Ronin (RON) là gì? Blockchain của Sky Mavis cho Axie

Ronin là blockchain tương thích EVM do Sky Mavis, công ty có người Việt đồng sáng lập, xây cho trò chơi Axie Infinity; từ 13/05/2026 Ronin là mạng lớp 2 của Ethereum, còn RON là token trả phí giao dịch. Các trang tiếng Việt về “Ronin coin” phần lớn là trang giá của sàn, mô tả Ronin là chuỗi riêng (sidechain) có đặt cọc RON nhận thưởng; cả hai điều này đã thay đổi từ ngày 13/05/2026, khi Ronin trở thành mạng lớp 2 của Ethereum. Trang này nêu dữ kiện có nguồn chính thức: Ronin là gì, RON dùng làm gì, tổng cung, việc chuyển thành lớp 2, vụ hack cầu nối năm 2022 theo báo cáo của Sky Mavis và cơ quan Mỹ, rủi ro và pháp lý Việt Nam. Vietnambit không đánh giá triển vọng, không dự báo giá. Kiểm chứng ngày 27/10/2026.

Ronin là gì?

Ronin là blockchain tương thích EVM do Sky Mavis xây cho Axie Infinity; mạng chính chạy từ 02/2021 và từ 13/05/2026 là mạng lớp 2 (layer 2) của Ethereum. Theo tài liệu Ronin, Axie ban đầu chạy trên Ethereum, nhưng các thao tác lai tạo, đấu trong game tốn quá nhiều phí gas; năm 2020 các giải pháp lớp 2 còn non trẻ nên Sky Mavis tự xây mạng riêng. Phí gas là gì ở bài phí gas là gì.

Sky Mavis do Nguyễn Thành Trung (CEO), Aleksander Larsen, Đoàn Tú, Andy Ho và Jeffrey Zirlin đồng sáng lập, theo sách trắng Axie Infinity; chi tiết đội ngũ ở hồ sơ Axie Infinity. Ngoài Axie, Ronin có các trò chơi khác như Pixels (chuyển từ Polygon sang cuối năm 2023), sàn phi tập trung Katana và ví Ronin Wallet. Mô hình game blockchain trả thưởng bằng token được giải thích ở bài GameFi là gì. Cách gọi nhóm token, dự án chạy trên một blockchain là “coin hệ” có ở bài coin hệ là gì.

Mốc	Sự kiện	Nguồn
02/2021	Ronin chạy mạng chính, Axie chuyển sang trong năm 2021	Tài liệu Ronin
27/01/2022	RON mở khóa lần đầu	Tài liệu Ronin
23/03/2022	Cầu nối Ronin bị tấn công	Báo cáo Ronin
28/06/2022	Cầu nối mở lại sau ba lần kiểm toán	Ronin
2023	Mở đặt cọc RON	Ronin
25/04/2025	Toàn bộ tài sản cầu nối cũ chuyển sang Chainlink CCIP	Ronin
13/05/2026	Ronin thành lớp 2 của Ethereum, giảm phát thải RON	Ronin

RON dùng để làm gì?

RON là token của mạng Ronin, dùng để trả phí giao dịch (gas) và làm phần thưởng phát cho nhà phát triển trong hệ sinh thái; từ 13/05/2026 không còn đặt cọc RON để nhận thưởng. Thông báo “Ronin is Home” (13/05/2026) xác nhận Ronin “tiếp tục dùng RON làm phí gas” sau khi chuyển thành lớp 2, không đổi sang ETH.

Công dụng	Trước 13/05/2026	Từ 13/05/2026
Phí gas trên Ronin	Trả bằng RON	Vẫn trả bằng RON
Đặt cọc	Đặt cọc qua validator, nhận RON mới phát hành	Ronin ghi hiện không có cách đặt cọc nhận thưởng
Phát thải	Khoảng 45 triệu RON mỗi năm	5 triệu RON mỗi năm, chia cho nhà phát triển theo điểm đóng góp
Ngân quỹ Ronin	0,5% phí Ronin Market	1,25% phí chợ Ronin Market, lợi nhuận sequencer, 90 triệu RON dành cho đặt cọc còn lại

Cơ chế chia phần thưởng mới gọi là Proof of Distribution: RON phát thải được chia cho các dự án dựa trên phí gas tạo ra, số người dùng mới và hoạt động, khối lượng NFT và các chỉ số trên chuỗi khác. Ronin ước lạm phát từ phát thải khoảng 1,2% mỗi năm. Trang tokenomics trong tài liệu (cập nhật lần cuối 12/05/2026, trước thông báo một ngày) vẫn mô tả validator đặt cọc nhận thưởng; hai nguồn chính thức đang lệch nhau, Vietnambit theo thông báo mới hơn ngày 13/05/2026.

Tổng cung và phân bổ RON ra sao?

Tài liệu Ronin ghi tổng cung tối đa 1.000.000.000 RON, chia bốn nhóm, mở khóa liên tục trong 108 tháng (9 năm) kể từ ngày 27/01/2022. Hai nhóm lớn nhất là khuyến khích cộng đồng và Sky Mavis, mỗi nhóm 30%.

Nhóm	Tỷ lệ	Số RON
Phần thưởng (trước dùng cho đặt cọc; từ 13/05/2026 phát thải trả cho nhà phát triển theo thông báo của Ronin)	25%	250.000.000
Khuyến khích cộng đồng	30%	300.000.000
Sky Mavis	30%	300.000.000
Quỹ hệ sinh thái (do Sky Mavis quản lý ban đầu)	15%	150.000.000
Tổng	100%	1.000.000.000

Tài liệu phân biệt nguồn cung đã mở khóa với nguồn cung lưu hành: token đã mở khóa chưa chắc đã được phát ra thị trường, và lưu hành “không bao giờ cao hơn” mức đã mở khóa. Sau khi phát thải giảm còn 5 triệu RON mỗi năm, bảng mở khóa cũ trong tài liệu chưa được cập nhật tương ứng, nên Vietnambit không dùng nó để tính số RON đã mở khóa hiện nay.

Ronin chuyển thành lớp 2 của Ethereum nghĩa là gì?

Từ 13/05/2026, Ronin không còn tự bảo đảm an ninh bằng tập validator riêng mà chạy trên OP Stack và dựa vào Ethereum; với người dùng thông thường, ví, địa chỉ và token trên Ronin vẫn dùng như cũ. Thông báo của Ronin cho biết việc chuyển đổi do Conduit thực hiện, giữ RON làm token trả phí gas, và các bể thanh khoản trên Katana không bị ảnh hưởng.

Kế hoạch được công bố ngày 15/08/2025 và hoàn tất ngày 13/05/2026. Theo phần hỏi đáp của thông báo: validator thông thường nhận RON về ví, validator quản trị bỏ phiếu từ bỏ vai trò; AXS, SLP, PIXEL và các token khác không thay đổi; người giữ RON trên sàn làm theo chính sách riêng của từng sàn. Mạng lớp 2 là mạng xử lý giao dịch riêng nhưng dựa vào Ethereum để bảo đảm an ninh; chuỗi riêng (sidechain) như Ronin trước đây tự bảo đảm an ninh bằng tập validator của mình.

Vụ hack cầu nối Ronin năm 2022 diễn ra thế nào?

Ngày 23/03/2022, tin tặc chiếm 5 trong 9 khóa validator của cầu nối Ronin (4 của Sky Mavis, 1 của Axie DAO) và rút 173.600 ETH cùng 25,5 triệu USDC trong hai giao dịch; FBI quy vụ việc cho nhóm Lazarus của Triều Tiên. Báo cáo chính thức của Ronin (27/04/2022) ghi Sky Mavis chỉ phát hiện ngày 29/03, vì “không có hệ thống theo dõi phù hợp” cho các lệnh rút lớn khỏi cầu nối.

Cách tin tặc vào được, theo báo cáo:

1. Nhân viên Sky Mavis liên tục bị tấn công lừa đảo có chủ đích (spear-phishing) trên mạng xã hội; một nhân viên bị chiếm quyền.
2. Từ đó tin tặc xâm nhập hạ tầng công nghệ của Sky Mavis và lấy được 4 khóa validator do Sky Mavis giữ, chưa đủ để rút tiền.
3. Khóa thứ 5 lấy qua một quyền cũ: tháng 11/2021, Axie DAO cho Sky Mavis ký thay để phân phát giao dịch miễn phí khi lượng người dùng quá tải; việc này dừng từ 12/2021 nhưng quyền “không bị thu hồi”.

The Block (07/2022) đưa tin điểm khởi đầu là một tệp PDF “thư mời làm việc” giả gửi cho một kỹ sư Sky Mavis; chi tiết ở hồ sơ Axie Infinity.

Ngày	Diễn biến	Nguồn
23/03/2022	Hai giao dịch rút tài sản bằng chữ ký validator bị chiếm	Báo cáo Ronin
29/03/2022	Sky Mavis phát hiện và công bố	Báo cáo Ronin
14/04/2022	OFAC (Bộ Tài chính Mỹ) đưa địa chỉ nhận tiền vào danh sách trừng phạt liên quan Lazarus	OFAC, báo cáo Ronin
27/04/2022	Ronin công bố báo cáo sự cố, tăng validator từ 9 lên 11	Báo cáo Ronin
28/06/2022	Cầu nối mở lại sau một lần kiểm toán nội bộ và hai lần kiểm toán độc lập (Verichains, CertiK); Ronin cho biết người dùng đã được hoàn đủ	Ronin
23/05/2023	Bộ Tài chính Mỹ gọi đây là vụ trộm tiền ảo lớn nhất tính đến thời điểm đó, khoảng 620 triệu USD	Bộ Tài chính Mỹ

Về hoàn tiền: theo thông báo mở lại cầu nối, Sky Mavis và Axie Infinity cam kết bù toàn bộ tiền người dùng; số ETH và USDC người dùng nắm trên Ronin được bảo đảm 1:1 bằng ETH và USDC trên Ethereum. Riêng 56.000 ETH thuộc ngân quỹ Axie DAO chưa được bù, chờ thu hồi cùng cơ quan thực thi pháp luật.

Cầu nối Ronin hiện nay thế nào?

Cầu nối Ronin hiện chạy trên Chainlink CCIP: theo Ronin, ngày 25/04/2025 toàn bộ tài sản của cầu nối cũ (ước hơn 450 triệu USD) đã chuyển sang CCIP sau khi validator bỏ phiếu chọn giải pháp này. Trước đó, ngày 06/08/2024 cầu nối cũ gặp sự cố thứ hai: theo CoinDesk, một bản nâng cấp lỗi để lọt khoảng 12 triệu USD; bên rút là “mũ trắng” (hacker có thiện chí). Theo The Block, Ronin xác nhận số tiền đã được trả lại và nhóm này nhận thưởng 500.000 USD từ chương trình thưởng phát hiện lỗi.

Ronin cũng cảnh báo trong thông báo năm 2022: không gửi tiền trực tiếp vào địa chỉ hợp đồng cầu nối, tiền gửi như vậy “sẽ mất vĩnh viễn”; chỉ dùng cầu nối qua giao diện chính thức.

Rủi ro khi giữ RON là gì?

Rủi ro chính: nguồn cung tập trung ở Sky Mavis và quỹ do Sky Mavis quản lý, nhu cầu RON phụ thuộc vào các trò chơi trên mạng, cầu nối từng bị tấn công, và tin tặc nhắm vào người chơi bằng lừa đảo.

Rủi ro	Nội dung	Nguồn
Tập trung nguồn cung	Sky Mavis giữ 30%, quỹ hệ sinh thái 15% do Sky Mavis quản lý ban đầu	Tài liệu Ronin
Phụ thuộc trò chơi	Phí gas RON đến từ hoạt động của Axie, Pixels và các trò chơi khác	Tài liệu Ronin
Thay đổi cơ chế	Đặt cọc nhận thưởng bị bỏ khi chuyển lớp 2; quy tắc do dự án và validator quản trị quyết	Ronin, 13/05/2026
Cầu nối	Bị tấn công 03/2022, sự cố nâng cấp 08/2024	Báo cáo Ronin, CoinDesk
Lừa đảo	Vụ 2022 bắt đầu từ lừa một nhân viên; người chơi cũng bị nhắm bằng trang giả, “quà tặng” đòi kết nối ví	Báo cáo Ronin

Ai có cụm từ khôi phục của ví Ronin là có toàn quyền với tài sản trong ví. Nếu ví đã bị rút tài sản, xem ví bị hack phải làm gì.

Ronin ở Việt Nam có gì cần lưu ý?

Sky Mavis có người Việt đồng sáng lập nhưng không phải tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP; mua bán RON của nhà đầu tư trong nước phải qua tổ chức được cấp phép, chế tài áp sau mốc 6 tháng. Nghị quyết không cấm nắm giữ; Điều 7 khoản 3 yêu cầu “các giao dịch tài sản mã hóa phải được thực hiện thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa do Bộ Tài chính cấp phép”. Văn bản chưa định nghĩa “giao dịch”, nên chưa nói rõ việc dùng RON trả phí gas khi chơi game, hay hoán đổi trên Katana, có bị coi là giao dịch hay không. Mức phạt ở giao dịch trên sàn nước ngoài có bị phạt không.

Tính đến 28/10/2026 chưa tổ chức nào được cấp phép, nên chưa có sàn hợp pháp nào ở Việt Nam niêm yết RON. Bán tài sản số chịu thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá chuyển nhượng mỗi lần, xem thuế tài sản mã hóa 0,1% tính thế nào. Vật phẩm trong game dạng NFT chưa được văn bản nào nhắc tới, phân tích ở bài NFT là gì.