Stellar (XLM) là gì? Khác XRP ở điểm nào

XLM (lumen) là tài sản mã hóa gốc của Stellar, mạng blockchain thiết kế cho chuyển tiền và phát hành tài sản số, không dùng đào. Trang này giải thích số dư tối thiểu, memo khi gửi lên sàn, đợt hủy hơn một nửa nguồn cung năm 2019 và so sánh với XRP, kiểm chứng ngày 27/10/2026.

Stellar là gì?

Stellar là mạng blockchain mã nguồn mở cho thanh toán, chuyển tiền xuyên biên giới và phát hành tài sản số; XLM (lumen) là tài sản gốc của mạng. Mạng ra đời năm 2014 do Jed McCaleb và Joyce Kim sáng lập (blog Stellar), năm 2015 chuyển sang giao thức đồng thuận riêng là SCP (Stellar Consensus Protocol) và khởi động lại (Stellar Docs).

Tổ chức đứng sau là Stellar Development Foundation (SDF), trang chính thức mô tả là “tổ chức phi lợi nhuận được lập và cấu trúc để thực hiện một sứ mệnh”. Trên Stellar, các tổ chức phát hành “tài sản” như stablecoin USD, và người dùng giữ chúng qua “trustline” (đường tin cậy) gắn với tài khoản.

Stellar hoạt động như thế nào?

Stellar không dùng đào hay staking; các validator đạt đồng thuận bằng SCP, mỗi validator tự chọn tập validator mình tin (quorum set) và mạng chốt sổ cái khi các tập này đủ giao nhau.

• Không có phần thưởng khối: không ai được trả XLM mới để chạy validator. Phí giao dịch không trả cho validator mà theo Stellar Docs “đi vào một tài khoản bị khóa và không được trao cho hay dùng bởi bất kỳ ai”.
• Phí: tối thiểu 100 stroop mỗi thao tác. 1 stroop bằng một phần mười triệu XLM, nên 100 stroop là 0,00001 XLM. Khi mạng đông, phí tăng theo đấu giá.
• Số dư tối thiểu: mỗi tài khoản giữ tối thiểu 2 “base reserve”, mỗi base reserve 0,5 XLM, tức 1 XLM. Mỗi trustline, lệnh hay chữ ký thêm cộng 0,5 XLM. Ví dụ: tài khoản có 1 trustline USDC và 2 lệnh đang treo cần giữ tối thiểu (2 + 3) × 0,5 = 2,5 XLM.
• Hợp đồng thông minh: nền tảng Soroban chạy trên mạng chính từ 20/02/2024 (bản nâng cấp Protocol 20).

Nguồn cung XLM thay đổi thế nào?

Khi mạng ra mắt có 100 tỷ XLM; lạm phát 1%/năm cộng thêm khoảng 5,44 tỷ XLM rồi bị bỏ ngày 28/10/2019; ngày 04/11/2019 khoảng 55 tỷ XLM bị chuyển vào địa chỉ không ai dùng được, còn khoảng 50 tỷ.

Mốc	Sự kiện	Nguồn
2014	Tạo 100 tỷ XLM khi mạng ra mắt	stellar.org
2014–2019	Lạm phát 1%/năm, tổng cộng khoảng 5,44 tỷ XLM	Stellar Docs
28/10/2019	Validator bỏ phiếu chấm dứt lạm phát	Stellar Docs
04/11/2019	SDF hủy khoảng 55 tỷ XLM, thu hẹp các chương trình tặng XLM	Stellar Docs, The Block
21/07/2026	Tổng cung khoảng 50 tỷ XLM, lưu hành khoảng 34,2 tỷ XLM	Stellar Docs

“Hủy” ở đây là chuyển XLM tới tài khoản không có người ký, nên không ai chuyển đi được nữa. SDF vẫn giữ một phần lớn XLM theo các nhóm nhiệm vụ; Stellar Docs ghi khoảng 15,6 tỷ XLM (21/07/2026). Đây là yếu tố tập trung nguồn cung người đọc nên biết, cách đọc ở bài tokenomics là gì.

Gửi XLM lên sàn cần lưu ý gì?

Nhiều sàn dùng một tài khoản Stellar chung cho mọi khách và phân biệt từng người bằng memo; gửi XLM mà thiếu hoặc sai memo thì tiền tới sàn nhưng không vào tài khoản của bạn. Stellar Docs mô tả memo là “trường dữ liệu tùy chọn” đi kèm giao dịch, có dạng chữ (tối đa 28 byte), số, hoặc mã băm.

Checklist trước khi gửi:

1. Chép đúng địa chỉ (bắt đầu bằng chữ G, 56 ký tự) và đúng memo sàn hoặc người nhận cung cấp.
2. Kiểm tra tài khoản nhận đã kích hoạt (có tối thiểu 1 XLM); gửi tài sản khác XLM thì bên nhận cần có trustline tương ứng.
3. Gửi thử một khoản nhỏ khi chuyển lần đầu.
4. Không nhập cụm từ khôi phục vào bất kỳ trang “nhận XLM miễn phí” nào. Xem ví bị hack phải làm gì.

Stellar khác XRP thế nào?

Hai mạng có chung người đồng sáng lập Jed McCaleb và cùng nhắm vào thanh toán, nhưng khác tổ chức đứng sau, cơ chế đồng thuận và lịch sử nguồn cung.

Tiêu chí	Stellar (XLM)	XRP Ledger (XRP)
Ra mắt	2014	06/2012
Tổ chức gắn liền	Stellar Development Foundation (phi lợi nhuận)	Công ty Ripple
Đồng thuận	SCP, mỗi validator tự chọn tập tin cậy	Giao thức đồng thuận XRPL với danh sách validator khuyến nghị
Nguồn cung ban đầu	100 tỷ XLM	100 tỷ XRP
Thay đổi lớn	Lạm phát rồi hủy khoảng 55 tỷ (2019), còn khoảng 50 tỷ	Không có lạm phát; phí bị đốt
Phí tối thiểu	0,00001 XLM mỗi thao tác	Tính theo drop, bị đốt
Tag khi gửi lên sàn	Memo	Destination tag

Chi tiết về XRP ở hồ sơ XRP. Các hồ sơ khác ở trang hồ sơ coin.

Rủi ro khi giữ XLM là gì?

Ngoài biến động giá, XLM có rủi ro mất tiền do thiếu memo, rủi ro tập trung nguồn cung ở SDF, rủi ro dừng mạng, và lừa đảo tặng XLM.

Rủi ro	Biểu hiện	Ghi chú
Thiếu hoặc sai memo	XLM tới sàn nhưng không vào tài khoản	Cần ghi đúng memo sàn yêu cầu
Dừng mạng	Ngày 15/05/2019 mạng ngừng chốt sổ cái 67 phút do validator không đạt đồng thuận; số dư không bị ảnh hưởng	Báo cáo của Stellar
Tập trung nguồn cung	SDF giữ khoảng 15,6 tỷ XLM theo các nhóm nhiệm vụ	Stellar Docs, 21/07/2026
Tài sản phát hành trên Stellar	Ai cũng phát hành được token, kể cả token giả mạo tên stablecoin	Kiểm tra đúng tổ chức phát hành
Lừa đảo tặng XLM	“Gửi 100 XLM nhận lại 200”	Xem các kiểu lừa đảo

XLM ở Việt Nam có gì cần lưu ý?

XLM chịu quy định chung về tài sản mã hóa nêu ở khối “Stellar ở Việt Nam” phía trên; điều riêng là stablecoin phát hành trên Stellar chưa được văn bản nhắc riêng. Nghị quyết 05/2025/NQ-CP không liệt kê tài sản được giao dịch, sàn được cấp phép tự chọn tài sản niêm yết, xem sàn được cấp phép niêm yết tài sản nào. Về stablecoin xem bài stablecoin là gì. Bán tài sản mã hóa chịu thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng, xem thuế tài sản mã hóa 0,1% tính thế nào.