khi hơn 90% subgraph đã chạy trên lớp 2, The Graph Council chuyển 100% phần thưởng sang Arbitrum One từ ngày 28/6/2024. GIP-0067 tiếp đó đặt lộ trình ngừng giao thức trên Ethereum: dừng truy vấn subgraph trên Ethereum sau một tháng, gỡ phần lớn công cụ chuyển sau sáu tháng.

Hợp đồng token GRT trên Ethereum và cầu nối Ethereum, Arbitrum vẫn giữ nguyên, theo GIP-0067. Vì vậy GRT có cả hai bản. Người chỉ giữ GRT không bắt buộc chuyển, nhưng muốn tham gia giao thức thì phải dùng bản trên Arbitrum One và cần ETH trên Arbitrum để trả phí gas.

Graph Horizon thay đổi gì với GRT?

Graph Horizon biến The Graph thành nền tảng cho nhiều loại dịch vụ dữ liệu, không chỉ subgraph, và đổi một số quy tắc với GRT ủy quyền.

Theo báo cáo của Edge & Node (16/01/2026), Graph Horizon lên mạng chính trong tháng 12/2025, hơn 95% lượng truy vấn và cọc của Indexer đã chuyển sang. Các thay đổi với người giữ GRT theo tài liệu “What changes with Graph Horizon”:

Điểm	Trước Horizon	Sau Horizon
Thuế ủy quyền	0,5%, bị đốt	Bỏ hẳn
Ủy quyền cho	Một Indexer	Một Indexer và một dịch vụ dữ liệu (hiện là SubgraphService)
Phạt GRT ủy quyền	Không	Chưa bật, giao thức đã có khả năng bật sau này
Mức phạt Indexer	Cố định 2,5%	Trọng tài chọn, tối đa 10%
Cọc của Indexer	Dùng chung cho mọi việc	Phải gán (provision) cho từng dịch vụ dữ liệu

Nguồn: tài liệu The Graph, đọc 07/11/2026. Ủy quyền cũ được tự chuyển sang SubgraphService.

Năm 2026 có thêm hai thay đổi về cách chia thưởng: GIP-0089 ở mục nguồn cung, và Rewards Eligibility Oracle chạy từ cuối tháng 8/2026. Với cơ chế này, Indexer không đạt chuẩn dịch vụ tối thiểu không còn nhận thưởng. Theo thông báo GIP-0089, năm 2025 có 15,2% phần thưởng lập chỉ mục đi tới các Indexer gần như không phục vụ gì cho mạng.

Rủi ro khi giữ GRT là gì?

Rủi ro chính: nguồn cung tăng đều, giao thức phụ thuộc Arbitrum One, quy tắc đổi thường xuyên, dịch vụ có thể dừng ở một mạng, và giá biến động mạnh.

Rủi ro	Nội dung	Nguồn
Lạm phát nguồn cung	Khoảng 315 triệu GRT mới mỗi năm (VietnamBit tính), lượng đốt phụ thuộc mức sử dụng mạng	GIP-0089, GIP-0090
Phụ thuộc Arbitrum One	GIP-0067 thừa nhận giao thức “more reliant on Arbitrum One”	GIP-0067
Quy tắc thay đổi	Thuế, mức phạt, cách chia thưởng đã đổi nhiều lần do Council duyệt	Tài liệu, diễn đàn The Graph
Dừng hỗ trợ một mạng	The Graph ngừng hỗ trợ Kaia từ 31/8/2026, subgraph trên Kaia không còn trả dữ liệu	Tài liệu Kaia
Cạnh tranh	Ethereum.org liệt kê dịch vụ dữ liệu khác như SubQuery, Envio, Dune	ethereum.org
Token giả, trang giả	GRT có bản trên hai mạng, dễ gặp token cùng tên và trang “ủy quyền nhận thưởng” giả	Khuyến cáo chung

Người ủy quyền GRT không nhận thưởng trong 28 ngày chờ rút, và mức chia thưởng do Indexer tự đổi được. Trang giả mạo đòi kết nối ví để “nhận GRT” là kiểu lừa đảo quen thuộc, xem bài trang phát token miễn phí giả mạo.

GRT ở Việt Nam có gì cần lưu ý?

Theo cách đọc của VietnamBit, GRT khớp mô tả “tài sản mã hóa” trong Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, văn bản không nêu tên tài sản cụ thể. The Graph Foundation và Edge & Node không phải tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép. Sàn được cấp phép có niêm yết GRT hay không: Chưa công bố. Tính đến 07/11/2026, chưa sàn nào được cấp phép.

Nghị quyết 05 định nghĩa tài sản mã hóa là tài sản số dùng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ tương tự “để xác thực đối với tài sản trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao” (Điều 3 khoản 2). Tài sản nào được niêm yết do từng sàn quyết định sau khi có giấy phép, xem sàn được cấp phép niêm yết tài sản nào.

• Thuế khi bán. Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 (Điều 19 khoản 2) đánh 0,1% trên giá chuyển nhượng mỗi lần bán, lãi hay lỗ đều tính. Bán GRT được 30 triệu đồng thì thuế là 30.000.000 × 0,1% = 30.000 đồng.
• Mua bán ngoài tổ chức được cấp phép. Sau 6 tháng kể từ giấy phép đầu tiên, cá nhân giao dịch tài sản mã hóa ngoài tổ chức được cấp phép có thể bị phạt 15–25 triệu đồng (Nghị định 284/2026/NĐ-CP Điều 9 khoản 1, Điều 4 khoản 2). Mốc này tính ra sao ở trang lịch cấp phép.
• Ủy quyền, báo hiệu trong giao thức. Nghị quyết 05 không nhắc riêng việc ủy quyền hay khóa token trong một giao thức. Dò trong Nghị quyết 05 và Nghị định 284 đến ngày 07/11/2026, chúng tôi chưa thấy quy định nào nói rõ việc này có bị coi là giao dịch tài sản mã hóa hay không.