Forsage là gì? Vụ bị Mỹ cáo buộc Ponzi trên Ethereum

Forsage là nền tảng “đầu tư” chạy bằng hợp đồng thông minh, ra mắt tháng 1/2020 với trang forsage.io. Hai cơ quan Mỹ đã đưa vụ việc ra tòa: Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) kiện dân sự 11 người ngày 1/8/2022, và Bộ Tư pháp Mỹ truy tố hình sự bốn nhà sáng lập ngày 22/2/2023. Cáo trạng cáo buộc Forsage là mô hình Ponzi kết hợp kim tự tháp, thu khoảng 340 triệu USD của nhà đầu tư trên thế giới. Tính đến 28/10/2026, một bị cáo đã bị dẫn độ từ Thái Lan sang Mỹ và không nhận tội; chúng tôi chưa thấy bản án nào, cũng chưa thấy cơ quan Việt Nam nào nêu tên Forsage.

Forsage là gì, hoạt động thế nào?

Forsage tự giới thiệu là “dự án ma trận phi tập trung” dựa trên tiếp thị mạng lưới và hợp đồng thông minh, nhưng theo cáo trạng của Bộ Tư pháp Mỹ, chính các hợp đồng đó tự động hóa một mô hình Ponzi. Những điều cơ quan Mỹ nêu:

• Mua “slot” trong hợp đồng: người tham gia trả tài sản mã hóa để mua một vị trí (slot) trong hợp đồng thông minh của Forsage trên Ethereum, Tron và BNB Smart Chain. Theo cáo trạng, ngay khi mua, hợp đồng tự động chuyển tiền đó cho những người tham gia khác, nên người vào trước được trả bằng tiền của người vào sau.
• Thu nhập từ tuyển người: SEC cáo buộc Forsage hoạt động như mô hình kim tự tháp hơn hai năm, người tham gia kiếm lời chủ yếu bằng cách tuyển thêm người.
• Một hợp đồng rút tiền về cho nhà sáng lập: theo cáo trạng, hợp đồng “xGold” trên Ethereum được viết để chuyển tiền của nhà đầu tư ra khỏi mạng lưới, về các tài khoản do nhà sáng lập kiểm soát. Điều này trái với lời quảng cáo rằng “100%” thu nhập đến thẳng thành viên “with zero risk” (không rủi ro).
• Bị cảnh báo vẫn tiếp tục: Ủy ban Chứng khoán Philippines ra lệnh ngừng hoạt động tháng 9/2020, bang Montana tháng 3/2021. Theo SEC, những người bị kiện bị cáo buộc vẫn tiếp tục quảng bá và phủ nhận các cảnh báo qua nhiều video YouTube.

Cơ chế đa cấp kết hợp Ponzi được giải thích kỹ ở bài đa cấp tiền ảo, Ponzi.

Cơ quan Mỹ đã làm gì với Forsage?

Có hai vụ song song: vụ dân sự của SEC tại tòa liên bang quận Bắc Illinois và vụ hình sự của Bộ Tư pháp Mỹ tại quận Oregon. Các mốc theo thông cáo của các cơ quan này:

Thời điểm	Sự kiện	Nguồn
9/2020	Ủy ban Chứng khoán Philippines ra lệnh ngừng hoạt động	SEC Mỹ, 1/8/2022
3/2021	Cơ quan quản lý chứng khoán bang Montana ra lệnh ngừng hoạt động	SEC Mỹ; bang Montana
1/8/2022	SEC kiện 11 người: bốn nhà sáng lập, ba người quảng bá tại Mỹ và một số thành viên nhóm quảng bá “Crypto Crusaders”	SEC Mỹ
22/2/2023	Đại bồi thẩm đoàn ở Oregon truy tố bốn nhà sáng lập tội âm mưu lừa đảo qua phương tiện điện tử (wire fraud), khung tối đa 20 năm tù	Bộ Tư pháp Mỹ
8/5/2026	Olena Oblamska bị dẫn độ từ Thái Lan sang Mỹ	Bộ Tư pháp Mỹ, 12/5/2026
11/5/2026	Oblamska hầu tòa lần đầu, không nhận tội, bị tạm giam chờ phiên xử dự kiến bắt đầu 14/7/2026	Bộ Tư pháp Mỹ, 12/5/2026

Bốn người bị truy tố, theo cáo trạng: Vladimir Okhotnikov (bí danh Lado), Olena Oblamska (bí danh Lola Ferrari), Mikhail Sergeev và Sergey Maslakov. Thông cáo năm 2023 gọi cả bốn là công dân Nga, thông cáo năm 2026 gọi Oblamska là công dân Ukraine. Cả bốn chưa bị tòa kết án; Bộ Tư pháp Mỹ nhấn mạnh cáo trạng chỉ là lời buộc tội và bị cáo được giả định vô tội cho đến khi được chứng minh có tội.

Tình trạng tính đến 28/10/2026: chúng tôi chưa tìm thấy thông cáo nào của Bộ Tư pháp Mỹ sau ngày 12/5/2026 về kết quả phiên xử dự kiến 14/7/2026, và thông cáo đó không nêu việc bắt giữ ba người còn lại. Ở vụ dân sự, SEC công bố ngay từ đầu hai người quảng bá tại Mỹ đã đồng ý dàn xếp mà không thừa nhận hay phủ nhận cáo buộc; chúng tôi chưa đọc được hồ sơ phán quyết cuối cùng của vụ này.

Bao nhiêu người mất tiền vì Forsage?

Theo cáo trạng, phân tích blockchain cho thấy hơn 80% người tham gia chương trình Ethereum của Forsage nhận lại ít ETH hơn số đã bỏ vào, và hơn 50% chưa từng nhận khoản chi trả nào. Các con số khác:

• Tổng tiền: khoảng 340 triệu USD theo cáo trạng (2/2023); hơn 300 triệu USD từ “millions of retail investors” (hàng triệu nhà đầu tư nhỏ lẻ) theo SEC (8/2022). Hai con số do hai cơ quan công bố ở hai thời điểm khác nhau.
• Nghiên cứu độc lập: nhóm nghiên cứu của Cornell Tech và University College London (UCL) đo được khoảng 721.000 ETH (khoảng 226 triệu USD, quy đổi theo giá ETH của từng ngày giao dịch) đi qua Forsage trên Ethereum từ khi ra mắt đến tháng 1/2021, và hơn 88% người chơi bị lỗ ròng.

Thiệt hại riêng của người tham gia ở từng nước chưa được công bố.

Người Việt có tham gia Forsage không?

Chúng tôi chưa tìm thấy nguồn báo chí chính thống hay thông báo nào của cơ quan Việt Nam về người Việt tham gia Forsage (tra đến 28/10/2026). Vì vậy bài này không ước lượng số người Việt tham gia hay số tiền mất.

Dữ kiện gián tiếp duy nhất chúng tôi có là nghiên cứu năm 2021 nói trên: dựa vào vị trí công khai của người dùng mạng xã hội bàn về Forsage, nhóm tác giả thấy Forsage phổ biến nhất ở Nigeria, Philippines và Venezuela. Dẫn một khảo sát của Statista năm 2021, họ ghi Việt Nam đứng thứ 2 thế giới về mức dùng tiền mã hóa nhưng “low levels of interest in Forsage” (mức quan tâm tới Forsage thấp); chỉ số của Việt Nam khoảng 0,672, so với khoảng 124,6 của Nigeria. Đây là ước lượng từ mạng xã hội, không phải số nạn nhân.

Từ 2025, khung pháp lý Việt Nam đã rõ hơn với các mô hình như vậy:

• Chỉ tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép mới được cung cấp dịch vụ và quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa (Nghị quyết 05/2025/NQ-CP Điều 4 khoản 4). Tính đến 28/10/2026 chưa có tổ chức nào được cấp phép (bảng các sàn).
• Người đăng link mời, quảng bá chương trình kiểu Forsage có thể bị phạt 90–100 triệu đồng nếu là cá nhân, 180–200 triệu đồng nếu là tổ chức (Nghị định 284/2026/NĐ-CP Điều 7 khoản 4 điểm b, Điều 4 khoản 2). Chi tiết: quảng cáo tài sản mã hóa có bị phạt không.

Các dự án đã bị cơ quan Việt Nam cảnh báo hoặc khởi tố có ở trang tra cứu dự án bị cảnh báo.

Dấu hiệu nhận ra mô hình kiểu Forsage

Lời quảng cáo của Forsage dựa vào uy tín của hợp đồng thông minh; điều cơ quan Mỹ cáo buộc cho thấy đó chính là điểm cần nghi ngờ.

Lời quảng cáo	Điều cơ quan Mỹ nêu
Hợp đồng thông minh, không thể sửa, nên không thể lừa	Theo cáo trạng, mã hợp đồng tự chuyển tiền người sau cho người trước
100% thu nhập đến thẳng thành viên	Theo cáo trạng, hợp đồng xGold rút tiền về tài khoản nhà sáng lập
Không rủi ro	Ủy viên chứng khoán và bảo hiểm bang Montana: “Every investment carries risk” (khoản đầu tư nào cũng có rủi ro)
Thu nhập thụ động, càng mời càng giàu	SEC cáo buộc lợi nhuận đến chủ yếu từ việc tuyển thêm người

Nếu từng tham gia, đừng trả phí cho ai hứa lấy lại tiền Forsage: đây là kiểu lừa đảo lấy lại tiền bị lừa rất phổ biến. Các bước trình báo ở bài bị lừa tiền ảo phải làm gì.